Tóm tắt
Adam Iza, 26 tuổi, người tự xưng là “Bố Già” (The Godfather), vừa bị tuyên án 78 tháng tù liên bang vì gian lận hơn 37 triệu USD nhắm vào Meta, trốn thuế và thuê các cảnh sát quận Los Angeles đang nghỉ ca để đe dọa những người mà anh ta coi là đối thủ. Theo Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ), Iza đã tiếp cận các tài khoản quảng cáo cùng hạn mức tín dụng của Meta rồi bán lại quyền truy cập đó cho các công ty quảng cáo, thu về ít nhất 36,4 triệu USD và gây thiệt hại thuế ước tính 13,3 triệu USD. Ngoài án tù, anh ta còn bị buộc bồi thường 23,4 triệu USD. Bản án này sẽ chạy song song với mức án 15 năm mà Iza đã nhận hồi tháng trước tại Connecticut vì vai trò trong một vụ cướp bitcoin bất thành.
- Mức án: 78 tháng tù liên bang, chạy song song với bản án 15 năm tại Connecticut.
- Thiệt hại với Meta: hơn 37 triệu USD.
- Thu nhập từ gian lận: ít nhất 36,4 triệu USD.
- Thiệt hại thuế ước tính: 13,3 triệu USD.
- Bồi thường: 23,4 triệu USD.
- Nhận tội: tháng 1/2025, với các tội danh âm mưu chống lại quyền công dân, gian lận chuyển tiền qua mạng và một tội trốn thuế.
Nội dung chi tiết
Bản án và các tội danh
Adam Iza, 26 tuổi, một doanh nhân tự phong, người tự gọi mình là “The Godfather”, đã bị tuyên án 78 tháng tù liên bang vì hành vi gian lận hơn 37 triệu USD nhắm vào Meta, theo tuyên bố của Bộ Tư pháp Mỹ đưa ra hôm thứ Ba. Anh ta cũng bị kết luận là phạm tội trốn thuế và sử dụng các cảnh sát quận Los Angeles đang nghỉ ca để đe dọa những người bị anh ta xem là đối thủ.
Thẩm phán bang Percy Anderson cũng yêu cầu Iza phải bồi thường 23,4 triệu USD.
Cách thức gian lận Meta
Iza đã nhận tội vào tháng 1/2025 với các cáo buộc âm mưu chống lại quyền công dân, gian lận chuyển tiền qua mạng và một tội danh trốn thuế. Bản án mới sẽ chạy song song với mức án 15 năm tù mà anh ta lĩnh hồi tháng trước tại Connecticut vì vai trò trong một vụ cướp bitcoin bất thành xảy ra vào tháng 8/2024.
Gian lận chuyển tiền qua mạng (wire fraud) là hành vi dùng các phương tiện liên lạc hoặc chuyển tiền điện tử giữa các bang, hoặc với nước ngoài, để thực hiện một kế hoạch lừa đảo nhằm chiếm đoạt tài sản. Đây là tội danh liên bang phổ biến trong các vụ lừa đảo tài chính quy mô lớn.
Theo cơ quan công tố, Iza đã tiếp cận các tài khoản Meta Business Manager và những hạn mức tín dụng đi kèm, sau đó bán quyền truy cập này cho các công ty quảng cáo. Công ty mẹ của Facebook bị tính phí cho những quảng cáo mà khách hàng không hề mua, rồi sau đó phải hoàn tiền lại cho họ.
Meta Business Manager là công cụ quản lý tài khoản quảng cáo, trang và tài sản kinh doanh trên nền tảng của Meta, cho phép doanh nghiệp phân quyền truy cập cho nhiều người dùng và đối tác khác nhau — chính cơ chế phân quyền này là điểm bị lợi dụng trong vụ án.
Dòng tiền chảy vào crypto
Vụ án cho thấy các đơn vị lưu ký crypto có thể bị lợi dụng như thế nào trong những kế hoạch gian lận và trốn thuế quy mô lớn. Theo DOJ, Iza thừa nhận đã chuyển thu nhập doanh nghiệp có nguồn gốc từ gian lận tới các đơn vị lưu ký crypto trong khi che giấu quyền sở hữu của mình đối với một công ty tên là Zort.
Đơn vị lưu ký crypto (crypto custodian) là tổ chức giữ và quản lý tài sản kỹ thuật số thay cho khách hàng, tương tự như ngân hàng giữ tiền hộ. Vì tính chất ẩn danh tương đối, các dịch vụ này thường bị cơ quan điều tra để mắt trong các vụ trốn thuế và rửa tiền.
