Chi phí khai thác Bitcoin thường được tóm gọn trong một con số duy nhất: “chi phí để đào 1 BTC”. Tuy nhiên trên thực tế, con số này phụ thuộc vào việc bạn đang đo lường ở lớp nào của mô hình kinh doanh.
Điện năng quyết định liệu máy đào có nên hoạt động trong ngắn hạn hay không. Chi phí vận hành quyết định liệu đội máy đào có thể hỗ trợ toàn bộ doanh nghiệp hay không. Trong khi đó, chi phí kế toán mới là yếu tố xác định liệu công ty có báo cáo lợi nhuận hay không.
Để phân tích rõ hơn các lớp chi phí này, CryptoSlate đã xây dựng một mô hình chi phí khai thác Bitcoin dựa trên các yếu tố cơ bản của mạng lưới, bao gồm độ khó mạng, phần thưởng khối, phí giao dịch, hiệu suất ASIC và giá điện.
Mô hình sau đó áp dụng các dữ liệu chi phí cụ thể từ báo cáo tài chính của Riot Platforms nhằm minh họa cách các yếu tố kinh tế vận hành trong thực tế.
Kết quả cho thấy trong điều kiện mạng hiện tại, một thợ đào có thể đủ doanh thu để trang trải chi phí điện nhưng vẫn không thể bù đắp các chi phí vận hành và kế toán rộng hơn.
Hoạt động khai thác của Riot tại Texas cho thấy khoảng cách đáng kể giữa ba ngưỡng hòa vốn: hòa vốn điện năng, hòa vốn vận hành và hòa vốn kế toán – ngay cả khi giá Bitcoin đã phục hồi.
Ba tầng hòa vốn trong mô hình khai thác của Riot
Với giá Bitcoin hiện khoảng 67.200 USD, Riot chỉ vượt qua một ngưỡng hòa vốn và vẫn chưa đạt hai ngưỡng còn lại.
Mô hình được xây dựng dựa trên các thông số mạng hiện tại gồm:
Phí giao dịch được bỏ qua vì hiện trung bình chỉ khoảng 0,02 BTC mỗi block.
Từ các giả định này, mô hình tính toán:
Với giá điện trên, chi phí điện để khai thác 1 BTC vào khoảng 64.635 USD.
Ở mức giá Bitcoin 67.200 USD, biên lợi nhuận điện năng chỉ đạt khoảng 2.565 USD mỗi BTC.
Tuy nhiên, khi bổ sung chi phí vận hành ngoài điện dựa trên báo cáo của Riot – khoảng 9.809 USD mỗi BTC – biên lợi nhuận vận hành trở thành âm 7.243 USD.
Nếu tiếp tục cộng thêm chi phí khấu hao máy đào (khoảng 39.687 USD mỗi BTC), lợi nhuận kế toán giảm xuống âm 46.930 USD.
Điều này cho thấy với các công ty đào Bitcoin quy mô lớn tại Mỹ, “chi phí đào 1 BTC” không phải là một con số duy nhất.
Ba lớp chi phí khác nhau bao gồm:
Thang hòa vốn của ngành đào Bitcoin
Mô hình cho thấy một “thang hòa vốn” rõ ràng thay vì một mức chi phí duy nhất.
Điều này có nghĩa là các công ty đào có thể có biên lợi nhuận điện dương nhưng vẫn báo lỗ ở cấp độ vận hành hoặc kế toán.
Cấu trúc chi phí khai thác
| Lớp chi phí | Chi phí mỗi BTC | Giá BTC hòa vốn |
|---|---|---|
| Điện năng | 64.635 USD | 64.635 USD |
| Chi phí vận hành ngoài điện | 9.809 USD | 74.444 USD |
| Khấu hao kế toán | 39.687 USD | 114.130 USD |
Các kịch bản giá Bitcoin
Mô hình cũng mô phỏng bốn kịch bản giá để minh họa cách thang hòa vốn này hoạt động trong thực tế.
Kịch bản giảm giá – 49.000 USD
Trong trường hợp này, Riot lỗ ở mọi cấp độ:
Giá hiện tại – 67.200 USD
Ở mức giá này, Riot chỉ vừa vượt ngưỡng hòa vốn điện năng:
Kịch bản phục hồi – 80.000 USD
Ở mức giá này:
Điều này cho thấy công ty bắt đầu có lãi ở cấp độ vận hành nhưng vẫn chưa có lãi trên báo cáo kế toán.
Kịch bản lập đỉnh mới – 126.000 USD
Chỉ khi Bitcoin vượt khoảng 126.000 USD, cả ba lớp lợi nhuận mới đồng thời chuyển sang dương:
Vai trò của chi phí khấu hao
Một điểm quan trọng là chi phí khấu hao của Riot được xem là chi phí không dùng tiền mặt và được phân bổ theo vòng đời máy đào khoảng ba năm.
Dù không phải dòng tiền thực tế trong ngắn hạn, khấu hao vẫn là yếu tố quan trọng vì các công ty khai thác Bitcoin niêm yết phải:
Do đó, câu hỏi quan trọng không phải chỉ là “thợ đào có lãi hay không”, mà là họ đang xét lợi nhuận theo lớp nào: điện năng, vận hành hay kế toán.
Dự báo đến kỳ halving tiếp theo
Mô hình cũng được sử dụng để dự báo chi phí khai thác đến kỳ halving tiếp theo vào năm 2028.
Dựa trên báo cáo tài chính mới nhất của Riot, giả định rằng:
Mô hình không cố gắng tái tạo toàn bộ thị trường mà giữ nguyên các thông số kinh tế trên mỗi BTC hiện tại, sau đó mở rộng theo lộ trình hashrate tự khai thác mà Riot công bố.
Đây là một bài kiểm tra kịch bản tập trung vào đòn bẩy vận hành của doanh nghiệp — và mức độ nhạy cảm với biến động giá Bitcoin trở nên rất rõ ràng.
Theo Tapchibitcoin
