Tóm tắt
Giám đốc điều hành Ark Invest, bà Cathie Wood, cho rằng bên cạnh câu cửa miệng quen thuộc “hãy theo dõi các lập trình viên”, giới đầu tư có thể sớm phải chuyển sang một cách quan sát mới: “theo dõi các agent”. Các AI agent đang tiến từ chỗ chỉ trả lời câu hỏi sang tự thực hiện hành động và chi tiêu tiền thật, làm dấy lên câu hỏi lớn về hạ tầng tài chính mà chúng sẽ dùng. Stablecoin và blockchain được xem là ứng viên cho vai trò “đường ray thanh toán” phục vụ các giao dịch máy với máy như mua dữ liệu, thuê sức mạnh tính toán hay gọi API. Cuộc cạnh tranh đang hình thành xoay quanh việc tài chính dành cho agent sẽ phát triển trên các mạng lưới mở, hay bị tập trung vào tay một nhóm nhỏ ngân hàng, đơn vị thanh toán và nền tảng công nghệ.
Nội dung chi tiết
Bà Cathie Wood đã dành nhiều năm khuyên nhà đầu tư “hãy theo dõi các lập trình viên” mỗi khi muốn đoán xem công nghệ sẽ đi tới đâu. Giờ đây, nữ CEO của Ark Invest nghĩ rằng giới đầu tư có thể cần theo dõi một thứ khác: các agent.
“Có lẽ chúng ta sẽ ngày càng nói nhiều hơn về việc ‘theo dõi các agent’”, bà Wood phát biểu trong một phiên thảo luận tại Summit của Robinhood ở Houston hôm thứ Tư. Bà đang nói về các AI agent.
AI agent là phần mềm có khả năng tự thực hiện các nhiệm vụ thay cho con người, thay vì chỉ trả lời một câu hỏi hay tạo ra văn bản.
Phát biểu của bà Wood khá ngắn gọn, xuất hiện gần cuối một cuộc thảo luận rộng hơn về AI, thị trường tư nhân và đầu tư công nghệ. Nhưng nó chạm tới một câu hỏi đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết khi các công ty chạy đua xây dựng AI agent: điều gì sẽ xảy ra khi AI không chỉ đưa ra câu trả lời mà bắt đầu tiêu tiền của người dùng?
Vì sao “theo dõi các agent” lại quan trọng
Từ lâu, giới lập trình viên đóng vai trò chỉ báo cho thấy công nghệ nào đang lấy đà, bởi các kỹ sư thường hướng tới những công cụ họ thấy hữu ích. Nếu hàng triệu AI agent bắt đầu tự đưa ra lựa chọn về phần mềm, dịch vụ và mạng lưới mà chúng sử dụng, hoạt động của chúng có thể trở thành một cách khác để nhìn ra dòng chảy nhu cầu.
Nhưng để làm được điều đó, các agent cũng cần một cách để trả tiền.
Ai sẽ kiểm soát hệ thống tài chính của các agent?
Trong một bài viết hồi tháng trước, Joseph Chalom – đồng CEO của SharpLink và từng là người đứng đầu mảng tài sản số tại BlackRock – lập luận rằng hệ thống tài chính mà AI agent sử dụng không nên rơi vào tay một số ít ngân hàng hay công ty công nghệ.
“Một thế giới đầy rẫy những agent thông minh sẽ chẳng có ý nghĩa gì nếu một vài công ty quyết định tiền của bạn được đi tới đâu”, Chalom viết trong phần cuối của loạt bài ba kỳ về tài chính dành cho agent.
Theo quan điểm của Chalom, vấn đề không chỉ là liệu một AI agent có thể tiêu tiền hay không, mà là người dùng trao cho agent đó bao nhiêu quyền lực và ai kiểm soát hệ thống tài chính phía sau. Chẳng hạn, một người có thể cho phép agent chi tối đa 500 USD để đặt phòng khách sạn mà không cấp cho nó quyền truy cập không giới hạn vào tài khoản ngân hàng. Người dùng cũng phải có khả năng thu hồi quyền đó và xem lại nhật ký những gì agent đã làm.
