Tóm tắt
Thị trường hàng hóa token hóa đang đứng trước một bước ngoặt: từ chỗ gần như chỉ xoay quanh vàng, lĩnh vực này có thể mở rộng thành một hệ thống tài trợ cho kim loại, giao dịch năng lượng và vay vốn dựa trên tài sản vật chất. Lãnh đạo của Paxos Labs, Theo và Energy Substantiation (EnSub) cho rằng giá trị lớn nhất nằm ở việc đưa hàng hóa thật vào guồng sinh lời, chứ không chỉ đơn thuần bám theo biến động giá.
- Vốn hóa thị trường hàng hóa token hóa đạt 5,55 tỷ USD vào cuối tháng 3/2026, tăng mạnh từ 1,43 tỷ USD đầu năm 2025.
- Token neo vàng của Paxos và Tether chiếm gần 90% mức tăng trưởng đó.
- PAXGy của Paxos Labs cho phép cho vay vàng, hướng tới nhà đầu tư cá nhân, family office và tổ chức tài chính.
- thSLVR của Theo chuyển thu nhập từ các hợp đồng cho thuê bạc với tổ chức về cho người nắm giữ token.
- EnSub đưa token dầu WTIC từ Ethereum sang Solana ngày 2/10, đồng thời phát triển token khí tự nhiên và dầu Brent.
- Dự báo: thị trường đạt vài chục tỷ USD trong 5 năm, hơn 100 tỷ USD trong 10 năm; token dầu có thể chiếm 1/4 thị trường dầu sau 10 năm.
- Rào cản còn lại: lưu ký, logistics, rủi ro bên vay và độ thanh khoản của hàng hóa vật chất.
Nội dung chi tiết
Từ việc bám theo giá đến việc tài trợ vốn
Theo các lãnh đạo của Paxos Labs, Theo và Energy Substantiation, hàng hóa token hóa có thể phát triển từ một thị trường bị vàng chi phối thành một hệ thống rộng hơn để tài trợ cho kim loại, giao dịch năng lượng và vay vốn dựa trên tài sản vật chất.
Các chuyên gia này cho rằng đưa hàng hóa lên mạng blockchain nên làm được nhiều thứ hơn là chỉ khiến chúng dễ mua hơn. Nó có thể kết nối nhà đầu tư đang tìm kiếm mức tiếp xúc với hàng hóa và thu nhập với các doanh nghiệp cần tài trợ hàng tồn kho, qua đó mở ra những thị trường trước đây vốn chỉ dành cho các tổ chức lớn.
Hàng hóa token hóa (tokenized commodities) là các token trên nền tảng blockchain đại diện cho quyền sở hữu hoặc mức độ tiếp xúc với tài sản vật chất như vàng, bạc và dầu. Token thường được neo theo lượng hàng hóa thật do đơn vị phát hành lưu ký, cho phép nhà đầu tư mua bán, nắm giữ hoặc dùng làm tài sản thế chấp mà không cần giao nhận hàng vật lý.
Điểm khởi đầu vẫn khá khiêm tốn. Vốn hóa thị trường hàng hóa token hóa đạt 5,55 tỷ USD vào cuối tháng 3/2026, tăng từ 1,43 tỷ USD ở thời điểm đầu năm 2025, theo dữ liệu của CoinGecko. Token neo vàng của Paxos và Tether chiếm gần 90% mức tăng trưởng này.
Cho vay vàng: canh bạc của Paxos Labs
Paxos Labs đặt cược rằng hoạt động cho vay có thể mở ra giai đoạn phát triển tiếp theo của thị trường.
Token PAXGy của công ty này được bảo chứng bằng PAX Gold (PAXG), với nguồn dự trữ được triển khai cho các bên vay là tổ chức. Mỗi token được thiết kế để có thể đổi được nhiều PAXG hơn khi lãi suất cho vay cơ sở được trả lại bằng đơn vị ounce, cho phép người nắm giữ có khả năng gia tăng lượng vàng nắm giữ trong khi vẫn giữ nguyên mức tiếp xúc với giá.
PAXG (PAX Gold) là token neo vàng do Paxos phát hành, trong đó mỗi token đại diện cho một lượng vàng vật chất nhất định được lưu ký. Tại thời điểm bài viết, giá PAXG ở mức 4.183,51 USD, thay đổi 0,24%.
