Tóm tắt
Các ngân hàng muốn kết nối với sổ cái (ledger) chạy trên nền blockchain mới của Swift sẽ cần trang bị trước ba thứ: một sổ cái được cấp phép của riêng mình, công cụ ví tài sản số, cùng năng lực token hoá và hợp đồng thông minh. Đây là nhận định của ông Lamine Brahimi, đồng sáng lập kiêm giám đốc điều hành của Taurus – công ty chuyên về lưu ký và token hoá tài sản.
Theo ông Brahimi, sổ cái của Swift không nhằm thay thế hệ thống nội bộ của ngân hàng mà đóng vai trò một lớp điều phối (orchestration layer), giúp dịch chuyển tiền gửi được token hoá xuyên biên giới 24/7 trong khi hoạt động tất toán cuối cùng vẫn diễn ra theo các thoả thuận hiện hành. HSBC, Standard Chartered, DBS và Citi đã hoàn tất những giao dịch trực tiếp đầu tiên trên sổ cái này, trong đó có khoản thanh toán xuyên biên giới bằng USD vào cuối tuần chỉ trong vài phút thay vì tới hai ngày làm việc. Swift hiện vẫn thống trị các dòng tiền toàn cầu với khối lượng lên tới 1,5 triệu tỷ USD mỗi năm, và việc bổ sung hạ tầng không bị xem là điểm yếu trong thiết kế của hệ thống này.
Ba lớp hạ tầng ngân hàng buộc phải có
Phát biểu trong một cuộc phỏng vấn với CoinDesk, ông Lamine Brahimi, đồng sáng lập kiêm giám đốc điều hành của Taurus, cho biết:
“Nếu bạn muốn kết nối với sổ cái của Swift ngay hôm nay, bạn cần ba thứ. Bạn cần một sổ cái được cấp phép của riêng mình để tương tác với sổ cái của Swift, bạn cần năng lực về ví, và bạn cũng cần năng lực token hoá cùng hợp đồng thông minh để có thể tích hợp các hợp đồng thông minh của Swift.”
Cụ thể, ba lớp đó gồm:
- Sổ cái được cấp phép của riêng ngân hàng, có khả năng tương tác với sổ cái của Swift.
- Công cụ ví tài sản số để nắm giữ và quản lý tiền gửi được token hoá.
- Năng lực token hoá và hợp đồng thông minh để tích hợp các hợp đồng thông minh mà Swift cung cấp.
Sổ cái được cấp phép (permissioned ledger) là loại sổ cái phân tán mà chỉ những tổ chức được chấp thuận trước mới có quyền tham gia ghi chép và xác thực giao dịch, khác với các blockchain công khai như Bitcoin hay Ethereum, nơi bất kỳ ai cũng có thể tham gia.
Tiền gửi được token hoá (tokenized deposit) là khoản tiền gửi ngân hàng được biểu diễn dưới dạng token số trên blockchain, vẫn nằm trên bảng cân đối kế toán của ngân hàng nhưng có thể được chuyển đi nhanh chóng và liên tục.
Sổ cái của Swift đóng vai trò lớp điều phối
Những yêu cầu trên cho thấy sổ cái của Swift không phải là sự thay thế cho hệ thống nội bộ của ngân hàng. Đây là một lớp điều phối được thiết kế để các tổ chức có thể luân chuyển tiền gửi được token hoá qua biên giới suốt ngày đêm, trong khi hoạt động tất toán cuối cùng vẫn tiếp tục qua các thoả thuận hiện có. Các ngân hàng vẫn cần hệ thống riêng để nắm giữ và quản lý tiền gửi được token hoá, ví tài sản số và các hợp đồng thông minh dùng trong quy trình.
Hồi tháng 7, Swift cho biết có 17 ngân hàng đang chuẩn bị thực hiện các giao dịch tiền gửi được token hoá trực tiếp, đánh dấu bước đi đầu tiên nhằm hiện đại hoá hệ thống nhắn tin liên ngân hàng vốn thống trị lĩnh vực tài chính truyền thống từ những năm 1970. Hiện hệ thống này vẫn chi phối các dòng dịch chuyển tiền tệ với giá trị lên tới 1,5 triệu tỷ USD mỗi năm.
Các cột mốc giao dịch thực tế trên sổ cái Swift
- Tháng 7/2026: Swift công bố 17 ngân hàng đang chuẩn bị cho các giao dịch tiền gửi được token hoá trực tiếp.
- Tháng 8/2026: HSBC và Standard Chartered hoàn tất giao dịch liên ngân hàng trực tiếp đầu tiên sử dụng sổ cái của Swift.
- Sau đó: DBS và Citi thực hiện một khoản thanh toán USD xuyên biên giới vào cuối tuần, hoàn tất trong vài phút thay vì mất tới hai ngày làm việc.
- Tháng 8/2026: Taurus công bố tích hợp với Swift.
Không phải điểm yếu trong thiết kế của Swift
Theo ông Brahimi, việc phải bổ sung hạ tầng không hẳn là rào cản lớn với những ngân hàng đã phát hành hoặc đang quản lý tài sản số, và ông cũng không cho rằng điều này sẽ cản trở Swift tiếp tục thống trị lĩnh vực của mình.
