Tóm tắt: Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Hoa Kỳ (CFTC) vừa đệ đơn kiện bang Utah ra tòa án liên bang, nhằm chặn nỗ lực của bang này trong việc ngăn Kalshi – nền tảng thị trường dự đoán – cung cấp dịch vụ đặt cược cho người dân địa phương. Đây là vụ kiện mới nhất trong chuỗi hơn chục hành động pháp lý mà CFTC đã khởi động để khẳng định mình là cơ quan quản lý duy nhất đối với các thị trường dự đoán. Utah là bang cấm cờ bạc theo hiến pháp, và Tổng chưởng lý bang Derek Brown tuần trước đã ra động thái cưỡng chế nhằm hạn chế Kalshi hoạt động tại đây. CFTC lập luận rằng thẩm quyền liên bang của mình có quyền ưu tiên cao hơn luật của bang.
Trong khi đó, các phán quyết của tòa án đang mâu thuẫn: ba tòa phúc thẩm liên bang đã đưa ra hai quyết định nghiêng về phía các bang và một quyết định ủng hộ Kalshi. Cựu Chủ tịch CFTC Gary Gensler cùng cựu Thượng nghị sĩ Chris Dodd cũng đã nộp ý kiến pháp lý phản đối cách hiểu của CFTC.
CFTC kiện Utah để bảo vệ hoạt động của Kalshi
Cơ quan giám sát thị trường phái sinh của Mỹ đã khởi kiện ra tòa án liên bang nhằm chặn nỗ lực của bang Utah trong việc ngăn các hoạt động đặt cược trên thị trường dự đoán tại địa phương – nơi cờ bạc bị cấm theo hiến pháp bang.
Cụ thể, CFTC đề nghị tòa án ra lệnh dừng hoạt động cưỡng chế mà Tổng chưởng lý bang Utah triển khai tuần trước, vốn nhằm hạn chế Kalshi cung cấp dịch vụ cá cược cho người dân trong bang. Sau khi Utah tạm thời giành được lợi thế trước Kalshi tại tòa án liên bang, cơ quan này đã đệ đơn kiện riêng của mình, CFTC cho biết hôm thứ Ba.
CFTC (Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Hoa Kỳ) là cơ quan quản lý liên bang của Mỹ, có nhiệm vụ giám sát các thị trường hàng hóa và phái sinh, bao gồm cả các sản phẩm hợp đồng dựa trên sự kiện tương lai.
“Các hợp đồng sự kiện không chỉ phục vụ mục đích phòng ngừa rủi ro và đầu tư – chúng còn cung cấp cho công chúng thông tin về kết quả của các sự kiện trong tương lai,” Chủ tịch CFTC Mike Selig phát biểu.
Trong tuyên bố của mình, ông Selig tiếp tục bảo vệ quan điểm rằng CFTC là cơ quan quản lý duy nhất hợp pháp đối với các thị trường dự đoán.
Thị trường dự đoán (prediction market) là nền tảng cho phép người dùng mua bán các hợp đồng có giá trị phụ thuộc vào kết quả của một sự kiện trong tương lai, chẳng hạn kết quả bầu cử, diễn biến kinh tế hay kết quả một trận đấu thể thao.
Hợp đồng sự kiện (event contract) là loại hợp đồng phái sinh mà khoản thanh toán được xác định dựa trên việc một sự kiện cụ thể có xảy ra hay không.
Xung đột giữa quyền hạn của bang và luật liên bang
Cuộc tranh chấp giữa quyền hạn pháp lý của các bang và quyền ưu tiên của luật liên bang (với Kalshi cùng các công ty thị trường dự đoán khác đứng hẳn về phía sau) ngày càng trở nên phức tạp do các phán quyết trái ngược nhau từ nhiều tòa án.
Quyền ưu tiên của luật liên bang (federal preemption) là nguyên tắc theo đó luật liên bang có thể lấn át hoặc vô hiệu hóa luật của bang trong những lĩnh vực thuộc thẩm quyền liên bang.
Tại Utah, một thẩm phán tòa án cấp quận liên bang đã ra phán quyết ủng hộ bang trong một vụ việc hiện cũng đang trong quá trình kháng cáo.
“Bất kỳ ai cung cấp dịch vụ cờ bạc cho người dân Utah cần biết rằng hoạt động này là bất hợp pháp tại Utah và không có luật nào của Utah cho phép điều đó,” Tổng chưởng lý Derek Brown tuyên bố tuần trước, đồng thời cáo buộc Kalshi đang điều hành một “sòng bạc trực tuyến”.
CFTC đang tranh chấp pháp lý với 10 bang
Hiện CFTC đang đối đầu với 10 bang tại tòa án và đã nộp các lập luận pháp lý xuyên suốt toàn bộ hệ thống tư pháp – trong bối cảnh cơ quan này bị cắt giảm nhân sự pháp lý khi chính quyền Tổng thống Donald Trump tìm cách thu gọn bộ máy quản lý của Mỹ.
