Tóm tắt nhanh
Microsoft đã rút khỏi một trung tâm dữ liệu AI dự kiến do Nscale – công ty tách ra từ mảng khai thác bitcoin – vận hành tại Anh, sau khi đơn vị quản lý lưới điện địa phương cho biết có thể phải đến đầu hoặc giữa thập niên 2030 mới có đủ công suất điện cho khu đất này. Cơ sở ở Loughton, Essex (cách London khoảng 6 dặm về phía đông bắc) từng được thiết kế để lắp 23.040 chip Nvidia và cung cấp 50 megawatt năng lực tính toán cho đám mây Azure của Microsoft ngay từ đầu năm 2027. Sự việc cho thấy bài toán điện năng và tài chính mà các công ty đào bitcoin đang gặp phải khi chuyển hướng sang hạ tầng AI: hợp đồng AI trả tiền đều đặn trong nhiều năm nhưng chi phí xây dựng đắt gấp hàng chục lần, trong khi hàng đợi đấu nối lưới điện tại Anh đã lên tới khoảng 73 gigawatt.
Nội dung chi tiết
Microsoft rời dự án, nguồn điện có thể chờ cả thập kỷ
Gã khổng lồ công nghệ Microsoft (mã MSFT, giá 533,87 USD) đã rút khỏi kế hoạch xây một trung tâm dữ liệu AI tại Anh do Nscale vận hành, sau khi đơn vị điều hành lưới điện khu vực cho biết có thể không cấp đủ điện cho khu đất trong vòng một thập kỷ. Thông tin được tờ The Guardian đưa ra, tiếp nối loạt bài ban đầu của Financial Times.
Theo các nguồn tin này, khu đất ở Loughton, Essex – cách trung tâm London khoảng 6 dặm về phía đông bắc – được quy hoạch để chứa 23.040 chip Nvidia và cung cấp 50 megawatt công suất tính toán cho đám mây Azure của Microsoft ngay từ đầu năm 2027.
UK Power Networks, đơn vị quản lý lưới điện khu vực, đã thông báo với Nscale rằng có thể phải đến đầu hoặc giữa thập niên 2030 mới có đủ công suất. Nscale từng công bố dự án này vào năm ngoái cùng với Microsoft, Nvidia (mã NVDA, giá 217,07 USD) và OpenAI. Khi The Guardian tới thăm hồi tháng 2, khu đất vẫn còn là một bãi tập kết giàn giáo đang hoạt động. Kể từ đó, Nscale đã dọn dẹp mặt bằng và đang tìm các cách khác để đưa điện vào. Công ty khẳng định các hợp đồng khác với Microsoft vẫn giữ nguyên.
Nscale – từ bãi đào bitcoin đến nhà cung cấp hạ tầng AI
Nscale trưởng thành từ Arkon Energy, công ty từng xây dựng các cơ sở cho hoạt động khai thác bitcoin. Người sáng lập Josh Payne đã tận dụng kinh nghiệm giành đất và giành điện để biến thành mô hình kinh doanh bán năng lực tính toán cho các công ty AI. Hiện nay, phần lớn các doanh nghiệp khai thác niêm yết trên sàn đều đang chạy theo công thức tương tự.
Khai thác bitcoin (bitcoin mining) là quá trình dùng máy tính chuyên dụng chạy liên tục để giải các bài toán mật mã, qua đó xác thực giao dịch trên mạng lưới và nhận thưởng bằng bitcoin. Đặc thù của hoạt động này là tiêu thụ rất nhiều điện và cần những địa điểm có nguồn điện lớn, ổn định – chính là lợi thế mà các công ty đào coin mang sang thị trường AI.
Megawatt (MW) là đơn vị đo công suất điện, với 1 MW bằng 1.000 kilowatt. Trong ngành trung tâm dữ liệu, công suất được tính bằng MW vì đây là thước đo trực tiếp quy mô điện năng mà một cơ sở cần được cấp.
Đấu nối lưới điện (grid connection) là thủ tục xin phép và xây dựng hạ tầng để một dự án được nối vào hệ thống truyền tải, phân phối điện quốc gia. Tại nhiều nước, thủ tục này là nút thắt lớn nhất đối với các dự án trung tâm dữ liệu.
Làn sóng đào bitcoin chuyển sang AI: hợp đồng lớn, tiền về chậm
Khi CoinDesk phân tích bước chuyển mình của ngành hồi tháng 3, các công ty đào bitcoin niêm yết đã công bố hơn 70 tỷ USD hợp đồng AI và điện toán hiệu năng cao. Họ cũng đã giảm tổng lượng bitcoin nắm giữ hơn 15.000 BTC so với mức đỉnh, một phần nhờ bán coin để chi trả cho việc xây dựng hạ tầng.
Điện toán hiệu năng cao (HPC) là việc sử dụng các cụm máy chủ và bộ xử lý mạnh – thường là GPU – để chạy các khối lượng tính toán khổng lồ, từ huấn luyện mô hình AI đến mô phỏng khoa học. Đây chính là loại hình dịch vụ mà các trung tâm dữ liệu cũ của dân đào coin đang chuyển sang cung cấp.
Ngay cả trước làn sóng chuyển đổi, hoạt động đào coin đã bị bóp nghẹt. Báo cáo khi đó cho thấy chi phí tiền mặt bình quân để sản xuất một bitcoin của các công ty niêm yết vào khoảng 80.000 USD trong quý IV/2025, trong khi đến tháng 3, bitcoin giao dịch quanh mức 70.000 USD. Hiện bitcoin đứng ở mức 81.730,55 USD.
