Base, mạng layer-2 trên Ethereum do Coinbase ươm tạo, được cho là đang nghiên cứu khả năng phát hành token gốc. Thông tin này nhanh chóng kích hoạt làn sóng suy đoán trong ngành crypto. Nikita Bier, trưởng nhóm sản phẩm của X, gần đây đã chia sẻ ảnh chụp màn hình tính năng Smart Cashtags mới của nền tảng này, trong đó xuất hiện một token giả định mang tên “Base” với vốn hóa thị trường 373 tỷ USD và giá 130 USD mỗi token.
Các nhà phân tích của JPMorgan ước tính rằng một token như vậy có thể mở khóa tới 34 tỷ USD giá trị, xem Base là một trong những đòn bẩy kiếm tiền mới mạnh nhất của Coinbase. Dù đội ngũ chưa công bố mốc thời gian cụ thể, thị trường kỳ vọng việc ra mắt có thể diễn ra trong giai đoạn từ quý II đến quý IV/2026.
Tuy nhiên, phần lớn các cuộc thảo luận hiện nay đang bỏ qua một điểm then chốt: nếu Base thực sự phát hành token, mô hình đó cần phải thoát khỏi “vở kịch quản trị” và cơ chế farm lợi suất đã bào mòn giá trị của hầu hết các đợt ra mắt layer-2 trước đây. Một token Base chỉ đóng vai trò là công cụ đầu cơ hay phần thưởng ngắn hạn sẽ lãng phí một trong những cơ hội hiếm hoi nhất của thị trường crypto.
Token Base và quyền lực thực sự đối với Coinbase
Một cấu trúc có thể biện minh cho token Base về mặt kinh tế, chính trị và chiến lược là mô hình gắn trực tiếp token với quyền biểu quyết thực sự đối với chính Coinbase. Ví dụ tiêu biểu là Rainbow Wallet, dự án đã tạo ra một loại cổ phần mới (Class F) cho Rainbow Studios Inc. (công ty đăng ký tại bang Oregon), chiếm 20% vốn chủ sở hữu. Số cổ phần này do Rainbow Foundation nắm giữ và đại diện cho lợi ích của những người sở hữu token. Đây là một trong những tiền lệ đầu tiên mà token được ràng buộc hợp pháp với quyền tiếp xúc vốn cổ phần.
Với Coinbase, cách tiếp cận tương tự có thể được triển khai bằng việc thành lập một foundation tại khu vực pháp lý thân thiện với crypto như Cayman Islands hoặc Thụy Sĩ để quản trị Base DAO. Foundation này sẽ huy động vốn cả công khai lẫn riêng lẻ, sau đó dùng nguồn vốn đó để mua tới 50% cổ phiếu COIN trên thị trường mở. Những người nắm giữ BASE sẽ thực hiện quyền biểu quyết cổ đông thông qua DAO, biến Base trở thành token đầu tiên “chứng khoán hóa” thành công của một công ty đại chúng Mỹ mà không vi phạm luật chứng khoán.
Nhiều ý kiến có thể cho rằng thiết kế này quá cấp tiến hoặc tham vọng về mặt pháp lý. Tuy nhiên, bối cảnh chính trị đã thay đổi đáng kể, từ lập trường ủng hộ đổi mới và crypto của chính quyền Tổng thống Donald Trump cho đến vị thế pháp lý ngày càng vững chắc của Coinbase. Chính thời điểm này lại phù hợp để thử nghiệm những mô hình táo bạo.
Base, cạnh tranh layer-2 và giới hạn của mô hình quản trị hiện tại
Theo DeFiLama, Base hiện đã vượt mốc 10 triệu giao dịch mỗi ngày và sở hữu hơn 5,1 tỷ USD TVL, trở thành một trong những layer-2 hoạt động sôi động nhất. Trong khi đó, các rollup khác như Ink, do đối thủ của Coinbase là sàn Kraken ươm tạo, cũng đã công bố token tiện ích riêng, tạo áp lực cạnh tranh trực tiếp buộc Base phải sớm định hình tokenomics.
Một mô hình chỉ kết hợp quản trị và dòng tiền là không đủ. Hàng chục layer-2 hiện nay tự nhận là “thuộc sở hữu cộng đồng”, nhưng token chỉ mang lại quyền biểu quyết mang tính hình thức, không tạo ra ảnh hưởng thực chất đến các quyết định chiến lược, phân bổ vốn hay các pháp nhân vận hành mạng lưới. Điểm khác biệt mà Coinbase, với tư cách là một công ty niêm yết, có thể làm được — và không layer-2 nào khác hiện tại có thể sao chép — là ràng buộc quản trị onchain với quyền lực doanh nghiệp off-chain.
Thoạt nhìn, điều này có vẻ làm Base gắn chặt hơn với Coinbase, thay vì phi tập trung hóa. Nhưng vấn đề cốt lõi không phải là tách rời hạ tầng, mà là phân tán quyền sở hữu và ảnh hưởng. Việc cho phép một cộng đồng toàn cầu những người nắm giữ token, nhiều người trong số đó không có khả năng tiếp cận thị trường chứng khoán Mỹ, cùng nhau sở hữu và thực thi quyền cổ đông sẽ mở rộng và phi tập trung hóa cơ cấu cổ đông của Coinbase, thay vì tập trung quyền lực.