Chalom cũng lập luận rằng người dùng nên có thể chuyển các agent của mình giữa những nhà cung cấp dịch vụ tài chính khác nhau, thay vì bị khóa cứng vào hệ thống của một công ty. Một agent cần có khả năng mang theo danh tính, thông tin tài chính và các quyền hạn của nó sang nhà cung cấp khác, tương tự cách một người có thể chuyển số điện thoại từ nhà mạng này sang nhà mạng khác.
Vai trò của crypto và stablecoin
Đó là nơi ông Chalom nhìn thấy vai trò của crypto.
Theo ông, các blockchain mở như Ethereum có thể cung cấp một mạng lưới tài chính chung để nhiều agent, ứng dụng và công ty khác nhau cùng sử dụng. Thay vì mỗi công ty AI tự xây một hệ thống thanh toán đóng, các agent có thể chuyển tiền qua một mạng lưới chia sẻ mà không cần bất kỳ một công ty công nghệ hay ngân hàng nào đứng giữa mọi giao dịch.
Blockchain là một sổ cái kỹ thuật số được ghi lại và chia sẻ trên nhiều máy tính, cho phép ghi nhận các giao dịch mà không cần một bên trung gian duy nhất kiểm soát toàn bộ dữ liệu.
Điều này cũng mang lại một chiều kích tài chính cho ý tưởng “theo dõi các agent” của bà Wood. Nếu các agent tự thực hiện ngày càng nhiều nhiệm vụ, nhà đầu tư có thể quan sát không chỉ việc chúng chọn mô hình AI và phần mềm nào, mà cả cách chúng trả tiền và dùng những mạng lưới tài chính nào.
BlackRock đưa ra một liên hệ tương tự trong báo cáo tháng Chín về điểm giao thoa giữa AI và tài sản số. Nhà quản lý tài sản này cho rằng AI agent có thể tạo ra nhu cầu mới cho các hệ thống thanh toán được thiết kế riêng cho máy móc. Một agent có thể cần trả tiền cho một lệnh gọi API, mua dữ liệu từ dịch vụ khác hoặc thuê sức mạnh tính toán – tất cả mà không phải chờ con người phê duyệt từng giao dịch.
Stablecoin là loại tiền mã hoá được thiết kế để giữ giá ổn định, thường neo theo đồng USD, nhờ đó có thể dùng làm phương tiện thanh toán thay vì công cụ đầu cơ.
Theo BlackRock, stablecoin và blockchain có thể là một cách để xử lý những khoản thanh toán đó. Stablecoin có thể giao dịch 24/7, trong khi các giao thức thanh toán trên blockchain cho phép phần mềm chuyển những khoản tiền nhỏ trực tiếp cho phần mềm khác. Ví dụ, x402 của Coinbase được thiết kế để máy móc trả tiền cho các dịch vụ trực tuyến như dữ liệu hoặc quyền truy cập API.
Agentic finance là khái niệm chỉ hoạt động tài chính do các AI agent tự chủ thực hiện thay mặt người dùng, từ thanh toán, mua dữ liệu cho tới quản lý quyền hạn chi tiêu.
Cạnh tranh không chỉ thuộc về crypto
Đã có những dấu hiệu cho thấy agent xuất hiện ở các mảng khác của thị trường crypto. CEO Coinbase, Brian Armstrong, viết trên X rằng “Grok hiện là khách hàng dẫn đầu cho các nhà giao dịch dạng agent trên Coinbase”, dù ông không đưa ra con số hay thông tin chi tiết nào thêm về hoạt động này.
Tuy nhiên, crypto sẽ không độc chiếm thị trường này. Stripe, Visa, Google và OpenAI nằm trong số những công ty đang phát triển các cách để agent thực hiện giao dịch mua bán, và BlackRock nhận định các hệ thống thanh toán truyền thống vẫn sẽ giữ vai trò quan trọng.
