Tóm tắt: MSCI, nhà cung cấp chỉ số toàn cầu, vừa mở một cuộc tham vấn mới nhằm xác định và loại bỏ các “công ty phi vận hành” khỏi các chỉ số đầu tư toàn cầu, một động thái có thể ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp nắm giữ bitcoin lớn như Strategy và Metaplanet. Theo bộ tiêu chí đề xuất, nếu áp dụng trên dữ liệu hiện tại, Strategy, Metaplanet và Yellow Cake (đơn vị nắm giữ uranium) sẽ bị loại khỏi chỉ số MSCI ACWI IMI. Tuy nhiên, quá trình này vẫn đang trong giai đoạn lấy ý kiến và chưa có gì được quyết định chính thức.
Đề xuất mới của MSCI nhắm vào các công ty “phi vận hành”
MSCI đã mở một cuộc tham vấn mới trong tháng này, đề xuất xác định và loại bỏ các “công ty phi vận hành” (non-operating companies) khỏi các chỉ số Global Investable Market Indexes. Đề xuất này dựa trên năm chỉ số tài chính thay vì ngưỡng nắm giữ tiền mã hóa như trước đây.
Nếu bộ lọc này được áp dụng cho chỉ số MSCI ACWI IMI dựa trên dữ liệu nắm giữ tiền mã hóa tính đến tháng 5/2026, ba công ty sẽ bị loại: Strategy, Metaplanet và Yellow Cake. Trong đó, Strategy (niêm yết trên Nasdaq) đã tích lũy tổng cộng 840.447 BTC (khoảng 53,18 tỷ USD) kể từ năm 2020, trở thành công ty niêm yết nắm giữ bitcoin lớn nhất thế giới. Metaplanet (niêm yết tại Tokyo) đã mua 43.000 BTC, trị giá hơn 2 tỷ USD. Yellow Cake là công ty niêm yết nắm giữ uranium, không phải bitcoin.
Cách thức hoạt động của bộ lọc hai bước
Quy trình bắt đầu với bộ lọc cốt lõi: kiểm tra xem tài sản vận hành của công ty có chiếm hơn 50% tổng tài sản hay không. Nếu vượt qua, công ty sẽ không bị xem xét thêm. Nếu không, MSCI áp dụng bộ lọc loại trừ với năm chỉ số:
- Cường độ tài sản vận hành (operating asset intensity)
- Cường độ chi phí (expense intensity)
- Dòng tiền (cash flow)
- Cường độ giá trị hợp lý (fair value intensity)
- Sự phụ thuộc vốn (capital dependence)
Một công ty sẽ không đủ điều kiện tham gia chỉ số nếu trượt ít nhất 4 trong 5 chỉ số trên. MSCI mô tả các công ty “phi vận hành” như những doanh nghiệp “tạo ra giá trị bằng cách tích lũy và nắm giữ tài sản phi vận hành”, tạo ra ít tiền mặt từ hoạt động thực tế và phụ thuộc vào vốn bên ngoài thay vì tự thân phát triển – một mô tả khớp với đặc điểm của các công ty kho bạc bitcoin.
Lưu ý: MSCI đã có một cuộc tham vấn trước đó vào tháng 10/2025 nhắm vào các công ty nắm giữ “tài sản số”, cụ thể là các công ty có 50% trở lên tài sản là bitcoin hoặc tiền mã hóa. Đề xuất đó từng khiến thị trường biến động và vấp phải phản ứng dữ dội, cuối cùng bị hoãn lại.
Định nghĩa: Chỉ số MSCI ACWI IMI là một chỉ số cổ phiếu toàn cầu bao gồm cổ phiếu vốn hóa lớn, vốn hóa trung bình và vốn hóa nhỏ ở 23 thị trường phát triển và 24 thị trường mới nổi. Công ty phi vận hành là công ty không tạo ra doanh thu chủ yếu từ hoạt động kinh doanh cốt lõi mà từ việc nắm giữ và tích lũy tài sản tài chính hoặc tài sản khác.
Chưa có gì được quyết định
MSCI đã mời các bên tham gia thị trường đóng góp ý kiến đến hết ngày 30/9, kết quả sẽ được công bố khoảng hai tuần sau đó, vào ngày 16/10. Nếu đề xuất được thông qua, các thay đổi sẽ được đưa vào đợt rà soát chỉ số tháng 11/2026. Tuy nhiên, mọi thứ vẫn đang trong quá trình thảo luận và chưa có quyết định cuối cùng.
Câu hỏi thường gặp
MSCI là gì?
MSCI (Morgan Stanley Capital International) là nhà cung cấp các chỉ số tài chính toàn cầu, được sử dụng rộng rãi bởi các quỹ đầu tư và quỹ ETF để đo lường hiệu suất thị trường.
Vì sao Strategy và Metaplanet có nguy cơ bị loại khỏi chỉ số MSCI?
Vì hai công ty này nắm giữ lượng lớn bitcoin, khiến họ bị xếp vào nhóm “công ty phi vận hành” theo đề xuất mới của MSCI, do tài sản vận hành của họ thấp hơn 50% tổng tài sản và trượt các chỉ số tài chính khác.
Điều gì sẽ xảy ra nếu một công ty bị loại khỏi chỉ số MSCI?
Nếu bị loại khỏi chỉ số MSCI, cổ phiếu của công ty sẽ không còn được các quỹ ETF hoặc quỹ đầu tư mô phỏng theo chỉ số này nắm giữ, dẫn đến áp lực bán tháo và giảm giá cổ phiếu.
Khi nào quyết định cuối cùng của MSCI được công bố?
MSCI sẽ nhận ý kiến đến ngày 30/9 và công bố kết quả vào ngày 16/10. Nếu được thông qua, thay đổi sẽ có hiệu lực từ kỳ rà soát tháng 11/2026.
Yellow Cake là gì?
Yellow Cake là một công ty niêm yết tại London chuyên nắm giữ uranium, không phải bitcoin. Cô cũng bị đề xuất loại khỏi chỉ số vì được xếp vào nhóm công ty phi vận hành.
Nguồn: CoinDesk Market
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 của Chính phủ về việc thí điểm triển khai thị trường tài sản số tại Việt Nam, Tienmahoa.Net hiện chỉ cung cấp thông tin cho độc giả quốc tế và không phục vụ người dùng tại Việt Nam cho đến khi có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng.
