Tóm tắt: Solana Foundation đã ra mắt Solana DvP – chương trình mã nguồn mở cho phép các tổ chức tài chính thanh toán giao dịch theo cơ chế giao tài sản – nhận tiền (DvP) ngay trên chuỗi chỉ trong vài giây thay vì một đến hai ngày. Chương trình đã qua kiểm toán an toàn độc lập, có sự đóng góp chuyên môn từ JPMorgan và hướng tới một chuẩn chung giúp thị trường tài sản token hóa phát triển. Dưới đây là những điểm chính cần nắm.
- Solana DvP là chương trình mã nguồn mở, thanh toán cả vế tài sản lẫn tiền trong cùng một giao dịch nguyên tử trên chuỗi, hoàn tất trong vài giây.
- Chuẩn này đã được kiểm toán độc lập, thay thế các hợp đồng thông minh “may đo” mà tổ chức thường phải đặt riêng cho từng giao dịch.
- JPMorgan đóng góp chuyên môn về thanh toán; quỹ dự kiến bổ sung tính năng bảo mật mà nhà đầu tư tổ chức yêu cầu.
- Mục tiêu là biến các thương vụ token hóa lẻ tẻ thành hoạt động kinh doanh thường xuyên.
Solana DvP: thanh toán tức thời, giảm rủi ro đối tác
Solana Foundation – tổ chức phi lợi nhuận hoạt động vì mục tiêu phi tập trung hóa, tăng trưởng và bảo mật cho blockchain hợp đồng thông minh Solana – đang nhắm thẳng vào một trong những cơn đau đầu lâu đời nhất của tài chính truyền thống: rủi ro thanh toán.
Ngày 6/10, quỹ này công bố Solana DvP, một chương trình giao tài sản – nhận tiền (delivery-versus-payment) mã nguồn mở, cho phép các tổ chức thanh toán giao dịch “nguyên tử trên chuỗi” với tính chung thẩm chỉ trong vài giây thay vì vài ngày.
DvP (Delivery-versus-Payment) là cơ chế thanh toán trong đó việc chuyển giao tài sản và chuyển tiền diễn ra đồng thời, đảm bảo một bên chỉ nhận được tài sản khi đã thanh toán và ngược lại.
Trên thị trường truyền thống, tài sản và tiền mặt phải đi qua một chuỗi các trung tâm thanh toán bù trừ (clearinghouse) và tổ chức lưu ký (custodian) trong một đến hai ngày, khiến vốn bị giam và làm phát sinh rủi ro gốc (principal risk).
Solana DvP nén nhiều bước trung gian này thành một giao dịch nguyên tử duy nhất: hai vế cùng khớp hoặc không vế nào khớp.
Thanh toán nguyên tử (atomic settlement) là việc thực hiện một loạt thay đổi trạng thái như một khối duy nhất, không thể chia tách – hoặc tất cả thành công, hoặc toàn bộ bị hủy.
Nói một cách dễ hiểu, các tổ chức không còn phải tin tưởng đối tác sẽ giao vế còn lại sau đó. Giao dịch hoặc hoàn tất trọn vẹn ngay lập tức, hoặc không diễn ra – loại bỏ rủi ro một bên vỡ nợ sau khi đã nhận được tài sản hoặc tiền.
Một chuẩn chung thay cho các hợp đồng may đo
Chương trình DvP cũng thay thế tình trạng “manh mún” mà các tổ chức gặp phải hiện nay khi thanh toán giao dịch trên chuỗi, khi họ phải đặt riêng các hợp đồng thông minh may đo cho từng thương vụ.
“Thanh toán nguyên tử loại bỏ rủi ro đối tác vốn cố hữu trong tài chính truyền thống. Chương trình Solana DvP mang đến cho các tổ chức một chuẩn mở duy nhất trên toàn hệ sinh thái Solana, trên hạ tầng công cộng, với tính chung thẩm trong vài giây thay vì vài ngày,” Catherine Gu, trưởng bộ phận sản phẩm mảng tài sản số của Solana Foundation, cho biết trong thông cáo báo chí gửi CoinDesk.
Thanh toán nhanh và an toàn hơn giúp giảm chi phí ma sát khi luân chuyển giá trị trên chuỗi – đúng yếu tố mà tài sản token hóa cần để mở rộng quy mô.
Token hóa là việc biểu diễn một tài sản thực (cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản, hàng hóa…) dưới dạng token số trên blockchain, cho phép giao dịch và chia nhỏ dễ dàng hơn.
Solana đã tham gia vào những thử nghiệm token hóa đáng chú ý với các tổ chức, trong đó có thương vụ chứng chỉ tiền gửi doanh nghiệp (commercial paper) cho Galaxy Digital do J.P. Morgan thu xếp và được thanh toán bằng USDC. Một chuẩn DvP mở, đã qua kiểm toán có thể biến những thương vụ đơn lẻ đó thành hoạt động kinh doanh thường xuyên.
