Vào ngày cuối cùng của năm 2025, khi phần lớn trader vừa xem pháo hoa vừa “giả vờ” không mở biểu đồ, thì ở góc yên ắng nhất của hệ thống tài chính, những tín hiệu bất thường bắt đầu phát ra rất rõ.
Ngày 31/12, các ngân hàng Mỹ đã rút lượng tiền kỷ lục từ Standing Repo Facility (SRF) của Cục Dự trữ Liên bang (Fed), khoảng 74,6 tỷ USD. Con số này không hề nhỏ, bởi SRF chính là “van an toàn” của Fed: nơi các ngân hàng thế chấp tài sản chất lượng cao để vay tiền qua đêm, và thường chỉ được sử dụng mạnh khi thị trường tài trợ tư nhân bắt đầu căng thẳng.
Nếu theo dõi crypto đủ lâu, bạn sẽ nhận ra Bitcoin không chỉ giao dịch theo câu chuyện, mà còn giao dịch theo “oxy”. Thanh khoản chính là oxy của thị trường. Khi oxy khan hiếm, mọi thứ trở nên nặng nề hơn: lực mua mỏng đi, các nhịp hồi yếu dần, và mỗi cú điều chỉnh đều trông dữ dội hơn mức cần thiết.
Đó là lý do CoinPhoton, cùng nhiều chuyên gia vĩ mô như Kobeissi, đã nhanh chóng đánh dấu cú spike repo cuối năm này như một dấu hiệu căng thẳng đáng chú ý.
Tuy nhiên, The Kobeissi Letter cũng ám chỉ một điều khác: khả năng dòng thanh khoản đang chuẩn bị đổi chiều, và điều đó có thể sớm phản ánh lên các tài sản rủi ro, bao gồm cả Bitcoin, sớm hơn nhiều người nghĩ.
Repo spike là triệu chứng, phản ứng của Fed mới là tín hiệu
Căng thẳng thanh khoản cuối năm không phải chuyện lạ. Hầu như năm nào cũng vậy: các ngân hàng muốn làm đẹp bảng cân đối kế toán trước kỳ báo cáo, họ hạn chế cho vay, tiền mặt trở nên khan hiếm hơn và lãi suất ngắn hạn bắt đầu rung lắc.
Điểm khác biệt năm nay là mức độ rung lắc lớn hơn. Ngoài việc SRF bị sử dụng ở mức kỷ lục, dòng tiền cũng đổ mạnh vào Reverse Repo Facility của Fed, lên tới 106 tỷ USD trong cùng ngày – một hành vi “trú ẩn” quen thuộc khi bảng cân đối bị siết chặt.
Điều quan trọng với năm 2026 không nằm ở cú spike đó, mà ở những gì xảy ra sau, bởi Fed thực tế đã hành động từ trước khi căng thẳng cuối năm trở thành tiêu điểm.
Ngày 12/12, Fed New York bắt đầu mua tín phiếu Kho bạc, khoảng 40 tỷ USD, trong khuôn khổ “reserve management purchases”, với mục tiêu giữ dự trữ ở mức dồi dào. Nghe có vẻ khô khan, và đúng là nó được thiết kế để… khô khan. Fed gọi đây là hoạt động bảo trì hệ thống, nhằm đảm bảo các “đường ống” tiền tệ vận hành trơn tru.
Nhưng thị trường luôn xem những đợt “bảo trì” như vậy là tín hiệu, bởi chúng thay đổi hướng đi của thanh khoản ở biên độ nhỏ nhưng có ý nghĩa.
Trước đó một tháng, Fed cũng xác nhận sẽ dừng việc để bảng cân đối kế toán thu hẹp kể từ ngày 1/12, tức chấm dứt dòng rút ròng từ chính sách thắt chặt định lượng (QT). Dù không gọi đây là xoay trục, thực tế là bảng cân đối đã ngừng co lại và bắt đầu mở rộng trở lại theo cách có chọn lọc.
