Tóm tắt
Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đang tăng liên tục nhiều tháng qua và một số nhà phân tích cho rằng nó có thể chạm mức 6% – mức cao nhất kể từ năm 2000. Nghe qua tưởng là tin xấu với Bitcoin, nhưng thực tế không hẳn: điều quan trọng với nhà đầu tư crypto không phải là lợi suất lên cao đến đâu, mà là vì sao nó tăng. Nếu nguyên nhân là lo ngại về thâm hụt ngân sách và nợ công, Bitcoin cùng vàng có thể hưởng lợi khi dòng tiền tìm kiếm tài sản thay thế cho nợ chính phủ. Ngược lại, nếu lợi suất tăng do Cục Dự trữ Liên bang (Fed) thắt chặt tiền tệ trở lại, kịch bản năm 2022 sẽ lặp lại – năm mà Bitcoin mất 64% giá trị.
- Lợi suất 10 năm được dự báo có thể lên 6%, mức lần cuối xuất hiện năm 2000.
- Từ cuối năm 2023, lợi suất 10 năm tăng 135 điểm cơ bản lên 5,23%, cao nhất kể từ 2007.
- Cùng giai đoạn, Bitcoin tăng gần gấp đôi lên khoảng 86.000 USD, dù đã lùi khỏi đỉnh hơn 126.000 USD hồi tháng 10.
- Năm 2022 – khi Fed tăng lãi suất mạnh – lợi suất 10 năm hơn gấp đôi lên 3,88% và Bitcoin giảm 64%.
Vì sao lợi suất tăng, chứ không phải tăng bao nhiêu, mới là điều đáng quan tâm
Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm là mức sinh lời mà nhà đầu tư nhận được khi nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ đáo hạn sau 10 năm, đồng thời là chuẩn tham chiếu cho chi phí vay trên toàn nền kinh tế Mỹ.
Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm là tỷ lệ sinh lời hằng năm của trái phiếu do Chính phủ Mỹ phát hành với kỳ hạn 10 năm. Khi lợi suất này tăng, chi phí vay thế chấp, vay tiêu dùng và vay doanh nghiệp tại Mỹ cũng tăng theo.
Lợi suất này đã đi lên suốt nhiều tháng và một số nhà phân tích hiện cho rằng nó đang hướng tới 6%. Nghe có vẻ là tin xấu với Bitcoin (BTC), nhưng không hẳn.
Tác động lên Bitcoin và các tài sản không có dòng tiền hay lợi suất sẵn có như vàng phụ thuộc vào nguyên nhân đẩy lợi suất lên. Nếu nhà đầu tư đòi lợi suất cao hơn vì lo ngại về thâm hụt ngân sách kỷ lục – chứ không phải vì nền kinh tế bùng nổ hay Fed tăng lãi suất – thì đó là một sự tín nhiệm bị suy giảm dành cho tài chính chính phủ Mỹ. Đó là luận điểm ủng hộ các tài sản thay thế như Bitcoin, vốn trong dài hạn gần như không tương quan với lợi suất, theo một phân tích gần đây của CoinDesk.
“Khi lợi suất tăng vì Fed thắt chặt, Bitcoin chịu thiệt. Khi lợi suất tăng vì lo ngại tài khoá và phần bù kỳ hạn, bức tranh đảo chiều,” Markus Thielen, nhà sáng lập 10x Research, viết trong ghi chú gửi khách hàng hôm thứ Ba, đồng thời dự báo lợi suất 10 năm sẽ lên 6% trong những tháng tới.
Phần bù kỳ hạn (term premium) là khoản lợi suất tăng thêm mà nhà đầu tư yêu cầu để chấp nhận nắm giữ trái phiếu dài hạn thay vì các kỳ hạn ngắn hơn, nhằm bù đắp rủi ro lạm phát và rủi ro tín dụng trong tương lai.
Diễn biến thị trường từ năm 2022 củng cố quan điểm này
Năm 2022, lợi suất 10 năm hơn gấp đôi lên 3,88% khi Fed nâng lãi suất nhanh, trong đó có nhiều lần tăng 50 và 75 điểm cơ bản để chống lạm phát. Bitcoin giảm 64% trong năm đó. Việc Fed thắt chặt và lợi suất tăng làm trầm trọng thêm nỗi đau từ các vụ lừa đảo và sụp đổ trong ngành crypto.
Điểm cơ bản (basis point) là đơn vị đo lãi suất, tương đương 0,01%. Như vậy 100 điểm cơ bản bằng 1 điểm phần trăm.
Bức tranh đã khác kể từ đó. Từ cuối năm 2023, lợi suất 10 năm đã tăng 135 điểm cơ bản lên 5,23%, mức cao nhất kể từ năm 2007. Cùng khoảng thời gian này, Bitcoin tăng gần gấp đôi lên 86.000 USD, ngay cả sau khi lùi khỏi mức kỷ lục trên 126.000 USD thiết lập hồi tháng 10.
Thielen và nhiều người khác cho rằng phần lớn mức tăng lợi suất gần đây đến từ lo ngại tài khoá và phần bù kỳ hạn cao hơn. Nói đơn giản, nhà đầu tư muốn được trả nhiều hơn để chấp nhận “khoá” tiền vào trái phiếu dài hạn, giữa lúc còn nhiều bất định về lạm phát và nhu cầu vay nợ của chính phủ.