JPMorgan góp chuyên môn, Token-2022 làm nền tảng
Nỗ lực mới nhất cũng có đóng góp từ JPMorgan. Ngân hàng đầu tư này đã cung cấp cho dự án nguồn thông tin về thanh toán tích lũy suốt nhiều thập kỷ, giúp định hình các yêu cầu xoay quanh thời hạn, tách biệt tài khoản escrow (tài khoản trung gian giữ tiền hoặc tài sản trong lúc giao dịch chưa hoàn tất), và các token extension mà tổ chức phát hành được quản lý phụ thuộc vào.
- Pausable token: token có cơ chế “dừng khẩn cấp” cho phép quản trị viên đóng băng giao dịch khi cần thiết.
- Transfer hook: tính năng cho phép gắn logic tùy chỉnh chạy tự động mỗi khi token được chuyển, phục vụ mục đích tuân thủ và kiểm soát.
Token-2022 là chuẩn token nâng cấp của Solana, bổ sung nhiều tính năng mở rộng như pausable token và transfer hook – những công cụ mà các tổ chức phát hành được quản lý cần để đáp ứng yêu cầu pháp lý.
“Một chuẩn mở, dùng chung cho thanh toán nguyên tử giao tài sản – nhận tiền chính là loại hạ tầng nền tảng mà các tổ chức tham gia thị trường cần để vận hành ở quy mô lớn mà không phát sinh rủi ro thanh toán và rủi ro đối tác. Chúng tôi rất vui được đóng góp chuyên môn về thanh toán của mình,” Rhodel D’souza, trưởng bộ phận tài sản số thị trường của J.P. Morgan, cho biết.
Không phải đầu tiên, nhưng khác biệt ở tính mở
DvP của Solana có thể không phải là sản phẩm đầu tiên thuộc loại này, nhưng nổi bật ở chỗ là một chuẩn mở trên hạ tầng công khai.
- Kinexys của JPMorgan đã thử nghiệm thành công một giao dịch DvP xuyên chuỗi với Ondo Finance, kết nối hạ tầng thanh toán được cấp phép với testnet công khai Ondo Chain.
- ClearToken ra mắt thanh toán DvP bằng các ứng dụng native được cấp phép và quản lý chạy trên Canton Network – mạng phi tập trung có hỗ trợ bảo mật.
Theo quỹ, chương trình DvP đã vượt qua các cuộc kiểm toán an toàn bên ngoài và sẵn sàng cho vốn thật, với các tính năng bảo mật dự kiến được bổ sung để giao dịch có thể giữ kín. Tại sự kiện Consensus Hong Kong hồi tháng 2 năm nay, các tổ chức nhấn mạnh rằng tính năng bảo mật vững chắc là chìa khóa để các định chế lớn chấp nhận blockchain ở quy mô đại chúng.
Câu hỏi thường gặp
Solana DvP là gì?
Solana DvP là chương trình mã nguồn mở do Solana Foundation phát triển, cho phép các tổ chức thanh toán giao dịch theo cơ chế giao tài sản – nhận tiền (delivery-versus-payment) ngay trên chuỗi blockchain Solana. Hai vế tài sản và tiền được khớp trong cùng một giao dịch nguyên tử, hoàn tất chỉ trong vài giây thay vì một đến hai ngày như thị trường truyền thống.
Vì sao thanh toán trong vài giây lại quan trọng với các tổ chức tài chính?
Thanh toán chậm khiến vốn bị giam qua nhiều bước trung gian và tạo ra rủi ro đối tác – tức rủi ro một bên nhận tài sản hoặc tiền rồi không giao lại vế còn lại. Khi cả hai vế khớp tức thời, rủi ro này bị loại bỏ, chi phí luân chuyển giá trị giảm xuống, tạo điều kiện để tài sản token hóa mở rộng quy mô.
JPMorgan đã đóng góp gì cho Solana DvP?
Ngân hàng đầu tư JPMorgan đã cung cấp cho dự án nhiều thập kỷ thông tin liên quan đến thanh toán, giúp định hình các yêu cầu về thời hạn, tách biệt tài khoản escrow và các token extension mà tổ chức phát hành được quản lý cần, chẳng hạn như pausable token và transfer hook theo chuẩn Token-2022 của Solana.
Solana DvP đã được kiểm toán và sẵn sàng dùng vốn thật chưa?
Theo Solana Foundation, chương trình DvP đã vượt qua các cuộc kiểm toán an toàn độc lập và sẵn sàng xử lý vốn thật. Quỹ này cũng cho biết sẽ bổ sung các tính năng bảo mật để giao dịch vẫn được giữ kín.
Solana DvP khác gì so với các giải pháp DvP khác trên thị trường?
DvP không phải là khái niệm mới, nhưng Solana DvP nổi bật ở chỗ là một chuẩn mở chạy trên hạ tầng công khai. Trước đó, Kinexys của JPMorgan đã thử nghiệm DvP xuyên chuỗi với Ondo Finance, còn ClearToken dùng các ứng dụng native được cấp phép trên Canton Network – tức những mô hình yêu cầu quyền truy cập hoặc hạ tầng riêng.
Dịch và biên tập lại theo nguồn: CoinDesk Market
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 của Chính phủ về việc thí điểm triển khai thị trường tài sản số tại Việt Nam, Tienmahoa.Net hiện chỉ cung cấp thông tin cho độc giả quốc tế và không phục vụ người dùng tại Việt Nam cho đến khi có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng.
