Tóm tắt
Bitcoin giao dịch quanh mốc 86.000 USD sau khi hồi phục từ đáy phiên châu Á khoảng 85.000 USD, trong bối cảnh giá dầu WTI giảm xuống dưới 90 USD/thùng và chứng khoán toàn cầu khởi sắc hỗ trợ khẩu vị rủi ro. Các ETF bitcoin giao ngay niêm yết tại Mỹ hút gần 1 tỷ USD trong ngày thứ Hai, mức lớn nhất kể từ tháng 10 năm ngoái. Dữ liệu hợp đồng tương lai cho thấy đà tăng chủ yếu đến từ hoạt động mua bù vị thế bán (short covering) thay vì các vị thế mua mới thực sự. Nhóm memecoin gồm PEPE, DOGE và SHIB nằm trong số 10 đồng tiền tăng mạnh nhất 24 giờ qua. Ở diễn biến khác, người nắm giữ ZetaChain đã bỏ phiếu áp đảo để khai tử blockchain này và chuyển token ZETA sang Solana.
Nội dung chi tiết
Bitcoin nối dài đà tăng
Bitcoin (BTC) vẫn đang trên đường tìm kiếm các mức tăng cao hơn khi giá dầu giảm trở thành một trong những yếu tố hỗ trợ ngày càng dài của tiền mã hoá. Đồng tiền mã hoá lớn nhất thế giới giao dịch quanh 86.000 USD sau khi hồi phục từ vùng đáy phiên châu Á khoảng 85.000 USD. Giá đã phá vỡ một cách thuyết phục đỉnh của tháng 5 vào hôm thứ Hai, củng cố xu hướng tăng. Chỉ số CoinDesk 20 (CD20) tăng 2,2% trong 24 giờ. Bitcoin hiện đứng ở mức 86.310,67 USD.
ETF (quỹ hoán đổi danh mục) là sản phẩm đầu tư được niêm yết trên sàn chứng khoán, cho phép nhà đầu tư mua bán cổ phần đại diện cho một rổ tài sản — ở đây là bitcoin giao ngay — mà không cần tự nắm giữ tiền mã hoá.
Các ETF bitcoin giao ngay niêm yết tại Mỹ thu hút gần 1 tỷ USD dòng tiền vào trong ngày thứ Hai, mức cao nhất trong một ngày kể từ tháng 10 năm ngoái.
Giá dầu giảm và kỳ vọng về Fed
Hợp đồng tương lai dầu WTI giảm hơn 2% xuống dưới 90 USD/thùng, nối dài đà lùi bước từ mức đỉnh gần đây 106 USD. Đà giảm diễn ra sau tin Kyodo cho biết Iran sẵn sàng mở lại eo biển Hormuz trong vòng bảy ngày nếu Mỹ nới lỏng phong toả. Giá dầu thấp hơn có thể giúp xoa dịu áp lực lạm phát và làm yếu đi khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục nâng lãi suất trong những tháng tới.
Thị trường crypto tăng điểm trong bối cảnh chỉ số Nasdaq tăng mạnh. Giá dầu và lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ giảm, chứng khoán toàn cầu tăng và kỳ vọng về đàm phán Mỹ – Trung đã hỗ trợ khẩu vị rủi ro.
Đó là nhận định của Alex Kuptsikevich, chuyên gia phân tích thị trường chính tại FxPro, trong một email gửi khách hàng.
Thị trường tiền mã hoá nói chung cũng duy trì đà hưng phấn, khi các token nhỏ hơn ghi nhận mức tăng mạnh trong lúc bitcoin tạm nghỉ. PEPE, DOGE và SHIB nằm trong số 10 loại tiền mã hoá tăng tốt nhất 24 giờ qua.
Memecoin là loại tiền mã hoá ra đời chủ yếu từ các trò đùa hoặc trào lưu trên mạng xã hội, ít gắn với một sản phẩm công nghệ cụ thể. Các đợt tăng nóng của memecoin thường được xem là dấu hiệu cho thấy khẩu vị đầu cơ trên thị trường đang lên cao.