Strategic Analytics có trụ sở tại Chicago cũng đưa ra nhận định tương tự với vàng, cho rằng kim loại quý này phản ánh rủi ro tài khoá sát hơn so với lộ trình chính sách của Fed kể từ năm 2022.
“Từ năm 2022, vàng ngày càng bám sát các nhận thức về rủi ro tài khoá – phần bù kỳ hạn, thâm hụt, tính bền vững của nợ – thay vì lộ trình chính sách của Fed. Vàng không đi ngược lại lợi suất thực. Nó đang định giá cho tính bền vững tài khoá và sự mất giá của tiền tệ, và đó đã trở thành động lực cận biên,” công ty này viết trong một bài đăng trên LinkedIn.
Các chuyên gia nhìn về mốc 6%
Các dự báo lợi suất 10 năm chạm 6% chủ yếu dựa trên lo ngại về nợ công và tăng trưởng danh nghĩa mạnh – tức tăng trưởng chưa loại bỏ yếu tố lạm phát.
“Điểm mấu chốt là lợi suất vẫn thấp hơn đáng kể so với tăng trưởng GDP danh nghĩa (5,24% so với 6,56%), và thấp hơn nhiều so với mức tăng khoảng 8,5%/năm của nợ liên bang kể từ năm 2020. Nghĩa là trái chủ vẫn chưa được đền bù tương xứng cho tốc độ mở rộng của nền kinh tế danh nghĩa và khối nợ,” Thielen nói.
Dan Niles, nhà sáng lập Niles Investment Management, từng nêu mức 6% như một ngưỡng tăng khả thi đối với lợi suất 10 năm trong một lần xuất hiện trên CNBC. Ông chỉ ra thâm hụt ngân sách đang ở mức khoảng 6% GDP, cùng việc các công ty công nghệ siêu quy mô giờ cạnh tranh trực tiếp với Kho bạc Mỹ để huy động vốn trên thị trường nợ.
Nói cách khác, chính phủ liên tục bán trái phiếu để tài trợ cho thâm hụt lớn và dai dẳng, trong khi các “ông lớn” công nghệ tập trung vào AI cũng đang huy động những khoản khổng lồ trên chính thị trường đó. Sự cạnh tranh để giành cùng một nguồn vốn có thể đẩy lợi suất lên cao hơn và khiến việc vay nợ trở nên đắt đỏ với tất cả mọi người.
Hyperscaler là nhóm công ty công nghệ quy mô siêu lớn vận hành hạ tầng điện toán đám mây và trung tâm dữ liệu khổng lồ, thường cần huy động lượng vốn rất lớn qua thị trường nợ.
Điều gì có thể phá vỡ kịch bản tích cực cho Bitcoin
Rủi ro đối với phe “bò” Bitcoin là nếu lợi suất leo thang vì Fed bắt đầu tăng lãi suất nhanh trở lại, thì kịch bản năm 2022 sẽ tái diễn: thắt chặt tiền tệ và lợi suất cao sẽ tạo áp lực lên các tài sản rủi ro, trong đó có tiền mã hoá.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng vẫn có thể là tin tốt cho Bitcoin?
Vì nếu nguyên nhân là lo ngại về thâm hụt ngân sách và nợ công, nhà đầu tư có thể tìm đến các tài sản thay thế như Bitcoin. Từ cuối năm 2023, lợi suất 10 năm đã tăng 135 điểm cơ bản lên 5,23% trong khi Bitcoin tăng gần gấp đôi lên 86.000 USD, cho thấy lợi suất cao hơn không tự nó quyết định hiệu suất của tiền mã hoá.
Điều gì khiến giới phân tích cho rằng lợi suất 10 năm sẽ chạm 6%?
Chủ yếu là lo ngại về thâm hụt ngân sách liên bang, tốc độ tăng nợ công và sự cạnh tranh vốn. Ông Dan Niles chỉ ra thâm hụt khoảng 6% GDP và việc các công ty công nghệ AI lớn đang cạnh tranh trực tiếp với Kho bạc Mỹ để huy động vốn trên thị trường nợ.
Khi nào lợi suất tăng lại gây bất lợi cho Bitcoin?
Khi lợi suất tăng vì Fed thắt chặt tiền tệ trở lại. Năm 2022, lợi suất 10 năm hơn gấp đôi lên 3,88% khi Fed tăng lãi suất mạnh, và Bitcoin giảm 64% trong năm đó.
Mức lợi suất 6% từng xuất hiện lần cuối khi nào?
Đây là mức lần cuối được ghi nhận vào năm 2000.
Vàng có liên quan gì trong câu chuyện này?
Theo Strategic Analytics, từ năm 2022 vàng phản ánh rủi ro tài khoá – phần bù kỳ hạn, thâm hụt, tính bền vững của nợ – nhiều hơn là lộ trình chính sách của Fed; nói cách khác, vàng đang định giá cho tính bền vững tài khoá và sự mất giá của tiền tệ.
Nguồn: CoinDesk Market
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 của Chính phủ về việc thí điểm triển khai thị trường tài sản số tại Việt Nam, Tienmahoa.Net hiện chỉ cung cấp thông tin cho độc giả quốc tế và không phục vụ người dùng tại Việt Nam cho đến khi có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng.