Dù quan điểm của ông Selig về vai trò của CFTC là không nhân nhượng, một cựu chủ tịch khác của cơ quan này là Gary Gensler (đảng Dân chủ) đã nộp văn bản lên Tòa án Tối cao Mỹ để lập luận rằng cách hiểu của ông Selig là sai và đạo luật mà chính ông Gensler góp phần xây dựng không được thiết kế để hiểu theo cách đó.
Ông Gensler – được giới crypto biết đến nhiều hơn với vai trò cựu chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch (SEC) vừa mãn nhiệm – nói với tòa án rằng Đạo luật Dodd-Frank mà CFTC dùng làm cơ sở pháp lý “không chuyển giao thẩm quyền quản lý cá cược thể thao từ các bang sang CFTC”.
Đạo luật Dodd-Frank là luật cải cách tài chính của Mỹ ban hành sau khủng hoảng 2008, mở rộng đáng kể quyền giám sát của các cơ quan quản lý liên bang đối với thị trường phái sinh.
Một trong những tác giả của Đạo luật Dodd-Frank, cựu Thượng nghị sĩ Chris Dodd, cũng đã nộp văn bản amicus (ý kiến ủng hộ một bên) đồng tình với quan điểm của các bang.
Các mốc và con số đáng chú ý
- CFTC đã khởi động hơn một chục hành động pháp lý để bảo vệ vai trò cơ quan quản lý duy nhất với thị trường dự đoán.
- CFTC hiện đang tranh chấp với 10 bang tại tòa án.
- Ba tòa phúc thẩm liên bang đã ra ba phán quyết: hai nghiêng về các bang, một ủng hộ Kalshi.
- Tại Utah, cờ bạc bị cấm theo hiến pháp bang; tòa án cấp quận liên bang đã ủng hộ bang trong vụ việc đang được kháng cáo.
- Cựu Chủ tịch CFTC Gary Gensler và cựu Thượng nghị sĩ Chris Dodd đều đã nộp văn bản pháp lý phản đối lập luận của CFTC.
- Bài viết được đăng ngày 27/10/2026, tác giả Jesse Hamilton, biên tập Nikhilesh De.
Câu hỏi thường gặp
CFTC là gì và vì sao cơ quan này kiện bang Utah?
CFTC là Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Hoa Kỳ, cơ quan liên bang giám sát thị trường hàng hóa và phái sinh. CFTC kiện Utah để chặn hoạt động cưỡng chế của bang nhằm hạn chế Kalshi, với lập luận rằng thẩm quyền liên bang của mình có quyền ưu tiên cao hơn luật bang và mình là cơ quan quản lý duy nhất đối với thị trường dự đoán.
Kalshi bị cáo buộc điều gì tại Utah?
Tổng chưởng lý bang Utah Derek Brown cáo buộc Kalshi đang điều hành một sòng bạc trực tuyến và khẳng định mọi hoạt động cờ bạc cung cấp cho người dân Utah đều bất hợp pháp, bởi hiến pháp bang cấm cờ bạc và không có luật Utah nào cho phép hoạt động này.
Vì sao tranh chấp giữa luật bang và luật liên bang lại phức tạp?
Nguyên nhân là các tòa án đưa ra phán quyết trái ngược nhau. Ba tòa phúc thẩm liên bang đã ban hành hai quyết định nghiêng về các bang và một quyết định ủng hộ Kalshi, trong khi tại Utah một thẩm phán tòa cấp quận liên bang lại đứng về phía bang trong vụ việc hiện đang được kháng cáo.
Gary Gensler có quan điểm gì về vụ việc?
Cựu Chủ tịch CFTC Gary Gensler đã nộp văn bản lên Tòa án Tối cao Mỹ, lập luận rằng cách hiểu của Chủ tịch đương nhiệm Mike Selig là sai và Đạo luật Dodd-Frank không chuyển giao thẩm quyền quản lý cá cược thể thao từ các bang sang CFTC. Cựu Thượng nghị sĩ Chris Dodd, một tác giả của đạo luật này, cũng đồng tình với quan điểm của các bang.
CFTC đang phải đối mặt với bao nhiêu bang?
CFTC hiện đang tranh chấp pháp lý với 10 bang tại tòa án, trong bối cảnh cơ quan này bị cắt giảm nhân sự pháp lý khi chính quyền Tổng thống Donald Trump tìm cách thu gọn bộ máy quản lý liên bang.
Dịch và biên tập lại theo nguồn: CoinDesk Policy
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 của Chính phủ về việc thí điểm triển khai thị trường tài sản số tại Việt Nam, Tienmahoa.Net hiện chỉ cung cấp thông tin cho độc giả quốc tế và không phục vụ người dùng tại Việt Nam cho đến khi có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng.
