Tóm tắt
Marc van der Chijs — doanh nhân, đồng sáng lập công ty khai thác bitcoin Hut 8 (mã HUT) — cảnh báo rằng cuộc đua AI giữa các doanh nghiệp và các quốc gia đã đẩy tốc độ phát triển của công nghệ này vượt khỏi tầm kiểm soát của con người, có thể đe dọa hệ thống tài chính và hạ tầng trọng yếu. Ông dự báo AI và robot cuối cùng có thể đảm nhận 90%–95% số công việc hiện có, đồng thời khiến giá cả hàng hóa và dịch vụ giảm mạnh, buộc chính phủ phải tính tới các nguồn thu mới như thuế robot hay thuế sử dụng AI. Ông đã bán phần lớn bitcoin để chuyển sang đầu tư vào AI, cho rằng dòng vốn đổ vào AI là một phần lý do bitcoin không đạt được mốc 200.000–250.000 USD mà ông và nhiều người từng kỳ vọng. Hiện ông đang phân bổ một phần lợi nhuận từ AI trở lại crypto, chủ yếu thông qua ETF. Tuy vậy, nếu chỉ được chọn một tài sản duy nhất để nắm giữ suốt đời, ông vẫn chọn bitcoin.
Nội dung chi tiết
“Chúng ta đã mất kiểm soát”
Marc van der Chijs, doanh nhân đồng sáng lập Hut 8 (HUT) — từng là công ty khai thác bitcoin — ngày càng lo ngại về chính công nghệ mà doanh nghiệp này đã chuyển hướng sang: trí tuệ nhân tạo.
Trí tuệ nhân tạo (AI) là lĩnh vực công nghệ xây dựng các hệ thống máy tính có khả năng học hỏi, suy luận và thực hiện những tác vụ mà trước đây đòi hỏi trí tuệ con người, chẳng hạn như viết văn bản, phân tích dữ liệu hay điều khiển robot.
“Thành thật mà nói, tuần vừa rồi tôi đã trở nên bi quan hơn hẳn,” ông nói với CoinDesk trong một cuộc phỏng vấn.
Sự lo ngại này đánh dấu một bước ngoặt đối với một nhà đầu tư từng so sánh tiềm năng của AI ngày nay với bitcoin khi ông bước chân vào thị trường năm 2013. Ông vẫn kỳ vọng công nghệ sẽ biến đổi nền kinh tế, nhưng ngày càng đặt câu hỏi liệu con người có thể giữ được quyền kiểm soát quá trình phát triển của nó hay không.
“Thực ra chúng ta đã mất kiểm soát rồi. Và cho tới khi giành lại được quyền kiểm soát, tôi thực sự lo rằng chúng ta đang đi quá nhanh.”
Trùng khớp với cảnh báo từ giới lãnh đạo AI
Quan điểm “bi quan” của Van der Chijs phản chiếu những cảnh báo do CEO Anthropic, Dario Amodei, đưa ra khi kêu gọi giới lãnh đạo công nghệ làm chậm tốc độ phát triển các mô hình AI tiên tiến. Amodei cũng cảnh báo rằng tiến bộ quá nhanh — được thúc đẩy bởi việc các mô hình AI tự cải thiện chính mình theo vòng lặp — có nguy cơ vượt khỏi tầm kiểm soát của con người và gây thiệt hại hạ tầng trên diện rộng.
Cả hai cùng chỉ ra một “bẫy cấu trúc” giống nhau: cuộc đua cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp và các quốc gia khiến bất kỳ ai tự nguyện tiết chế đều bị thiệt, khiến cho việc gián đoạn mang tính hệ thống hoặc thất bại thảm khốc gần như là điều khó tránh trước khi có được những “rào chắn” quốc tế thực sự.
AI phơi bày các lỗ hổng
Van der Chijs lo rằng có thể cần tới một cú gián đoạn lớn — ảnh hưởng tới hệ thống tài chính hoặc hạ tầng trọng yếu — thì các chính phủ mới chịu hợp tác với nhau.
Lo ngại này cũng bao trùm lên các ngân hàng. Ông cho rằng AI có thể phơi bày các lỗ hổng trong phần mềm ngân hàng truyền thống, đe dọa niềm tin vào những định chế phụ thuộc vào các hệ thống liên kết chặt chẽ với nhau. Trong nội bộ ngành crypto, ông đánh giá các sàn giao dịch và những doanh nghiệp xây dựng quanh bitcoin dễ bị tổn thương hơn chính mạng lưới nền tảng.
Kinh tế AI: 90%–95% công việc và nguồn thu mới cho chính phủ
Dù lo ngại, ông vẫn có cái nhìn rộng mở về tiềm năng kinh tế của AI. Ông dự báo AI và robot cuối cùng có thể đảm nhận 90% đến 95% số công việc hiện có, đồng thời khiến chi phí hàng hóa và dịch vụ giảm mạnh.
Trong kịch bản đó, chính phủ sẽ cần nguồn thu mới khi cơ cấu việc làm thay đổi. Ông gợi ý áp thuế đối với robot hoặc đối với việc sử dụng token AI, nhưng cũng thừa nhận rằng các mô hình chạy cục bộ (local) sẽ khiến việc thu thuế trở nên phức tạp hơn nhiều.
Danh mục đầu tư: rời bitcoin sang AI rồi quay lại
Danh mục đầu tư của chính ông đã đi theo đà trỗi dậy của công nghệ này.
“Tôi đã bán khá nhiều bitcoin. Tôi chuyển sang AI.”
