Tóm tắt
Larry Fink, CEO của BlackRock – công ty quản lý tài sản lớn nhất thế giới – cảnh báo rằng bất kỳ lệnh tạm dừng nào đối với việc xây dựng trung tâm dữ liệu (data center) tại Mỹ cũng có thể đẩy nền kinh tế nước này vào suy thoái. Theo ước tính của Moody’s, chi tiêu vốn cho trung tâm dữ liệu tại Mỹ năm nay lên tới 700 tỷ USD và có thể đạt 2.480 tỷ USD vào năm 2030, giữa lúc dư luận ngày càng lo ngại về tác động môi trường và đời sống cộng đồng. Fink cũng gióng lên hồi chuông cảnh báo về nợ quốc gia Mỹ, khi con số này đã tăng từ 8.000 tỷ USD năm 2000 lên 40.000 tỷ USD năm 2026, tức thêm 32.000 tỷ USD trong vòng 26 năm. Suy thoái cũng là vấn đề với giới đầu tư tiền mã hoá, bởi khẩu vị rủi ro thường sụt giảm mạnh; tại thời điểm đăng bài, bitcoin giao dịch quanh mức 81.200 USD, giảm 0,8% kể từ nửa đêm UTC.
Nội dung chi tiết
Fink: dừng xây trung tâm dữ liệu có thể châm ngòi suy thoái
Các doanh nghiệp đang đổ lượng tiền khổng lồ vào các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) đến mức bất kỳ nỗ lực làm chậm quá trình này cũng có thể gây tổn hại cho nền kinh tế Mỹ, chứ không chỉ riêng thị trường chứng khoán.
Larry Fink, CEO của BlackRock, công ty quản lý tài sản lớn nhất thế giới, đã nói rõ điều đó trong cuộc phỏng vấn với CNBC hôm thứ Tư, đồng thời cảnh báo về khoản nợ quốc gia đang phình to. Ông cho rằng “một lệnh tạm dừng dưới hình thức nào đó ở đất nước này” sẽ đẩy Mỹ vào suy thoái – trạng thái thường được định nghĩa là hai quý liên tiếp tăng trưởng sản lượng kinh tế âm.
Suy thoái kinh tế là tình trạng sản lượng kinh tế của một quốc gia suy giảm trong hai quý liên tiếp, thường kéo theo thất nghiệp gia tăng, thu nhập người dân giảm và chi tiêu tiêu dùng co hẹp.
Fink đang nói tới khả năng dư luận gây sức ép buộc dừng các dự án xây dựng trung tâm dữ liệu trên khắp nước Mỹ vì lo ngại chúng gây hại cho môi trường. Trung tâm dữ liệu là những toà nhà khổng lồ chứa đầy máy chủ và hệ thống máy tính chuyên dụng để vận hành các mô hình AI.
“Một phần rất lớn nền kinh tế của chúng ta dựa trên việc triển khai khoản chi tiêu vốn này,” Fink nói.
Chi tiêu vốn (capex) là khoản tiền doanh nghiệp bỏ ra để mua sắm, nâng cấp hoặc xây dựng tài sản cố định như nhà máy, trang thiết bị, máy chủ, khác với các chi phí vận hành thường xuyên.
Dư luận quay lưng, Fink gọi lo ngại là “thông tin sai lệch”
Thái độ của công chúng với trung tâm dữ liệu đang xấu đi. Một khảo sát của Pew Research Center cho thấy ít nhất 49% người Mỹ cho rằng trung tâm dữ liệu chủ yếu gây tác động xấu tới môi trường, chi phí năng lượng của hộ gia đình và chất lượng sống của những người sống gần đó.
Fink phản bác quan điểm này. Ông cho rằng phần lớn nỗi lo về việc xây dựng trung tâm dữ liệu là “thông tin sai lệch”, và nhấn mạnh: “Trung tâm dữ liệu không phải là vấn đề.” Ông cũng chỉ ra vai trò tạo việc làm của lĩnh vực này, với nhu cầu lớn về công nhân xây dựng, hạ tầng năng lượng và phần cứng tính toán cho AI.
Quy mô chi tiêu đáng kinh ngạc
Theo ước tính của Moody’s:
- 700 tỷ USD – mức chi tiêu vốn dự kiến cho trung tâm dữ liệu tại Mỹ trong năm nay.
- 2.400 – 2.480 tỷ USD – tổng chi tiêu luỹ kế tại Mỹ tính đến năm 2030.
- 7.000 tỷ USD – quy mô chi tiêu toàn cầu vào cuối thập kỷ này.
Bất kỳ nỗ lực nào nhằm kìm hãm dòng chi tiêu đó đều có thể gây hiệu ứng lan rộng. Nền kinh tế Mỹ vốn đã chịu áp lực trên nhiều mặt, bao gồm lạm phát dai dẳng và lợi suất trái phiếu gia tăng.
Hệ quả với thị trường tiền mã hoá
Suy thoái cũng là vấn đề đối với giới giao dịch tiền mã hoá, bởi nó thường làm giảm khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư. Những người ủng hộ bitcoin ca ngợi đồng tiền này như một nơi trú ẩn an toàn, nhưng trong lịch sử, nó vẫn chịu áp lực bán mỗi khi tâm lý né tránh rủi ro lan rộng. Tại thời điểm đăng bài, bitcoin giao dịch quanh mức 81.200 USD, giảm 0,8% kể từ nửa đêm UTC.