Cơ quan công tố cho biết Iza thu về ít nhất 36,4 triệu USD nhờ kế hoạch này, gây thiệt hại ước tính 13,3 triệu USD cho Sở Thuế vụ Mỹ (IRS).
Thuê cảnh sát nghỉ ca để đe dọa đối thủ
Trong giai đoạn 2021–2022, Iza còn thuê các cảnh sát đang nghỉ ca để lấy thông tin mật của cơ quan thực thi pháp luật, dữ liệu cá nhân và lệnh khám xét, nhằm theo dõi và quấy rối những người mà anh ta có tranh chấp. Năm cựu cảnh sát quận Los Angeles từng tham gia kế hoạch này đều đã bị kết tội.
“Những cá nhân có nguồn lực tài chính lớn phải hiểu rằng họ không thể mua quyền truy cập vào các cơ sở dữ liệu mật, công cụ điều tra, lệnh khám xét, lệnh bắt giữ, huy hiệu hay vũ khí để dùng cho những tranh chấp riêng tư”, cơ quan công tố nêu tại phiên tuyên án, theo tuyên bố của DOJ.
Các vụ án liên quan
Hồi tháng trước, một người đàn ông ở Brooklyn đã bị tuyên án 12 năm tù trong một kế hoạch giả danh nhân viên chăm sóc khách hàng của Coinbase. Ronald Spektor đã lừa khoảng 100 người, khiến họ tin rằng tài khoản của mình đã bị hack. Doanh nhân Las Vegas Brent Kovar bị kết tội vào tháng 8 vì điều hành một mô hình Ponzi bằng crypto, lừa ít nhất 400 nhà đầu tư với tổng số tiền 24 triệu USD.
Mô hình Ponzi là một dạng lừa đảo đầu tư, trong đó tiền của nhà đầu tư mới được dùng để trả lợi nhuận cho nhà đầu tư cũ, tạo cảm giác sinh lời ổn định cho tới khi dòng tiền mới cạn kiệt và toàn bộ hệ thống sụp đổ.
Câu hỏi thường gặp
Adam Iza bị kết án bao nhiêu năm tù?
Anh ta bị tuyên 78 tháng tù liên bang, tức khoảng 6,5 năm. Bản án này sẽ chạy song song với mức án 15 năm mà Iza đã nhận hồi tháng trước tại Connecticut vì vai trò trong một vụ cướp bitcoin bất thành.
Iza đã lừa Meta như thế nào?
Theo cơ quan công tố, Iza tiếp cận các tài khoản Meta Business Manager và hạn mức tín dụng đi kèm, rồi bán quyền truy cập đó cho các công ty quảng cáo. Meta bị tính phí cho những quảng cáo mà khách hàng không mua, sau đó phải hoàn tiền lại. Tổng thiệt hại vượt 37 triệu USD.
Iza phải bồi thường bao nhiêu tiền?
Thẩm phán Percy Anderson yêu cầu Iza bồi thường 23,4 triệu USD. Trước đó, anh ta được xác định thu về ít nhất 36,4 triệu USD từ kế hoạch gian lận và gây thiệt hại thuế ước tính 13,3 triệu USD cho IRS.
Tiền mã hoá có vai trò gì trong vụ án này?
Iza thừa nhận đã chuyển thu nhập doanh nghiệp có nguồn gốc từ gian lận tới các đơn vị lưu ký crypto, đồng thời che giấu quyền sở hữu của mình đối với một công ty tên là Zort. Vụ việc cho thấy các dịch vụ lưu ký crypto có thể bị lợi dụng trong những kế hoạch gian lận và trốn thuế quy mô lớn.
Những cảnh sát tham gia kế hoạch bị xử lý ra sao?
Iza thuê các cảnh sát quận Los Angeles đang nghỉ ca để lấy thông tin mật, dữ liệu cá nhân và lệnh khám xét nhằm theo dõi, quấy rối đối thủ trong giai đoạn 2021–2022. Năm cựu cảnh sát tham gia kế hoạch này đều đã bị kết tội.
Dịch và biên tập lại theo nguồn: CoinDesk Policy
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 của Chính phủ về việc thí điểm triển khai thị trường tài sản số tại Việt Nam, Tienmahoa.Net hiện chỉ cung cấp thông tin cho độc giả quốc tế và không phục vụ người dùng tại Việt Nam cho đến khi có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng.