Van der Chijs tin rằng việc nhà đầu tư chuyển vốn sang AI đã góp phần giữ bitcoin dưới mức 200.000–250.000 USD mà ông và nhiều người khác từng dự đoán. Hiện ông đang phân bổ trở lại một phần lợi nhuận từ AI vào crypto, chủ yếu thông qua các quỹ ETF.
ETF (Exchange-Traded Fund) là quỹ hoán đổi danh mục, được niêm yết và giao dịch trên sàn chứng khoán giống như cổ phiếu, cho phép nhà đầu tư tiếp cận một tài sản (ví dụ bitcoin) mà không cần tự nắm giữ tài sản đó.
Ông cũng đánh giá mô hình kinh doanh của hạ tầng AI hấp dẫn hơn so với khai thác bitcoin.
Khai thác bitcoin (bitcoin mining) là hoạt động dùng máy tính chuyên dụng để xử lý và xác thực giao dịch trên mạng lưới bitcoin, đổi lại nhận được phần thưởng là bitcoin mới.
Phát biểu với tư cách cá nhân, ông gọi bước chuyển sang AI của Hut 8 là “nước đi tuyệt vời nhất từ trước tới nay” và cho biết nếu ngày hôm nay ông điều hành công ty, ông sẽ dồn toàn bộ nguồn lực cho các trung tâm dữ liệu AI.
Trung tâm dữ liệu AI là cơ sở hạ tầng chuyên biệt, được trang bị hàng nghìn chip xử lý hiệu năng cao và hệ thống làm mát, dùng để huấn luyện cũng như vận hành các mô hình trí tuệ nhân tạo.
Tuy nhiên, sự hào hứng với công nghệ không có nghĩa ông cho rằng mọi khoản đầu tư AI đều hấp dẫn ở mức định giá hiện tại. Trong 5 năm tới, ông tin Tesla (TSLA) và SpaceX (SPCX) có thể đạt hiệu suất tốt hơn Anthropic, dù ông vẫn dự đoán các nhà phát triển AI hàng đầu có thể trở thành những công ty lớn nhất thế giới.
Bitcoin vẫn giữ vị trí riêng
Bitcoin chiếm một vị trí khác trong suy nghĩ của ông: đó là tài sản ông sẽ chọn nếu bị buộc phải nắm giữ duy nhất một tài sản trong suốt phần đời còn lại.
“Tôi nghĩ trong tất cả các tài sản bạn có thể nắm giữ, nếu chỉ được chọn một, thì đó sẽ là bitcoin.”
Những con số và luận điểm đáng chú ý
- 90%–95%: tỷ lệ công việc hiện có mà AI và robot có thể đảm nhận theo dự báo của Van der Chijs.
- 200.000–250.000 USD: mức giá bitcoin mà ông và nhiều người từng kỳ vọng, nhưng chưa đạt được — một phần do dòng vốn chảy sang AI.
- 2013: năm Van der Chijs bước chân vào thị trường bitcoin.
- 5 năm: khung thời gian ông dự báo Tesla và SpaceX có thể vượt Anthropic về hiệu suất đầu tư.
- Nguồn thu mới: thuế robot hoặc thuế sử dụng token AI — giải pháp ông gợi ý khi việc làm thay đổi, dù mô hình chạy cục bộ gây khó cho việc thu thuế.
- Rủi ro hệ thống: phần mềm ngân hàng truyền thống và các sàn crypto được ông đánh giá dễ tổn thương hơn chính mạng lưới bitcoin.
Câu hỏi thường gặp
Marc van der Chijs là ai?
Ông là một doanh nhân và nhà đầu tư, đồng sáng lập Hut 8 (mã HUT) — công ty khởi đầu với hoạt động khai thác bitcoin và sau đó chuyển hướng sang lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.
Vì sao ông lo ngại về AI?
Ông cho rằng cuộc đua cạnh tranh giữa các doanh nghiệp và các quốc gia đã đẩy tốc độ phát triển AI vượt khỏi tầm kiểm soát của con người. Quan điểm này tương đồng với cảnh báo của CEO Anthropic, Dario Amodei, về nguy cơ AI gây thiệt hại hạ tầng trên diện rộng.
Ông dự báo AI sẽ ảnh hưởng thế nào tới việc làm và nền kinh tế?
Ông dự báo AI và robot cuối cùng có thể đảm nhận 90% đến 95% số công việc hiện có, đồng thời khiến chi phí hàng hóa và dịch vụ giảm mạnh. Khi đó, chính phủ sẽ cần nguồn thu mới, chẳng hạn thuế robot hoặc thuế sử dụng token AI.
Điều gì khiến bitcoin chưa đạt mốc 200.000–250.000 USD?
Theo Van der Chijs, việc nhà đầu tư chuyển vốn sang AI là một yếu tố khiến bitcoin không đạt được mức giá 200.000–250.000 USD mà ông và nhiều người từng kỳ vọng. Hiện ông đang đưa một phần lợi nhuận từ AI trở lại crypto, chủ yếu qua ETF.
Ông vẫn đánh giá bitcoin như thế nào?
Dù đã bán phần lớn bitcoin để đầu tư vào AI, ông vẫn coi bitcoin là tài sản tốt nhất để nắm giữ lâu dài: nếu chỉ được chọn một tài sản duy nhất cho cả phần đời còn lại, ông sẽ chọn bitcoin.
Nguồn: CoinDesk Market
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 của Chính phủ về việc thí điểm triển khai thị trường tài sản số tại Việt Nam, Tienmahoa.Net hiện chỉ cung cấp thông tin cho độc giả quốc tế và không phục vụ người dùng tại Việt Nam cho đến khi có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng.
