Giám đốc điều hành IBM, ông Arvind Krishna, cho biết điện toán lượng tử sẽ bắt đầu tạo ra doanh thu đáng kể trong khoảng 2028-2029, đánh dấu bước chuyển từ nghiên cứu dài hạn sang thương mại hóa thực thụ. Cuộc đua đang nóng lên với sự tham gia của IBM, Alphabet, IonQ, Rigetti và nhiều công ty khởi nghiệp. IBM đã công bố kế hoạch xây dựng nhà máy chip lượng tử độc lập với 1 tỷ USD từ chính phủ Mỹ. Trong khi đó, các công ty khai thác Bitcoin như MARA Holdings, Riot Platforms và CleanSpark đang đa dạng hóa sang AI và điện toán hiệu năng cao. Giới chuyên gia cho rằng điện toán lượng tử khó có thể sớm phá vỡ mã hóa Bitcoin, nhưng ngành đã bắt đầu phát triển giải pháp chống lượng tử.
IBM tin tưởng điện toán lượng tử sớm tạo doanh thu
Phát biểu trên chương trình Mad Money của CNBC hôm thứ Năm, Giám đốc điều hành IBM Arvind Krishna cho biết ngành điện toán lượng tử sẽ bắt đầu đóng góp đáng kể vào doanh thu và lợi nhuận của IBM trong giai đoạn 2028-2029. Ông nhấn mạnh: “Đến cuối thập niên 2030, chúng tôi khá chắc chắn rằng đây sẽ là một thị trường trị giá 1.000 tỷ USD.”
Điện toán lượng tử là một lĩnh vực sử dụng các nguyên lý cơ học lượng tử để xử lý thông tin. Khác với máy tính cổ điển dùng bit 0 hoặc 1, máy tính lượng tử dùng qubit, cho phép thực hiện những phép tính cực kỳ phức tạp trong vài giây mà máy tính thông thường phải mất hàng nghìn năm.
Cuộc đua thương mại hóa công nghệ lượng tử
Theo ông Krishna, một chiếc máy tính lượng tử có thể làm tốt hơn, nhanh hơn và rẻ hơn theo cách mà máy tính cổ điển hiện tại không làm được. Ông cũng nhấn mạnh sự khác biệt với trí tuệ nhân tạo (AI): AI thúc đẩy nhu cầu chip đồ họa (GPU), còn điện toán lượng tử nhắm đến các bài toán khác như mô phỏng phân tử, tối ưu hóa mạng lưới logistics, phát triển vật liệu mới và cải thiện mật mã học.
Các công ty đang cạnh tranh quyết liệt trong lĩnh vực này bao gồm:
- IBM
- Alphabet (Google)
- IonQ
- Rigetti Computing
- Nhiều công ty khởi nghiệp khác
IBM khẳng định đã chứng minh tiềm năng thực tế khi dùng máy tính lượng tử để khám phá đặc tính của vật liệu mà máy tính thông thường không mô phỏng được. Điều này có thể dẫn tới pin bền hơn, vật liệu mới, nghiên cứu năng lượng nhiệt hạch và phát triển thuốc.
Đầu tư lớn và hạ tầng mới
Niềm tin vào thương mại hóa ngày càng tăng đi kèm với làn sóng đầu tư mạnh mẽ. Hồi tháng 5, IBM công bố kế hoạch xây dựng một nhà máy sản xuất chip lượng tử độc lập. Dự án này nhận được cam kết 1 tỷ USD từ Bộ Thương mại Mỹ thông qua chương trình ưu đãi chip CHIPS, cùng 1 tỷ USD đối ứng từ IBM. Các nhà phát triển khác cũng mở rộng năng lực sản xuất và hợp tác nghiên cứu để hướng tới các hệ thống lượng tử chịu lỗi (fault-tolerant).
Tuy nhiên, các máy tính lượng tử không thể được đặt đơn giản trong các trung tâm dữ liệu AI hiện nay. Chúng yêu cầu phần cứng và môi trường vận hành hoàn toàn khác, đồng nghĩa với việc ngành công nghiệp cần xây dựng thêm cơ sở vật chất và chuỗi cung ứng mới khi công nghệ trưởng thành.
Mối quan tâm từ ngành tiền mã hóa
Sự phát triển của điện toán lượng tử cũng thu hút sự chú ý của lĩnh vực tài sản số. Một số công ty khai thác Bitcoin niêm yết như MARA Holdings (MARA), Riot Platforms (RIOT) và CleanSpark (CLSP) đã đa dạng hóa sang AI và điện toán hiệu năng cao (HPC), tận dụng trung tâm dữ liệu và hạ tầng điện để xử lý các khối lượng công việc mới.
Một mối lo khác là an ninh. Một số người tin rằng máy tính lượng tử đủ mạnh trong tương lai có thể phá vỡ mã hóa bảo vệ ví Bitcoin và các mạng blockchain. Tuy nhiên, đa số chuyên gia cho rằng kịch bản này còn rất xa. Các nhà phát triển đã bắt đầu nghiên cứu mật mã kháng lượng tử (quantum-resistant cryptography), và nhiều nhà nghiên cứu tin rằng các mạng blockchain sẽ có đủ thời gian để nâng cấp trước khi máy tính lượng tử trở thành mối đe dọa thực sự.
Câu hỏi thường gặp
Khi nào điện toán lượng tử tạo ra doanh thu thương mại?
Theo CEO IBM, từ năm 2028-2029, và đến cuối thập niên 2030 có thể là thị trường 1.000 tỷ USD.
Những công ty nào đang tham gia cuộc đua điện toán lượng tử?
IBM, Alphabet, IonQ, Rigetti và nhiều công ty khởi nghiệp khác.
Điện toán lượng tử có phá vỡ mã hóa Bitcoin không?
Đa số chuyên gia cho rằng kịch bản này còn rất xa. Các nhà phát triển đã bắt đầu nghiên cứu mật mã kháng lượng tử, và blockchain có đủ thời gian để nâng cấp trước khi máy tính lượng tử trở thành mối đe dọa thực sự.
IBM nhận được bao nhiêu tiền cho nhà máy chip lượng tử?
IBM nhận 1 tỷ USD từ Bộ Thương mại Mỹ qua chương trình CHIPS, cùng 1 tỷ USD đối ứng từ chính IBM.
Các công ty khai thác Bitcoin liên quan gì đến điện toán lượng tử?
Họ đang tận dụng hạ tầng để chuyển sang AI và điện toán hiệu năng cao, đồng thời theo dõi tác động an ninh tiềm tàng của công nghệ này.
Nguồn: CoinDesk Market
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 của Chính phủ về việc thí điểm triển khai thị trường tài sản số tại Việt Nam, Tienmahoa.Net hiện chỉ cung cấp thông tin cho độc giả quốc tế và không phục vụ người dùng tại Việt Nam cho đến khi có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng.
