Tóm tắt
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vừa nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản, đưa lãi suất chuẩn lên vùng 3,75%–4,00% — đây là lần tăng lãi suất đầu tiên sau hơn ba năm. Bitcoin hiện giao dịch thấp hơn khoảng 40% so với đỉnh 126.000 USD thiết lập hồi tháng 10, một vị thế gần như trùng khớp với tháng 3/2022, thời điểm Fed khởi động chu kỳ thắt chặt trước đó khi bitcoin đã giảm khoảng 40% từ đỉnh 69.000 USD hồi tháng 11/2021.
- Fed tăng 25 điểm cơ bản, lãi suất chuẩn lên 3,75%–4,00%, lần đầu sau hơn ba năm.
- Thị trường đang định giá thêm 75 điểm cơ bản nữa trong 6 tháng tới.
- Bitcoin hiện thấp hơn khoảng 40% so với đỉnh 126.000 USD (tháng 10), tương tự mức giảm khoảng 40% so với đỉnh 69.000 USD (tháng 11/2021) khi Fed bắt đầu tăng lãi suất năm 2022.
- Năm 2022, bitcoin hồi phục khoảng 18% trong 12 ngày rồi sau đó giảm khoảng 50%.
- Dầu WTI và Brent đều vượt 100 USD/thùng, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm chạm 5%, gia tăng áp lực lên tài sản rủi ro.
Fed nâng lãi suất lần đầu sau hơn ba năm
Hôm thứ Tư, Fed tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản, đưa vùng lãi suất chuẩn lên 3,75%–4,00%. Đây là lần tăng đầu tiên sau hơn ba năm. Thị trường hiện định giá thêm 75 điểm cơ bản nữa trong vòng sáu tháng tới.
Điểm cơ bản (basis point, viết tắt là bps) là đơn vị đo lãi suất phổ biến trong tài chính, trong đó 1 điểm cơ bản tương đương 0,01%. Như vậy mức tăng 25 điểm cơ bản tương đương 0,25%.
Lịch sử cho thấy một lần tăng duy nhất khó có thể là điểm dừng. Kể từ năm 1994, Fed chỉ đúng một lần rơi vào kịch bản “tăng một lần rồi dừng”, và các đợt tăng đơn lẻ cũng rất hiếm gặp trong 12 chu kỳ thắt chặt kể từ năm 1955.
Thắt chặt tiền tệ là quá trình ngân hàng trung ương nâng lãi suất hoặc thu hẹp cung tiền nhằm hạ nhiệt lạm phát, qua đó làm chi phí vay vốn trở nên đắt đỏ hơn.
Kịch bản 2022: những điểm tương đồng với bitcoin
Với bitcoin, dữ liệu lịch sử để so sánh khá ít ỏi. Đồng tiền này từng đi qua chu kỳ bắt đầu năm 2015, nhưng thanh khoản mỏng hơn và thị trường chưa phát triển khiến việc so sánh kém tin cậy. Chu kỳ thắt chặt năm 2022 là phép so sánh công bằng nhất, khi cấu trúc thị trường đã trưởng thành hơn.
Những điểm tương đồng với năm 2022 đã xuất hiện rõ. Bitcoin lập đỉnh khoảng 69.000 USD vào tháng 11/2021 và đã giảm khoảng 40% khi Fed tăng lãi suất lần đầu vào tháng 3/2022. Hiện tại, giá bitcoin cũng đang thấp hơn khoảng 40% so với đỉnh 126.000 USD thiết lập hồi tháng 10.
Sau lần tăng lãi suất đầu tiên hồi tháng 3/2022, bitcoin hồi phục khoảng 18% trong 12 ngày kế tiếp, trước khi lao dốc khoảng 50%. Điều này đặt ra khả năng một nhịp hồi phục kỹ thuật nữa có thể mở đường cho một thị trường gấu kéo dài. Tuy nhiên, chỉ một chu kỳ tương đồng thì bằng chứng còn hạn chế, và đà giảm của bitcoin năm 2022 từng song hành với thua lỗ trên thị trường cổ phiếu, trái phiếu, kim loại, cùng những biến động nội bộ trong ngành tiền mã hóa.
Nhịp hồi phục kỹ thuật (relief rally) là đợt tăng giá ngắn hạn của một tài sản sau chuỗi ngày giảm mạnh, thường không đồng nghĩa xu hướng giảm đã kết thúc.
Thị trường gấu (bear market) là giai đoạn giá tài sản giảm sâu và kéo dài, thông thường được xác định khi giá giảm từ 20% trở lên so với mức đỉnh gần nhất.
Vì sao Fed tăng lãi suất lần này?