Ông nhấn mạnh nhu cầu về hạ tầng bổ sung không nên bị hiểu là điểm yếu trong thiết kế của Swift. Theo ông, sổ cái này vẫn là một sản phẩm ở giai đoạn đầu, nhưng nó mang lại cho các ngân hàng sự lựa chọn giữa các đường ray thanh toán hiện có và tiền gửi được token hoá có thể luân chuyển suốt ngày đêm.
“Tôi cho rằng đây là một nước đi tốt. Nó mang lại sự lựa chọn.”
Taurus gộp cả ba lớp vào một nền tảng
Taurus công bố việc tích hợp với Swift vào tháng 8. Ông Brahimi cho biết công ty cung cấp cả ba lớp cần thiết trong một nền tảng duy nhất: sổ cái được cấp phép, công cụ quản lý ví, cùng phần mềm token hoá và hợp đồng thông minh. Theo ông, các đối thủ cạnh tranh có thể buộc ngân hàng phải dùng nhiều nhà cung cấp khác nhau cho những chức năng này.
Vì sao tiền gửi được token hoá vẫn chủ yếu là sản phẩm cho tổ chức
Chính nhu cầu về hạ tầng nói trên cũng là lý do khiến tiền gửi được token hoá vẫn chủ yếu là một sản phẩm dành cho tổ chức. Các ngân hàng đã sử dụng hệ thống tiền gửi được token hoá nội bộ trong nhiều năm, nhưng để chuyển tiền giữa các tổ chức với nhau thì cần có tiêu chuẩn chung và hệ thống tương thích ở cả hai đầu.
“Trước khi Swift công bố, tiền gửi được token hoá gần như không được sử dụng. Chúng chủ yếu được dùng bởi những ngân hàng khổng lồ như JPMorgan, bởi họ có quy mô toàn cầu quá lớn.”
Mô hình của Swift giữ tiền gửi trên bảng cân đối kế toán của ngân hàng, qua đó phân biệt chúng với stablecoin – loại tài sản được phát hành bên ngoài hệ thống ngân hàng.
Stablecoin là loại tiền mã hoá được neo giá vào một tài sản tham chiếu, thường là đồng USD, nhằm giữ giá trị ổn định.
Ông Brahimi cũng cho rằng sổ cái này có thể mang lại cho các ngân hàng một cách thức chuẩn hoá để cung cấp dịch vụ thanh toán 24/7 mà không phải từ bỏ hạ tầng hiện có.
Câu hỏi thường gặp
Ngân hàng cần gì trước khi kết nối với sổ cái của Swift?
Theo đồng sáng lập Taurus Lamine Brahimi, ngân hàng cần ba thứ: một sổ cái được cấp phép của riêng mình để tương tác với sổ cái của Swift, năng lực về ví tài sản số, và năng lực token hoá cùng hợp đồng thông minh để tích hợp các hợp đồng thông minh của Swift.
Sổ cái của Swift có thay thế hệ thống nội bộ của ngân hàng không?
Không. Đây là một lớp điều phối cho phép các tổ chức luân chuyển tiền gửi được token hoá xuyên biên giới suốt ngày đêm, trong khi hoạt động tất toán cuối cùng vẫn diễn ra theo các thoả thuận hiện hành. Các ngân hàng vẫn cần hệ thống riêng để quản lý tiền gửi được token hoá, ví tài sản số và hợp đồng thông minh.
Những ngân hàng nào đã giao dịch thực tế trên sổ cái của Swift?
HSBC và Standard Chartered đã hoàn tất giao dịch liên ngân hàng trực tiếp đầu tiên vào tháng 8/2026. Sau đó, DBS và Citi thực hiện một khoản thanh toán USD xuyên biên giới vào cuối tuần, hoàn tất trong vài phút thay vì mất tới hai ngày làm việc. Trước đó, Swift cho biết 17 ngân hàng đang chuẩn bị cho giao dịch tiền gửi được token hoá trực tiếp.
Tiền gửi được token hoá khác stablecoin như thế nào?
Mô hình của Swift giữ tiền gửi trên bảng cân đối kế toán của ngân hàng, trong khi stablecoin được phát hành bên ngoài hệ thống ngân hàng. Đây là điểm khác biệt cốt lõi giữa hai loại tài sản số này.
Vì sao tiền gửi được token hoá vẫn chủ yếu dành cho tổ chức?
Bởi vì việc chuyển tiền giữa các tổ chức đòi hỏi tiêu chuẩn chung và hệ thống tương thích ở cả hai đầu. Trước khi Swift công bố, loại tiền gửi này gần như không được sử dụng và chủ yếu chỉ xuất hiện ở những ngân hàng có quy mô toàn cầu lớn như JPMorgan.
Dịch và biên tập lại theo nguồn: CoinDesk Finance
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 của Chính phủ về việc thí điểm triển khai thị trường tài sản số tại Việt Nam, Tienmahoa.Net hiện chỉ cung cấp thông tin cho độc giả quốc tế và không phục vụ người dùng tại Việt Nam cho đến khi có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng.