Quỹ iShares Bitcoin Trust (IBIT) của BlackRock là quỹ bitcoin niêm yết công khai lớn nhất thế giới, với dòng tiền vào ròng luỹ kế đạt 65,62 tỷ USD kể từ khi ra mắt hồi tháng 1/2024, theo SoSoValue.
ETF bitcoin là quỹ hoán đổi danh mục được niêm yết và giao dịch trên sàn chứng khoán như một cổ phiếu, cho phép nhà đầu tư tiếp cận giá bitcoin mà không cần tự mua và cất giữ tài sản số.
Bitcoin là đồng tiền mã hoá đầu tiên và lớn nhất thế giới, hoạt động trên mạng lưới phi tập trung không có cơ quan quản lý trung ương.
Khoản nợ 40.000 tỷ USD
Fink cũng hướng sự chú ý tới hoạt động vay nợ của chính phủ. “Thâm hụt ngân sách Mỹ đang bắt đầu gây tác động nghiêm trọng,” ông nói, đồng thời lưu ý nợ quốc gia đã đi từ 8.000 tỷ USD năm 2000 lên 40.000 tỷ USD năm 2026.
“Chúng ta đã tăng thêm 32.000 tỷ USD trong 26 năm. Đó là tác động khổng lồ lên nhu cầu tín dụng. Chính phủ đang yêu cầu ngày càng nhiều tín dụng, và các phiên đấu giá trái phiếu cũng ngày càng lớn hơn,” Fink nói.
Câu trả lời của ông là dòng vốn tư nhân: “Chúng ta cần khơi thông nguồn vốn tư nhân để đưa nền kinh tế Mỹ tăng trưởng 3%.”
Nợ chính phủ gia tăng từ lâu đã được xem là yếu tố hỗ trợ giá cho các tài sản khan hiếm như vàng và bitcoin.
BlackRock báo kết quả quý III tích cực
Bản thân BlackRock cũng công bố kết quả kinh doanh quý III vững vàng:
- Dòng tiền vào ròng (tiền mới từ khách hàng) đạt 205 tỷ USD.
- Doanh thu tăng 19%.
- Lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu điều chỉnh tăng 38% so với cùng kỳ năm trước.
- Biên lợi nhuận hoạt động tăng lên 47,8%.
Tuy vậy, tốc độ tăng trưởng tài sản hữu cơ đã chậm lại đôi chút trong 12 tháng qua.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao Larry Fink cho rằng việc dừng xây trung tâm dữ liệu có thể gây suy thoái kinh tế Mỹ?
Ông lập luận rằng một phần rất lớn nền kinh tế Mỹ hiện dựa vào làn sóng chi tiêu vốn cho trung tâm dữ liệu AI. Moody’s ước tính chi tiêu vốn cho trung tâm dữ liệu tại Mỹ năm nay lên tới 700 tỷ USD và có thể đạt 2.480 tỷ USD vào năm 2030. Nếu hoạt động này bị đình trệ, tác động sẽ lan ra toàn nền kinh tế chứ không chỉ thị trường chứng khoán.
Nợ quốc gia Mỹ hiện ở mức bao nhiêu và đã tăng như thế nào?
Theo số liệu Fink đưa ra, nợ quốc gia Mỹ đã tăng từ 8.000 tỷ USD năm 2000 lên 40.000 tỷ USD năm 2026, tức thêm 32.000 tỷ USD trong vòng 26 năm. Ông cảnh báo thâm hụt ngân sách Mỹ đang bắt đầu gây tác động nghiêm trọng lên nhu cầu tín dụng, khi chính phủ vay ngày càng nhiều và các phiên đấu giá trái phiếu ngày càng lớn.
Suy thoái kinh tế Mỹ ảnh hưởng thế nào đến thị trường tiền mã hoá?
Suy thoái thường làm giảm khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư, và bitcoin trong lịch sử đã chịu áp lực bán mỗi khi tâm lý né tránh rủi ro lan rộng, dù giới ủng hộ vẫn coi đồng tiền này là nơi trú ẩn. Tại thời điểm đăng bài, bitcoin giao dịch quanh mức 81.200 USD, giảm 0,8% kể từ nửa đêm UTC.
BlackRock đang sở hữu quỹ bitcoin nào và quy mô ra sao?
Đó là iShares Bitcoin Trust (IBIT), quỹ bitcoin niêm yết công khai lớn nhất thế giới, với dòng tiền vào ròng luỹ kế 65,62 tỷ USD kể từ khi ra mắt hồi tháng 1/2024, theo SoSoValue.
Kết quả kinh doanh quý III của BlackRock ra sao?
BlackRock ghi nhận dòng tiền vào ròng 205 tỷ USD, doanh thu tăng 19%, lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu điều chỉnh tăng 38% so với cùng kỳ và biên lợi nhuận hoạt động đạt 47,8%, dù tăng trưởng tài sản hữu cơ có phần chậm lại trong 12 tháng qua.
Dịch và biên tập lại theo nguồn: CoinDesk Market
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 của Chính phủ về việc thí điểm triển khai thị trường tài sản số tại Việt Nam, Tienmahoa.Net hiện chỉ cung cấp thông tin cho độc giả quốc tế và không phục vụ người dùng tại Việt Nam cho đến khi có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng.