Nguyên nhân chính là lạm phát. Lạm phát toàn phần so với cùng kỳ đã duy trì trên 2% trong hơn năm năm qua, dù lạm phát lõi (loại bỏ thực phẩm và năng lượng) đã hạ nhiệt về 2,4% — mức thấp nhất trong năm năm. Điều đó cho thấy tiến triển đang được ghi nhận.
Lạm phát lõi (core inflation) là chỉ số lạm phát đã loại bỏ hai nhóm hàng có biến động mạnh là thực phẩm và năng lượng, giúp phản ánh xu hướng giá cả dài hạn rõ hơn.
Tuy nhiên, tiến triển đó đang đối mặt với một cú sốc năng lượng. Căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông đã đẩy dầu WTI và Brent vượt xa mốc 100 USD/thùng, đe dọa làm bùng phát trở lại lạm phát và bóp nghẹt tăng trưởng.
Áp lực từ trái phiếu và tài sản rủi ro
Lợi suất trái phiếu toàn cầu cũng đi lên, với lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm chạm 5%, càng làm điều kiện tài chính thêm căng thẳng và gây áp lực lên các tài sản rủi ro.
Tài sản rủi ro (risk asset) là những tài sản như cổ phiếu hay tiền mã hóa, có mức biến động cao và thường chịu sức ép khi lãi suất tăng.
Thị trường gấu của bitcoin sắp tròn một năm
Thị trường gấu của bitcoin đang tiến gần cột mốc một năm. Câu hỏi đặt ra là liệu một chu kỳ tăng lãi suất mới có thể kéo dài đà suy giảm này hay không.
Các mốc số liệu quan trọng
- Lãi suất chuẩn của Fed: 3,75%–4,00% sau lần tăng 25 điểm cơ bản.
- Thị trường định giá thêm 75 điểm cơ bản trong 6 tháng tới.
- Đỉnh bitcoin tháng 11/2021: khoảng 69.000 USD; lần tăng lãi suất đầu tiên của Fed: tháng 3/2022.
- Đỉnh bitcoin tháng 10 năm nay: 126.000 USD; mức giảm hiện tại: khoảng 40%.
- Năm 2022: hồi 18% trong 12 ngày, sau đó giảm khoảng 50%.
- Lạm phát toàn phần: trên 2% trong hơn 5 năm; lạm phát lõi: 2,4%, thấp nhất 5 năm.
- Dầu: WTI và Brent đều trên 100 USD/thùng; lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ 10 năm: 5%.
Câu hỏi thường gặp
Fed đã tăng lãi suất bao nhiêu và đưa lãi suất chuẩn lên mức nào?
Fed tăng thêm 25 điểm cơ bản, đưa vùng lãi suất chuẩn lên 3,75%–4,00%. Đây là lần tăng lãi suất đầu tiên sau hơn ba năm.
Vì sao Fed tăng lãi suất lần này?
Nguyên nhân là lạm phát: lạm phát toàn phần đã duy trì trên 2% trong hơn năm năm, dù lạm phát lõi đã hạ về 2,4%, mức thấp nhất trong năm năm. Tuy nhiên, căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông đẩy dầu WTI và Brent vượt 100 USD/thùng, đe dọa làm lạm phát bùng trở lại.
Bitcoin hiện tại giống với giai đoạn nào của năm 2022?
Bitcoin hiện thấp hơn khoảng 40% so với đỉnh 126.000 USD hồi tháng 10, tương tự mức giảm khoảng 40% so với đỉnh 69.000 USD hồi tháng 11/2021 khi Fed bắt đầu tăng lãi suất vào tháng 3/2022. Sau lần tăng đó, bitcoin hồi 18% trong 12 ngày rồi giảm khoảng 50%.
Thị trường đang dự báo gì về lãi suất và các yếu tố vĩ mô?
Thị trường định giá thêm 75 điểm cơ bản nữa trong sáu tháng tới. Dầu WTI và Brent đều trên 100 USD/thùng, còn lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã chạm 5%, gây thêm áp lực lên tài sản rủi ro.
Bitcoin có thể tiếp tục giảm trong chu kỳ tăng lãi suất mới?
Có khả năng, nhưng bằng chứng còn hạn chế. Chỉ có một chu kỳ tương đồng để so sánh, và đà giảm năm 2022 từng song hành với thua lỗ trên cổ phiếu, trái phiếu, kim loại cùng biến động nội bộ ngành tiền mã hóa.
Nguồn: CoinDesk Market
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 của Chính phủ về việc thí điểm triển khai thị trường tài sản số tại Việt Nam, Tienmahoa.Net hiện chỉ cung cấp thông tin cho độc giả quốc tế và không phục vụ người dùng tại Việt Nam cho đến khi có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng.