Hoạt động cho vay hàng hóa (commodity lending) là việc dùng hàng hóa vật chất hoặc token đại diện cho hàng hóa làm tài sản bảo đảm để cho các tổ chức vay, từ đó tạo ra lợi suất cho chủ sở hữu tài sản.
“Điểm hấp dẫn lớn nhất là khả năng tiếp cận,” đồng sáng lập Bhau Kotecha nói với CoinDesk trong một cuộc phỏng vấn. Ông cho biết cho vay vàng trước đây đòi hỏi quy mô lớn và các mối quan hệ mà nhiều nhà đầu tư không có được.
Kotecha nhìn thấy nhu cầu từ các cá nhân, các family office và các tổ chức, với việc vay dựa trên PAXGy có thể là bước tiếp theo. Ông cũng lưu ý rằng lợi suất cho vay không được đảm bảo, và việc bên vay vỡ nợ có thể làm xói mòn giá trị của token.
Bạc – “lựa chọn thứ hai tự nhiên”
Bạc mang đến một con đường khác để bước vào thị trường tài trợ này. Sản phẩm thSLVR của Theo chuyển thu nhập từ các hợp đồng cho thuê bạc với tổ chức cho người nắm giữ token, đồng thời vẫn duy trì mức tiếp xúc với giá kim loại này.
Giám đốc đầu tư của Theo, Iggy Ioppe, cho rằng tăng trưởng sẽ đến từ chính những chủ sở hữu và người sử dụng hàng hóa hiện hữu: các tổ chức tìm kiếm tài sản bảo đảm sinh lời, các nhà tinh luyện cần tài trợ hàng tồn kho và các phòng ngân quỹ doanh nghiệp tìm kiếm tài sản có thể thanh toán nhanh.
Ông gọi bạc là “lựa chọn thứ hai tự nhiên” sau vàng, với lý do nhu cầu công nghiệp và thị trường cho thuê đã hình thành từ lâu, dù mức biến động lớn hơn và nguồn cung kim loại sẵn có khan hiếm hơn khiến cơ hội này trở nên phức tạp.
Ioppe dự báo thị trường hàng hóa token hóa sẽ đạt giá trị vài chục tỷ USD trong vòng 5 năm và hơn 100 tỷ USD trong vòng 10 năm. Trong vòng 15 năm, ông kỳ vọng token hóa sẽ trở thành một phần bình thường trong hoạt động thanh toán và tài trợ hàng hóa.
Dầu: phép thử khó hơn
Dầu đặt ra thách thức lớn hơn về mặt logistics, nhưng theo đánh giá của EnSub, đây cũng là cơ hội đáng kể.
Công ty này đã mở rộng token WTIC từ Ethereum sang Solana vào ngày 2/10. Theo thông báo của họ, mỗi token đại diện cho một thùng dầu thô West Texas Intermediate (WTI) được bảo chứng bằng hàng tồn kho vật chất đã được xác minh.
WTI (West Texas Intermediate) là một trong những loại dầu thô chuẩn của thị trường Mỹ, thường được dùng làm mốc tham chiếu giá dầu Bắc Mỹ.
Đồng sáng lập kiêm CEO JP Thieriot cho biết các token khí tự nhiên và dầu Brent đang được phát triển. Ông kỳ vọng nhu cầu sẽ đến từ những người mua năng lượng muốn phòng ngừa chi phí, nhà đầu tư tìm kiếm mức tiếp xúc và các nhà cung cấp cần vốn lưu động, đồng thời dự đoán token dầu có thể chiếm một phần tư thị trường dầu trong vòng 10 năm.
Các lãnh đạo doanh nghiệp có quan điểm khác nhau về tốc độ mà năng lượng có thể bắt kịp kim loại. Ioppe lập luận rằng chi phí lưu kho và vận chuyển khiến việc xây dựng các token năng lượng sinh lời trở nên khó hơn. Thieriot thì cho rằng “hàng tồn kho có thể xác minh, cơ chế lưu ký khả thi và khả năng thanh toán” là những yếu tố thiết yếu đối với các loại hàng hóa luôn trong trạng thái dịch chuyển liên tục.