Chuỗi hành động này đặc biệt quan trọng với Bitcoin, bởi mối liên hệ giữa Bitcoin và vĩ mô đã trưởng thành rõ rệt trong hai năm qua. Kỷ nguyên ETF kéo BTC gắn chặt hơn vào dòng chảy của thị trường truyền thống, và crypto giờ đây cũng theo dõi các tín hiệu “hệ thống ống dẫn” giống như giới giao dịch tín dụng.
Khi “căng thẳng đường ống” có thể chuyển thành “hỗ trợ đường ống”
Ở mức đơn giản nhất, việc các ngân hàng vay 74,6 tỷ USD từ SRF không đồng nghĩa thanh khoản đang cải thiện. Nó chỉ cho thấy tiền mặt đủ khan hiếm để họ tìm đến Fed, và điều đó có thể mang tính mùa vụ, mang tính cấu trúc, hoặc cả hai.
Điểm khiến bức tranh đầu 2026 trở nên tích cực hơn nằm ở việc Fed sẵn sàng chống lại tình trạng thiếu dự trữ, và họ làm điều đó bằng công cụ bảng cân đối, chứ không phải lời nói.
Thông báo RMP của Fed New York còn cho biết tốc độ mua tín phiếu có thể duy trì ở mức cao “trong vài tháng”, do các khoản nợ ngoài dự trữ thường biến động mạnh vào khoảng tháng 4. Với những ai theo dõi thanh khoản, chi tiết này rất đáng giá: nó gợi ý Fed dự kiến hỗ trợ hệ thống ít nhất đến đầu mùa xuân.
Nói cách khác, Fed đang cố đảm bảo hệ thống có đủ tiền mặt để ngân hàng và các dealer không rơi vào trạng thái phân bổ thanh khoản, điều có thể lan sang các thị trường khác.
Khi dealer tài trợ vị thế một cách trơn tru, độ sâu thị trường được cải thiện. Khi độ sâu tăng, giá không cần quá nhiều lực để dịch chuyển. Đó thường là môi trường mà Bitcoin hoạt động hiệu quả.
Vì sao trader quan tâm đến “đường ống”
Đa số mọi người cảm nhận thanh khoản giống như thời tiết. Không nhìn thấy trực tiếp, nhưng cảm nhận được trong không khí.
Trong crypto, cảm giác đó thể hiện qua cuối tuần thanh khoản mỏng, những cú rút chân sâu, và các nhịp hồi trông mạnh cho đến khi gặp bức tường bán chờ sẵn.
Trong tài chính truyền thống, nó thể hiện qua repo rate tăng vọt, ngân hàng rút lui, và bỗng nhiên những “facility” ít ai biết tới lại trở thành chủ đề nóng.
Căng thẳng thanh khoản cuối năm thường chỉ là một câu chuyện ngắn. Lần này, nó có “đuôi dài” hơn, vì gắn với một chủ đề lớn hơn: dự trữ trong hệ thống đang lại trở nên eo hẹp.
Biến động đã bị nén, thị trường đang chờ đợi, và cần một tín hiệu rõ ràng hơn để tái chấp nhận rủi ro.
Khi các đường ống ngừng rung lắc, đòn bẩy bắt đầu quay lại, và crypto thường cảm nhận điều đó trước khi giới vĩ mô kịp đặt tên cho xu hướng.
Khi chu kỳ 4 năm mờ dần, thanh khoản trở thành chu kỳ mới
Nhiều người vẫn neo Bitcoin vào lịch halving. Halving vẫn quan trọng, nó ảnh hưởng đến phát hành, động lực cung dài hạn, và vẫn là một phần câu chuyện.
Điều đang thay đổi là yếu tố cận biên, thứ quyết định biến động giá theo tuần và theo tháng.
ETF giao ngay đã đưa Bitcoin vào một thế giới nơi dòng tiền có thể áp đảo mọi thứ. Năm 2025 cho thấy điều đó rất rõ: dòng tiền vào hỗ trợ các nhịp tăng, còn dòng tiền ra và tâm lý risk-off làm sâu thêm các pha điều chỉnh.
CoinPhoton đã ghi nhận mức reset khắc nghiệt của hệ ETF: tổng AUM của ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ đạt đỉnh 169,5 tỷ USD ngày 6/10, rồi giảm về 120,7 tỷ USD vào ngày 4/12.