Chính sự cạnh tranh đó khiến lời khuyên “theo dõi các agent” của bà Wood trở nên đặc biệt đáng lưu tâm với nhà đầu tư crypto. Nếu AI agent trở thành những chủ thể kinh tế lớn, việc quan sát nơi chúng giao dịch có thể là một thước đo mới để đánh giá liệu stablecoin và blockchain có đang giành được ứng dụng thực tế hay phần lớn hoạt động của agent vẫn nằm trên các mạng thanh toán truyền thống.
Các dữ kiện và mốc đáng chú ý
- Bà Cathie Wood phát biểu tại Summit của Robinhood ở Houston vào thứ Tư, trong bối cảnh giá Ethereum được ghi nhận ở mức 2.681,07 USD, tăng 0,57%.
- Ông Joseph Chalom là đồng CEO của SharpLink và cựu lãnh đạo mảng tài sản số tại BlackRock; bài viết của ông nằm trong loạt ba kỳ về tài chính dành cho agent.
- Ví dụ về giới hạn chi tiêu: người dùng có thể cho phép agent chi tối đa 500 USD để đặt phòng khách sạn, kèm quyền thu hồi và xem nhật ký hoạt động.
- BlackRock công bố báo cáo tháng Chín về giao thoa giữa AI và tài sản số, nhấn mạnh nhu cầu thanh toán do máy móc tạo ra.
- Các công ty đang phát triển phương thức thanh toán cho agent gồm Stripe, Visa, Google, OpenAI và Coinbase (với giải pháp x402).
Câu hỏi thường gặp
AI agent là gì?
AI agent là phần mềm có thể tự thực hiện các nhiệm vụ thay cho con người, thay vì chỉ trả lời câu hỏi hay tạo văn bản. Trong bài viết, các agent được nhắc tới ở giai đoạn tiến xa hơn: tự chi tiêu tiền thật để mua dữ liệu, thuê sức mạnh tính toán hay gọi API.
Vì sao Cathie Wood khuyên nhà đầu tư nên theo dõi các agent?
Bà Wood cho rằng giới đầu tư trước đây thường “theo dõi các lập trình viên” để đoán hướng đi công nghệ, và nay có thể cần chuyển sang “theo dõi các agent”. Nếu hàng triệu AI agent tự chọn phần mềm, dịch vụ và mạng lưới để dùng, hoạt động của chúng có thể trở thành chỉ báo về dòng chảy nhu cầu.
Stablecoin và blockchain có vai trò gì trong thanh toán do AI agent thực hiện?
Theo BlackRock và ông Joseph Chalom, stablecoin và blockchain có thể là “đường ray thanh toán” cho máy với máy. Stablecoin giao dịch được 24/7, còn giao thức thanh toán trên blockchain cho phép phần mềm chuyển các khoản tiền nhỏ trực tiếp cho phần mềm khác mà không cần con người phê duyệt từng giao dịch.
Những công ty nào đang cạnh tranh trong mảng thanh toán cho AI agent?
Không chỉ các dự án crypto. Stripe, Visa, Google và OpenAI nằm trong số những công ty đang phát triển cách để agent thực hiện giao dịch mua bán, và BlackRock cho rằng các hệ thống thanh toán truyền thống vẫn sẽ giữ vai trò quan trọng bên cạnh stablecoin và blockchain.
Nhà đầu tư crypto nên quan sát điều gì?
Nếu AI agent trở thành những chủ thể kinh tế lớn, việc quan sát nơi chúng giao dịch có thể giúp đánh giá liệu stablecoin và blockchain có đang giành được ứng dụng thực tế, hay phần lớn hoạt động của agent vẫn diễn ra trên các mạng thanh toán truyền thống.
Nguồn: CoinDesk Market
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 của Chính phủ về việc thí điểm triển khai thị trường tài sản số tại Việt Nam, Tienmahoa.Net hiện chỉ cung cấp thông tin cho độc giả quốc tế và không phục vụ người dùng tại Việt Nam cho đến khi có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng.