Do đó, việc mở rộng sẽ phụ thuộc vào khả năng kết nối token với các thị trường vật chất đáng tin cậy, và trao cho chủ sở hữu một lý do đủ thuyết phục để sử dụng chúng.
Xem thêm: Theo ra mắt token bạc được bảo chứng bằng 40 triệu USD hợp đồng cho thuê đang hoạt động.
Các mốc và số liệu đáng chú ý
- Cuối tháng 3/2026: vốn hóa hàng hóa token hóa đạt 5,55 tỷ USD.
- Đầu năm 2025: vốn hóa ở mức 1,43 tỷ USD.
- Tỷ trọng của token neo vàng Paxos và Tether: gần 90% mức tăng trưởng.
- Ngày 2/10: WTIC mở rộng từ Ethereum sang Solana.
- Dự báo 5 năm: vài chục tỷ USD; 10 năm: hơn 100 tỷ USD; 15 năm: token hóa thành phần tiêu chuẩn của thanh toán hàng hóa.
- Dự báo riêng cho dầu: token dầu có thể chiếm 1/4 thị trường dầu trong 10 năm.
Bài học từ thị trường
Trước đó, nền tảng tài chính blockchain Theo đã ra mắt token bạc được bảo chứng bằng 40 triệu USD hợp đồng cho thuê đang hoạt động, cho thấy dòng vốn thật đang dần chảy vào các sản phẩm hàng hóa token hóa. Ban đầu, bài viết do Will Canny thực hiện và được Jamie Crawley biên tập, đăng ngày 10/10/2026 lúc 8:00 sáng theo giờ EDT.
Câu hỏi thường gặp
Hàng hóa token hóa là gì?
Hàng hóa token hóa là các token trên blockchain đại diện cho quyền sở hữu hoặc mức độ tiếp xúc với tài sản vật chất như vàng, bạc và dầu. Token thường được neo 1:1 với lượng hàng hóa thật do đơn vị phát hành lưu ký, cho phép nhà đầu tư mua bán, nắm giữ hoặc dùng làm tài sản thế chấp mà không cần giao nhận hàng vật lý.
Vì sao vàng và bạc dẫn đầu xu hướng token hóa?
Vì đây là những hàng hóa đã có thị trường lưu ký, định giá và cho thuê hoàn chỉnh. Vàng có thanh khoản sâu nhất nên dễ token hóa nhất; bạc được xem là lựa chọn thứ hai tự nhiên nhờ nhu cầu công nghiệp và thị trường cho thuê đã hình thành.
Dầu có khó token hóa hơn vàng không?
Có. Dầu đòi hỏi kho chứa, vận chuyển và giám sát hàng tồn kho liên tục. Theo EnSub, yếu tố then chốt là hàng tồn kho có thể xác minh được, cơ chế lưu ký khả thi và khả năng thanh toán rõ ràng, trong khi chuyên gia của Theo cho rằng chi phí lưu kho và vận chuyển khiến việc tạo thu nhập từ token năng lượng khó hơn nhiều.
Rủi ro khi đầu tư vào hàng hóa token hóa là gì?
Lợi suất cho vay không được đảm bảo và việc bên vay vỡ nợ có thể làm giảm giá trị token. Ngoài ra còn có rủi ro về lưu ký, logistics, tính thanh khoản của hàng hóa vật chất và rủi ro pháp lý khi token hóa tài sản thực.
Thị trường hàng hóa token hóa có thể đạt quy mô bao nhiêu?
Giám đốc đầu tư của Theo, Iggy Ioppe, dự báo thị trường sẽ đạt vài chục tỷ USD trong 5 năm và hơn 100 tỷ USD trong 10 năm. Ông cũng cho rằng trong 15 năm tới, token hóa sẽ trở thành một phần bình thường của hoạt động thanh toán và tài trợ hàng hóa.
Dịch và biên tập lại theo nguồn: CoinDesk Market
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 của Chính phủ về việc thí điểm triển khai thị trường tài sản số tại Việt Nam, Tienmahoa.Net hiện chỉ cung cấp thông tin cho độc giả quốc tế và không phục vụ người dùng tại Việt Nam cho đến khi có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng.