Định vị trên thị trường phái sinh
Open interest (OI) là tổng giá trị các hợp đồng phái sinh còn đang mở, chưa được tất toán hay đáo hạn — chỉ báo cho biết dòng tiền đang thực sự đặt cược vào thị trường.
Short squeeze là hiện tượng giá tăng mạnh buộc những người đang bán khống phải mua lại tài sản để cắt lỗ, từ đó càng đẩy giá lên cao hơn.
- Khối lượng hợp đồng tương lai vượt xa open interest: tổng khối lượng hợp đồng tương lai crypto tăng 38% lên 292 tỷ USD trong 24 giờ qua, trong khi open interest chỉ tăng 1% lên 157 tỷ USD, đẩy tỷ lệ khối lượng trên OI lên gần 2. Cộng với 768 triệu USD bị thanh lý, phần lớn là lệnh bán khống, điều này cho thấy đây là một đợt short squeeze hơn là dòng tiền mới đầy niềm tin.
- OI của bitcoin nhích lên: open interest hợp đồng tương lai bitcoin đang tăng song song với giá, gợi ý các vị thế mua đang được tích lũy. Con số hiện ở mức 716.000 BTC, cao nhất kể từ ngày 25/8, dù vẫn thấp hơn đáng kể so với mức trung bình khoảng 750.000 BTC giai đoạn tháng 4 đến tháng 7.
- Nhà giao dịch ETH và SOL vẫn ngại đòn bẩy: Ether đã vượt trội so với bitcoin trong quý này, nhưng open interest hợp đồng tương lai của ETH vẫn nằm trong xu hướng giảm bắt đầu từ tháng 5 — dấu hiệu giới giao dịch vẫn e dè với đòn bẩy. SOL cũng trong tình trạng tương tự.
- XRP cũng chứng kiến đòn bẩy tăng vọt: open interest của XRP tăng lên 2,46 tỷ token từ 2,2 tỷ token trong 24 giờ, hướng đi tương tự bitcoin nhưng trên nền cơ sở nhỏ hơn.
- Xu hướng của cá voi khác nhau theo từng tài sản: dữ liệu Coinglass cho thấy xu hướng cá voi trong 24 giờ là giảm giá với XRP, DOGE và vàng, cực kỳ tăng giá với BTC và tăng giá với ETH, SOL. Sự phân hoá này phần nào lý giải việc bitcoin vượt trội so với XRP, DOGE và vàng trong giai đoạn trên, dù định vị của cá voi chỉ là một trong nhiều yếu tố dẫn dắt giá.
- Cumulative volume delta vẫn âm ở các đồng tiền lớn: BTC, ETH, XRP và SOL đều ghi nhận chỉ số cumulative volume delta (CVD) điều chỉnh theo OI trong 24 giờ ở mức âm, nghĩa là dòng lệnh chủ động bán trên thị trường tương lai vẫn lớn hơn dòng lệnh chủ động mua dù giá tăng. Điều này cũng đúng với hầu hết các đồng tiền mã hoá lớn, ngoại trừ TRX. Đây là bằng chứng củng cố nhận định rằng đợt tăng lần này giống hoạt động mua bù vị thế bán đẩy giá lên hơn là sự tích lũy các vị thế mua mới. Tuy nhiên cần lưu ý CVD là chỉ báo nhiễu, phụ thuộc vào từng sàn, không nên đọc riêng lẻ.
- Đòn bẩy của Dogecoin nổi bật: open interest của DOGE tăng 10% trong một ngày, mức tăng lớn nhất trong nhóm 10 đồng tiền hàng đầu. Đây là điểm đáng theo dõi vì đòn bẩy của token meme tăng đều thường báo hiệu sự hưng phấn đầu cơ — mô hình từng xuất hiện gần các đỉnh tạm thời của thị trường trong quá khứ.
Cumulative volume delta (CVD) là chỉ báo đo chênh lệch giữa khối lượng lệnh mua chủ động và lệnh bán chủ động, giúp đánh giá bên nào đang chủ động kiểm soát thị trường.
