Tóm tắt: Coinbase, Kalshi và công ty mẹ của Kraken nằm trong nhóm thành viên của Capital Markets Alliance — liên minh vừa lên tiếng ủng hộ Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Hoa Kỳ (CFTC) trong vụ kiện liên quan đến hợp đồng tương lai vĩnh viễn dựa trên cổ phiếu. Trong văn bản trình tòa, liên minh lập luận rằng các sản phẩm này thực chất thuộc thẩm quyền của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC). Vụ việc làm nổi bật câu hỏi chưa có lời giải đáp: cơ quan nào là cơ quan quản lý đúng đối với những sản phẩm phái sinh gắn với cổ phiếu nhưng được thiết kế và vận hành theo mô hình của thị trường tiền mã hóa. Diễn biến này cũng cho thấy các sàn giao dịch lớn đang chủ động tham gia vào cuộc tranh luận về ranh giới thẩm quyền giữa CFTC và SEC, thay vì đứng ngoài quan sát.
Diễn biến chính
Theo thông tin được công bố, Capital Markets Alliance đã gửi văn bản trình tòa (amicus brief) để bày tỏ quan điểm ủng hộ CFTC trong vụ kiện xoay quanh hợp đồng tương lai vĩnh viễn trên cổ phiếu. Điều đáng chú ý là lập luận cốt lõi trong văn bản này lại cho rằng các sản phẩm đang tranh chấp thuộc phạm vi điều chỉnh của SEC, chứ không đơn thuần là phái sinh hàng hóa dưới sự giám sát của CFTC.
Cuộc tranh chấp phản ánh một vùng xám pháp lý đã tồn tại nhiều năm: một sản phẩm vừa mang tính chất phái sinh (vốn thuộc địa hạt của CFTC), vừa gắn trực tiếp với cổ phiếu — loại tài sản thuộc địa hạt của SEC. Khi các sàn giao dịch tài sản số đưa ra những sản phẩm lai như vậy, câu hỏi về cơ quan quản lý trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Hợp đồng tương lai vĩnh viễn (perpetual futures, thường gọi tắt là “perps”) là hợp đồng phái sinh không có ngày đáo hạn cố định; nhà đầu tư giữ vị thế qua nhiều thời điểm và thanh toán phí tài trợ (funding rate) định kỳ thay vì phải đóng hợp đồng vào một ngày ấn định. Đây là sản phẩm phổ biến trên các sàn tiền mã hóa, nhưng khi gắn với cổ phiếu thì lại đặt ra vấn đề pháp lý mới.
CFTC là Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Hoa Kỳ, cơ quan giám sát thị trường hàng hóa và các sản phẩm phái sinh tại Mỹ. SEC là Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ, cơ quan giám sát thị trường chứng khoán và các sản phẩm được xem là chứng khoán.
Amicus brief là văn bản do một bên thứ ba — không phải nguyên đơn hay bị đơn — gửi lên tòa án nhằm trình bày quan điểm, cung cấp góc nhìn chuyên môn hoặc nêu ra các hệ quả chính sách có thể phát sinh từ phán quyết.
Capital Markets Alliance được hiểu là một liên minh quy tụ các công ty trong lĩnh vực thị trường vốn, sàn giao dịch tài sản số và các doanh nghiệp tài chính, hoạt động nhằm thúc đẩy một khuôn khổ pháp lý rõ ràng hơn cho sản phẩm tài chính thế hệ mới.
Các điểm chính cần nắm
- Coinbase, Kalshi và công ty mẹ của Kraken là những cái tên được nhắc tới trong nhóm ủng hộ CFTC.
- Capital Markets Alliance đã gửi văn bản trình tòa (amicus brief) để bày tỏ lập trường trong vụ kiện.
- Lập luận trung tâm của liên minh: các sản phẩm tương lai vĩnh viễn trên cổ phiếu thuộc thẩm quyền của SEC.
- Vụ việc xoay quanh việc phân định ai quản lý sản phẩm phái sinh gắn với cổ phiếu nhưng vận hành theo mô hình tiền mã hóa.
- Đây là một phần trong tranh chấp thẩm quyền kéo dài giữa CFTC và SEC trên thị trường tài sản số.
Vì sao vụ việc đáng chú ý?
Với các sàn giao dịch, việc xác định rõ cơ quan quản lý quyết định việc họ có thể niêm yết sản phẩm hay không, tuân thủ bộ quy tắc nào và chịu mức giám sát ra sao. Với nhà đầu tư, sự rõ ràng về thẩm quyền giúp giảm rủi ro pháp lý và rủi ro sản phẩm bị đình chỉ đột ngột.
Việc các tên tuổi lớn cùng đứng chung một văn bản trình tòa cũng cho thấy ngành đang chuyển từ thế phòng ngự sang chủ động định hình khuôn khổ pháp lý. Thay vì chờ cơ quan quản lý ban hành quy định, các bên tham gia thị trường đang trực tiếp góp tiếng nói vào cách tòa án và cơ quan quản lý diễn giải luật hiện hành.
Kết quả của vụ việc có thể tạo tiền lệ cho cách đối xử với một loạt sản phẩm lai khác giữa tài chính truyền thống và tài sản số trong thời gian tới.
Câu hỏi thường gặp
Capital Markets Alliance là gì và gồm những ai?
Đây là một liên minh quy tụ các công ty trong lĩnh vực thị trường vốn và tài sản số. Trong vụ việc này, Coinbase, Kalshi và công ty mẹ của Kraken được nhắc tới là những bên ủng hộ CFTC.
Liên minh lập luận điều gì trong vụ kiện?
Liên minh cho rằng các sản phẩm tương lai vĩnh viễn trên cổ phiếu thuộc thẩm quyền của SEC, đồng thời bày tỏ quan điểm ủng hộ CFTC trong vụ kiện đang diễn ra.
Hợp đồng tương lai vĩnh viễn là gì?
Đây là hợp đồng phái sinh không có ngày đáo hạn cố định. Nhà đầu tư giữ vị thế và thanh toán phí tài trợ định kỳ thay vì phải đóng hợp đồng vào một ngày ấn định.
Vì sao tranh chấp giữa CFTC và SEC lại quan trọng?
Vì việc xác định cơ quan quản lý quyết định sản phẩm có được niêm yết hay không, doanh nghiệp phải tuân thủ bộ quy tắc nào và nhà đầu tư được bảo vệ ở mức nào.
Vụ việc này có thể ảnh hưởng gì tới thị trường?
Nếu tòa đưa ra tiền lệ rõ ràng, cách đối xử với các sản phẩm lai giữa tài chính truyền thống và tài sản số có thể được chuẩn hóa, tác động trực tiếp tới danh mục sản phẩm của các sàn giao dịch.
Dịch và biên tập lại theo nguồn: CoinDesk Policy
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 của Chính phủ về việc thí điểm triển khai thị trường tài sản số tại Việt Nam, Tienmahoa.Net hiện chỉ cung cấp thông tin cho độc giả quốc tế và không phục vụ người dùng tại Việt Nam cho đến khi có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng.