Hợp đồng AI mang lại dòng tiền ổn định trong nhiều năm, nhưng cơ sở hạ tầng để phục vụ chúng đắt hơn hẳn. Ước tính một cơ sở sẵn sàng cho AI tốn 8–15 triệu USD mỗi megawatt, so với khoảng 700.000 USD đến 1 triệu USD cho mỗi megawatt của một cơ sở đào bitcoin. Bên cạnh đó, khách hàng AI yêu cầu máy chủ hoạt động liên tục 24/7.
Tiền cũng mất thời gian mới về. Trong báo cáo mới nhất về ngành đào coin, công ty quản lý quỹ CoinShares thống kê hơn 4 gigawatt công suất AI đã ký hợp đồng tại các doanh nghiệp mà họ theo dõi, nhưng chỉ khoảng 550 megawatt thực sự đang xuất hoá đơn cho khách hàng. Giá trị hợp đồng tồn đọng vượt 100 tỷ USD, trong khi doanh thu AI quy đổi theo năm chỉ ở mức hơn 1 tỷ USD.
Trừ khi Nscale tự tìm được nguồn điện hoặc thuyết phục được đơn vị vận hành lưới điện tăng tốc đáng kể, khu đất vừa được dọn xong có thể nằm không trong nhiều năm.
Hàng đợi đấu nối lưới điện của nước Anh
Trong khi đó, hàng đợi đấu nối lưới điện tại Anh rất dài. Cơ quan quản lý năng lượng Ofgem cho biết các dự án trung tâm dữ liệu đã đăng ký đấu nối với tổng nhu cầu khoảng 73 gigawatt. Ofgem đang cân nhắc các quy định chặt chẽ hơn, bởi một số đơn vị đăng ký có thể sẽ không bao giờ triển khai xây dựng, khiến những dự án đã sẵn sàng bị chậm trễ theo.
Những con số đáng chú ý
- 23.040 chip Nvidia: số chip dự kiến lắp đặt tại cơ sở Loughton, Essex.
- 50 MW: công suất tính toán dự kiến cấp cho đám mây Azure của Microsoft vào đầu năm 2027.
- Đầu – giữa thập niên 2030: mốc thời gian UK Power Networks cho rằng mới có thể đủ công suất điện cho khu đất.
- 73 gigawatt: tổng nhu cầu đấu nối của các dự án trung tâm dữ liệu tại Anh, theo Ofgem.
- Hơn 70 tỷ USD: giá trị hợp đồng AI và HPC mà các công ty đào bitcoin niêm yết đã công bố (số liệu tháng 3).
- Hơn 15.000 BTC: mức giảm tổng lượng bitcoin nắm giữ so với đỉnh của nhóm doanh nghiệp này.
- ~80.000 USD: chi phí tiền mặt bình quân để đào một bitcoin trong quý IV/2025.
- 8–15 triệu USD/MW: chi phí xây dựng cơ sở sẵn sàng cho AI, so với 700.000 USD – 1 triệu USD/MW của cơ sở đào bitcoin.
- 4 GW so với 550 MW: công suất AI đã ký hợp đồng so với công suất thực tế đang xuất hoá đơn, theo CoinShares.
- Hơn 100 tỷ USD: giá trị hợp đồng tồn đọng; hơn 1 tỷ USD: doanh thu AI quy đổi theo năm.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao Microsoft huỷ dự án trung tâm dữ liệu AI của Nscale tại Anh?
Vì UK Power Networks, đơn vị quản lý lưới điện khu vực, cho biết có thể phải đến đầu hoặc giữa thập niên 2030 mới có đủ công suất điện để cấp cho khu đất ở Loughton, Essex.
Dự án này dự kiến cung cấp bao nhiêu chip và bao nhiêu công suất?
Theo kế hoạch, cơ sở sẽ lắp 23.040 chip Nvidia và cung cấp 50 megawatt năng lực tính toán cho đám mây Azure của Microsoft ngay từ đầu năm 2027.
Nscale là công ty gì?
Nscale là công ty được tách ra từ Arkon Energy – đơn vị từng xây dựng các cơ sở khai thác bitcoin – do Josh Payne sáng lập, được Nvidia hậu thuẫn và hiện bán năng lực tính toán cho các công ty AI. Công ty khẳng định các hợp đồng khác với Microsoft vẫn giữ nguyên.
Vì sao các công ty đào bitcoin lại chuyển sang làm hạ tầng AI?
Vì họ đã có sẵn đất và nguồn điện, trong khi hợp đồng AI trả tiền đều đặn trong nhiều năm. Tuy vậy chi phí xây dựng cao hơn nhiều: khoảng 8–15 triệu USD mỗi megawatt cho cơ sở sẵn sàng AI, so với 700.000 USD – 1 triệu USD mỗi megawatt cho cơ sở đào bitcoin, và dòng tiền thường về chậm.
Hàng đợi đấu nối lưới điện tại Anh đang căng thẳng đến mức nào?
Theo cơ quan quản lý năng lượng Ofgem, các dự án trung tâm dữ liệu đã đăng ký đấu nối với tổng nhu cầu khoảng 73 gigawatt. Ofgem đang cân nhắc quy định chặt chẽ hơn vì một số đơn vị đăng ký có thể không bao giờ triển khai, gây chậm trễ cho các dự án đã sẵn sàng.
Dịch và biên tập lại theo nguồn: CoinDesk Bitcoin
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 của Chính phủ về việc thí điểm triển khai thị trường tài sản số tại Việt Nam, Tienmahoa.Net hiện chỉ cung cấp thông tin cho độc giả quốc tế và không phục vụ người dùng tại Việt Nam cho đến khi có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng.