Chỉ báo biến động và thị trường quyền chọn
- Các thước đo biến động vẫn trong tầm kiểm soát: dù BTC và ETH tăng nhanh, chỉ số biến động hàm ý (implied volatility) chuẩn hoá theo năm trong 30 ngày là BVIV và EVIV vẫn giao dịch trong vùng gần đây và còn xa các đỉnh đã lập hồi tháng 2 và đầu tháng 6, cho thấy giới giao dịch xem điều kiện hiện tại là khá trật tự.
- Đường cong biến động phẳng dần khi tương quan chuyển dương: theo Laser Digital, đường cong biến động dựa trên quyền chọn đã phẳng dần từ tuần trước khi biến động thực tế tăng lên và tương quan giữa giá giao ngay và biến động chuyển hẳn sang dương.
- Risk reversal đảo chiều mạnh về phía call rồi dịu lại: risk reversal kỳ hạn ngắn trên Deribit đảo chiều rõ rệt theo hướng có lợi cho quyền chọn call của BTC và ETH vào cuối ngày thứ Hai khi giá bitcoin vượt 85.000 USD, dù xu hướng nghiêng về call sau đó đã yếu đi đôi chút.
- Các giao dịch quyền chọn sôi động nhất nhắm tới mức giá cao hơn: những lệnh quyền chọn BTC được giao dịch nhiều nhất trong 24 giờ qua là call tại mức giá thực hiện 95.000 USD và 90.000 USD, cùng các call ETH trải từ 2.500 USD đến 3.000 USD.
Quyền chọn call cho phép người nắm giữ hưởng lợi khi giá tài sản cơ sở tăng; quyền chọn put giúp phòng ngừa rủi ro khi giá giảm.
ZetaChain: biểu quyết khai tử chính blockchain của mình
Những người nắm giữ token của ZetaChain vừa bỏ phiếu xoá sổ chính blockchain này. Trong khi các blockchain vẫn thường xuyên hard fork, đình trệ hay bị bỏ hoang, việc một mạng lưới tổ chức bỏ phiếu và chính thức quyết định chấm dứt tồn tại là điều rất hiếm gặp.
Chuỗi này ra mắt năm 2023 với 27 triệu USD vốn đầu tư và một nhiệm vụ cụ thể: cho phép người dùng chuyển giá trị giữa các blockchain vốn không thể giao tiếp với nhau, chẳng hạn để một người nắm giữ bitcoin có thể dùng ứng dụng trên Ethereum mà không cần giao coin cho bên trung gian trước. Ba năm sau, bài toán đó đã được hàng chục đội ngũ tấn công, và token của chuỗi, ZETA, hiện đứng ở vị trí thứ 313 theo giá trị vốn hoá, khoảng 90 triệu USD.
Hôm Chủ nhật, người nắm giữ đã bỏ phiếu khai tử toàn bộ mạng lưới và chuyển token ZETA sang Solana. Đề xuất được thông qua với hơn 99% ủng hộ và tỷ lệ tham gia 58%, vượt xa ngưỡng 40% cần thiết.
Vì sao lại từ bỏ? Vận hành một blockchain phát sinh chi phí thường xuyên chứ không chỉ là xây dựng một lần. ZetaChain được xây trên Cosmos SDK, bộ công cụ dùng chung mà nhiều chuỗi khác sử dụng, nghĩa là mọi lỗ hổng bảo mật trong bộ công cụ đó cũng trở thành vấn đề của ZetaChain. Mỗi bản vá đều phải được đẩy ra và phối hợp trên hàng chục đơn vị vận hành độc lập. Đội ngũ cho rằng các vấn đề này vẫn tiếp tục xuất hiện. Tháng 8, Cosmos Labs công bố các cuộc tấn công nhắm vào sáu chuỗi dùng phần mềm liên quan, với khoảng 6 triệu USD bị đánh cắp. ZetaChain không bị ảnh hưởng, nhưng vẫn sẽ phải vá nếu sự việc xảy ra.