Khi AUM bị đánh mạnh như vậy, thị trường cần thời gian để xây dựng lại niềm tin. Điều kiện tiên quyết cho quá trình đó là một bối cảnh thanh khoản “sạch” hơn.
Ở đây, cách tiếp cận “chu kỳ có thể đã thay đổi” trở nên hữu ích: nó cho phép tập trung vào động lực thực sự của nhịp tăng tiếp theo, và mở đường cho việc theo dõi hệ thống ống dẫn vĩ mô mà không cần xin lỗi ai.
Grayscale đi thẳng vào luận điểm này trong outlook 2026, cho rằng năm 2026 có thể đánh dấu sự kết thúc của chu kỳ 4 năm truyền thống, và Bitcoin có khả năng vượt đỉnh cũ ngay trong nửa đầu năm.
Standard Chartered cũng đưa ra lập luận tương tự từ góc nhìn khác, khi cho rằng dòng tiền ETF giờ đã trở thành động lực giá quan trọng hơn cả nhịp halving.
Không cần phải tin mọi mục tiêu giá, nhưng cấu trúc thị trường đã thay đổi, và tín hiệu thanh khoản ngày càng đóng vai trò then chốt.
Những chỉ báo cần theo dõi đầu 2026
Để có một checklist thực tế, vượt qua các tiêu đề ngắn hạn, đây là những điểm cần quan sát:
Thanh khoản quay lại có thể đồng nghĩa điều gì với giá Bitcoin
Thị trường thích những câu chuyện gọn gàng: thanh khoản cải thiện, Bitcoin bật mạnh.
Thực tế thường chậm hơn.
Thanh khoản cải thiện trước hết thể hiện ở những cú điều chỉnh nhỏ hơn, sổ lệnh có lực đỡ tốt hơn, và các nhịp hồi giữ được thành quả thay vì trả lại tất cả chỉ sau một đêm. Sau đó, dòng tiền quay lại, lực mua giao ngay ổn định hơn, và những chuyển động lớn mới trở nên khả thi.
Kịch bản cơ sở đầu 2026 là: căng thẳng tài trợ hạ nhiệt sau cuối năm, Fed duy trì mua tín phiếu để quản lý dự trữ, điều kiện tài chính vẫn nới lỏng, và crypto dần xây dựng lại niềm tin.
Trong bối cảnh đó, Bitcoin không cần một câu chuyện mới mỗi tuần. Điều nó cần là một cấu trúc thị trường cho phép dòng tiền mới vào dễ dàng, và khiến những đợt bán nhỏ không đủ sức kéo giá sập sâu.
Kịch bản tích cực hơn là sự kết hợp của dòng tiền ETF mạnh trở lại và tăng trưởng rõ rệt của nguồn cung stablecoin. Khi đó, hỗ trợ thanh khoản chuyển hóa thành cầu thực sự, và chính cầu mới là thứ đẩy giá.
Ngược lại, nếu hệ thống tiếp tục rung lắc, hoặc một cú sốc vĩ mô mới siết chặt điều kiện tài chính, thanh khoản có thể bốc hơi rất nhanh, và beta của Bitcoin sẽ quay lại.
Đó là lý do cú repo spike cuối năm quan trọng. Nó vừa là đèn cảnh báo, vừa buộc hệ thống lộ bài.
Ngân hàng tìm đến điểm tựa của Fed với quy mô lớn. Fed đã bắt đầu bơm dự trữ qua tín phiếu. QT đã dừng lại.
Với những ai chỉ nhìn crypto, đó có thể là chi tiết nhỏ.
Nhưng nếu tin rằng Bitcoin đang dần trở thành một tài sản vĩ mô với một loại chu kỳ mới – chu kỳ thanh khoản – thì đây là những chi tiết rất lớn.
Đầu 2026 có thể là phép thử đầu tiên rõ ràng cho luận điểm đó.
Nếu các đường ống yên ổn, nếu hỗ trợ dự trữ tiếp diễn, và nếu dòng tiền quay lại, Bitcoin không cần đến câu chuyện halving để làm điều nó giỏi nhất; thứ nó cần chỉ là đủ oxy.
Vương Tiễn
Theo Tapchibitcoin