DAO như một công ty holding phi tập trung
Theo kịch bản giả định, Base Foundation có thể huy động khoảng 35 tỷ USD, tương đương 50% vốn hóa thị trường của COIN, thông qua các nền tảng như Echo (đã được Coinbase mua lại), các đợt bán token của riêng mình, mô hình merit-based như Legion được Coinbase Ventures hậu thuẫn, cùng với phân bổ cho tổ chức. Nguồn vốn này sẽ được dùng để mua một nửa lượng cổ phiếu lưu hành của Coinbase, biến BASE thành một proxy token hóa cho quyền sở hữu doanh nghiệp.
Điều này không chỉ tạo ra “sàn giá” kinh tế rõ ràng cho BASE, mà còn gắn chặt giá trị của token với hiệu suất dài hạn của Coinbase. Một neo mềm có thể hình thành, chẳng hạn 100 BASE tương đương 1 COIN, được hỗ trợ bởi các cơ chế thị trường và mua lại. Về bản chất, đây là một công ty holding phi tập trung: một DAO nắm quyền ảnh hưởng thực sự đối với một trong những tổ chức quan trọng nhất của hệ sinh thái crypto.
Đáng chú ý, mối quan hệ này là một chiều. Người nắm giữ BASE có được quyền tiếp xúc kinh tế và biểu quyết thông qua cổ phiếu Coinbase do DAO sở hữu, nhưng cổ đông hiện hữu của Coinbase không tự động nhận token BASE hay quyền quản trị onchain. Lợi ích của họ, nếu có, chỉ mang tính gián tiếp: một cơ cấu cổ đông gắn bó dài hạn hơn và một hệ sinh thái Base được thiết kế để thúc đẩy hoạt động cốt lõi của Coinbase.
Giải quyết mâu thuẫn lợi ích giữa token và vốn cổ phần
Mô hình này cũng có thể giúp ngăn chặn những xung đột cộng đồng từng xảy ra tại các dự án DeFi lớn như Aave, nơi DAO và thực thể phát triển đã tranh cãi gay gắt về việc ai thực sự nắm quyền sở hữu và giá trị. Trong nhiều thương vụ mua bán, sáp nhập như Interop Labs, Vertex Protocol hay Padre, người nắm giữ token gần như không nhận được bù đắp, trong khi nhà đầu tư vốn cổ phần hưởng trọn upside.
Thị trường crypto hiện vận hành như một hệ thống “hai tầng”, nơi vốn cổ phần hưởng lợi từ M&A còn token holder gánh rủi ro. Việc gắn BASE với COIN có thể phá vỡ cấu trúc này.
Một lớp tài sản mới: phản chiếu vốn cổ phần onchain
Nếu BASE được liên kết kinh tế với COIN, token này sẽ không còn giao dịch như một đồng L2 mang tính meme, mà như một đại diện thanh khoản, có thể tiếp cận toàn cầu, cho giá trị gần với vốn cổ phần. Đây sẽ là một lớp tài sản mới: phản chiếu vốn cổ phần onchain.
Khác với các thử nghiệm token hóa cổ phiếu trước đây, nơi doanh nghiệp trực tiếp phát hành token đại diện cho cổ phần hay doanh thu, mô hình này không liên quan đến việc phát hành chứng khoán. Giá trị của token đến từ quyền quản trị tập thể đối với các tài sản được mua trên thị trường mở. Nếu token hóa cổ phiếu là đưa cổ phiếu lên blockchain, thì phản chiếu vốn cổ phần onchain là đưa quyền lực cổ đông lên blockchain.
Tác động chiến lược và chính trị đối với Coinbase
Về mặt chính trị, một DAO phi tập trung nắm giữ tới 50% cổ phần Coinbase có thể củng cố, chứ không làm suy yếu, vị thế của công ty. Thay vì đối mặt với sự hoài nghi của cơ quan quản lý đối với token gắn với sàn giao dịch, mô hình này buộc họ phải nhìn nhận một cấu trúc mới, nơi ảnh hưởng được điều tiết thông qua quản trị dân chủ, không phải phát hành doanh nghiệp.
Về chiến lược, Coinbase không thực sự “trao chìa khóa” cho DAO. Base DAO sẽ tích lũy quyền lực giống như bất kỳ nhà đầu tư chủ động nào khác: mua cổ phần trên thị trường mở. Công ty đại chúng vốn đã quen với việc các quỹ phòng hộ hay tổ chức lớn tích lũy ảnh hưởng một cách âm thầm. Khác biệt ở đây là Base DAO sẽ minh bạch hơn, định hướng dài hạn hơn và gắn chặt với sự phát triển của crypto thay vì lợi nhuận quý.
Kết luận
Token Base không nên lặp lại những khuôn mẫu cũ. Nó có thể trở thành token đầu tiên kết hợp quản trị phi tập trung với quyền sở hữu doanh nghiệp thực chất, tạo cầu nối giữa trách nhiệm của công ty đại chúng và quyền kiểm soát của cộng đồng onchain. Bất kỳ phương án nào kém tham vọng hơn đều sẽ bỏ lỡ cơ hội chứng minh rằng token không chỉ là tài sản đầu cơ, mà có thể đại diện cho quyền sở hữu và tiện ích thực sự.
Theo Tapchibitcoin