Solana được chọn vì các nhà phát triển ZetaChain đã dành cả năm qua để xây Anuma, một ứng dụng AI ra mắt hồi tháng 2 có khả năng ghi nhớ ngữ cảnh của người dùng và mang theo ngữ cảnh đó giữa các mô hình AI khác nhau thay vì bắt đầu lại từ đầu mỗi lần. Họ tuyên bố ứng dụng có hơn 300.000 người dùng. Solana đã có sẵn người dùng, ví và các niêm yết trên sàn giao dịch, nên việc chuyển sang đó đồng nghĩa Anuma thừa hưởng sẵn một tệp khán giả thay vì yêu cầu mọi người phải cầu nối vào một chuỗi tương đối ít người biết.
Người nắm giữ sẽ khoá token để đổi lấy tín dụng dùng trong Anuma, biến ZETA từ một phần đảm bảo cho an ninh mạng lưới thành khoản trả trước cho việc sử dụng một ứng dụng. Giới giao dịch mua ý tưởng này rồi chốt lời. ZETA tăng gấp đôi từ khoảng 4 cent lên mức đỉnh 7 cent trước cuộc bỏ phiếu hôm Chủ nhật, và đã giảm 16% trong 24 giờ xuống vừa dưới 6 cent. Gần 117 triệu USD được giao dịch trong một ngày so với mức vốn hoá 90 triệu USD, tức lượng token lưu hành đã được quay vòng hơn một lần.
Vẫn cần thêm một cuộc bỏ phiếu quản trị nữa trước khi mọi thứ thực sự được triển khai.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao Bitcoin hồi phục từ đáy phiên châu Á?
Bitcoin hồi phục nhờ giá dầu WTI giảm hơn 2% xuống dưới 90 USD/thùng, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ hạ, chứng khoán toàn cầu tăng và kỳ vọng về đàm phán Mỹ – Trung. Chỉ số Nasdaq tăng mạnh cũng tạo tâm lý tích cực cho tài sản rủi ro, giúp BTC vượt đỉnh tháng 5 và giao dịch quanh 86.000 USD.
Đợt tăng này có phải do dòng tiền mới nhập cuộc?
Không hẳn. Khối lượng hợp đồng tương lai tăng 38% lên 292 tỷ USD trong khi open interest chỉ tăng 1% lên 157 tỷ USD, cộng với 768 triệu USD bị thanh lý chủ yếu là lệnh bán khống. Điều này cho thấy đà tăng chủ yếu do short squeeze hơn là các vị thế mua mới đầy niềm tin.
Giá dầu giảm tác động thế nào tới thị trường crypto?
Giá dầu thấp hơn giúp xoa dịu áp lực lạm phát và làm yếu đi khả năng Fed tiếp tục tăng lãi suất trong những tháng tới, qua đó hỗ trợ khẩu vị rủi ro và các tài sản như bitcoin. Đà giảm của dầu WTI diễn ra sau tin Iran sẵn sàng mở lại eo biển Hormuz trong bảy ngày nếu Mỹ nới lỏng phong toả.
ZetaChain đã xảy ra chuyện gì?
Hôm Chủ nhật, người nắm giữ token ZETA đã bỏ phiếu với hơn 99% ủng hộ, tỷ lệ tham gia 58%, để khai tử blockchain ZetaChain và chuyển token ZETA sang Solana. Chuỗi này ra mắt năm 2023 với 27 triệu USD vốn đầu tư, còn token ZETA hiện có vốn hoá khoảng 90 triệu USD. Cần thêm một cuộc bỏ phiếu quản trị nữa trước khi quá trình này chính thức diễn ra.
Nhà đầu tư nên theo dõi gì tiếp theo?
Cần theo dõi đà tăng của open interest bitcoin, diễn biến đòn bẩy ở DOGE và các memecoin, chỉ báo biến động BVIV và EVIV, cùng các cuộc bỏ phiếu quản trị của ZetaChain. Việc khối lượng hợp đồng tương lai tăng vọt trong khi CVD vẫn âm cho thấy đà tăng hiện tại chủ yếu đến từ việc mua bù vị thế bán nên chưa thực sự bền vững.
Nguồn: CoinDesk Bitcoin
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 của Chính phủ về việc thí điểm triển khai thị trường tài sản số tại Việt Nam, Tienmahoa.Net hiện chỉ cung cấp thông tin cho độc giả quốc tế và không phục vụ người dùng tại Việt Nam cho đến khi có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng.
