Tóm tắt
Thượng viện Mỹ đã không thể thúc đẩy dự luật Clarity Act, khiến ngành crypto tại nền kinh tế lớn nhất thế giới rơi vào tình trạng thiếu khung pháp lý liên bang tổng thể, đồng thời để vai trò của SEC và CFTC tiếp tục mơ hồ. Ngay sau cuộc bỏ phiếu, các doanh nghiệp hạ tầng crypto gắn với thị trường Mỹ bị bán tháo mạnh, với Coinbase và Circle cùng giảm khoảng 10%. Nhiều lãnh đạo trong ngành cho rằng dòng vốn, nhân tài và đổi mới sáng tạo có thể chảy sang các thị trường nước ngoài có quy định rõ ràng hơn như châu Âu và châu Á. Dù vậy, các quy định do SEC và CFTC ban hành vẫn có thể mang lại hướng dẫn ngắn hạn, và giới phân tích nhận định xu hướng dài hạn của ngành chưa hẳn đã đảo chiều.
Nội dung chi tiết
Thượng viện bế tắc, ngành crypto Mỹ không có khung pháp lý tổng thể
Việc Thượng viện Mỹ không thúc đẩy được Clarity Act trong ngày thứ Ba để lại ngành crypto ở nền kinh tế lớn nhất thế giới mà không có một khuôn khổ liên bang bao trùm, đồng thời khiến vai trò của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) cùng Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) càng thêm mập mờ.
Sự thiếu chắc chắn về pháp lý này gây hệ quả thực tế. Phản ứng tức thời nhắm vào các nhà cung cấp hạ tầng crypto tập trung vào thị trường Mỹ: những công ty niêm yết như sàn Coinbase Global (COIN) và tổ chức phát hành stablecoin Circle Internet (CRCL) đồng loạt giảm khoảng 10% sau cuộc bỏ phiếu.
Nhà đầu tư bán lẻ Mỹ mất quyền tiếp cận một thị trường được quản lý rõ ràng. Các định chế Mỹ mất đi sự chắc chắn cần thiết để giải ngân vốn ở quy mô lớn. Còn nước Mỹ nói chung đang mất dần vị thế trong một cuộc đua pháp lý ngày càng gay gắt nhằm trở thành trung tâm crypto của thế giới.
Clarity Act là dự luật về cấu trúc thị trường nhằm phân định rõ ràng loại tài sản số nào thuộc thẩm quyền quản lý của SEC và loại nào thuộc CFTC, đồng thời đặt ra các quy tắc hoạt động cho sàn giao dịch và tổ chức phát hành. Dự luật này được xem là nền tảng cho một khung pháp lý liên bang toàn diện đối với tiền mã hoá tại Mỹ.
SEC (Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ) là cơ quan quản lý thị trường chứng khoán liên bang, có thẩm quyền với các tài sản số được xác định là chứng khoán. CFTC (Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai) là cơ quan quản lý thị trường phái sinh và hàng hóa, trong đó có bitcoin và ether được xem là hàng hóa.
CoinDesk sẽ tổ chức hội nghị thượng đỉnh thường niên về Chính sách và Quy định vào ngày 22/9 tại Washington, D.C.
Dòng vốn và nhân tài có thể chảy ra nước ngoài
“Thực tế cho thấy dòng vốn và nhân tài dịch chuyển về những môi trường mà ở đó các quy tắc rõ ràng nhất,” Lin Han, nhà sáng lập kiêm CEO sàn giao dịch crypto Gate, nhận định.
Gate – sàn tập trung chủ yếu vào châu Á và đang xếp thứ năm trên CoinGecko – theo lời Han, những người thắng ngắn hạn khả năng cao là các nhà cung cấp dịch vụ tài sản số có giấy phép tại những thị trường nước ngoài được quản lý bài bản. Dẫu vậy, tình trạng lửng lơ ở Mỹ không tốt cho toàn ngành, bất kể nhà cung cấp dịch vụ crypto đặt trụ sở ở đâu.
Sự bế tắc tại Thượng viện khiến Mỹ và Anh – quốc gia mà bộ quy định đầy đủ phải đến năm sau mới có hiệu lực – nằm trong nhóm ít ỏi các trung tâm tài chính lớn trên thế giới chưa có quy tắc rõ ràng cho ngành này. Liên minh châu Âu đã thông qua bộ quy định về thị trường tài sản crypto (MiCA) từ năm 2023 và bộ này có hiệu lực đầy đủ từ tháng 7, trong khi các thị trường châu Á cũng đang đẩy nhanh khuôn khổ tài sản số của mình.
MiCA (Markets in Crypto-Assets) là bộ quy định toàn diện của Liên minh châu Âu về tài sản crypto, đặt ra yêu cầu cấp phép, công bố thông tin và giám sát đối với tổ chức phát hành stablecoin, sàn giao dịch và nhà cung cấp dịch vụ tài sản số. Đây hiện là một trong những khung pháp lý hoàn chỉnh nhất trên thế giới cho ngành crypto.
“Những người thua thật sự là công chúng Mỹ và hệ sinh thái công nghệ trong nước,” Stefan Muehlbauer, trưởng bộ phận các vấn đề chính phủ Mỹ tại hãng bảo mật blockchain CertiK, nói. Theo ông, người thắng là các trung tâm crypto ở nước ngoài, những nhà vận hành thị trường xám và các khu vực pháp lý quốc tế như châu Á, châu Âu đang nhanh chóng mở rộng thị phần nhờ bộ quy tắc rõ ràng, đã được thiết lập.
SEC và CFTC vẫn có thể tự ban hành quy định – như việc SEC công bố “miễn trừ đổi mới sáng tạo” (innovation exemption) cho giao dịch chứng khoán token hoá vào thứ Năm – qua đó mở đường cho các công ty Mỹ. Nhưng theo Muehlbauer, điều đó không thể thay thế được luật. Văn bản luật rõ ràng có ý nghĩa quan trọng nhất với những doanh nghiệp đang cân nhắc đầu tư, ra mắt sản phẩm và chi phí tuân thủ trong nhiều năm tới.
Stablecoin là loại tiền mã hoá được thiết kế để giữ giá ổn định, thường neo theo đồng USD theo tỷ lệ 1:1 và được bảo chứng bằng dự trữ tài sản. Token hoá (tokenization) là quá trình chuyển quyền sở hữu một tài sản thực – như cổ phiếu, trái phiếu hay bất động sản – thành token số trên blockchain để có thể giao dịch, chuyển nhượng và thanh toán.
Những quan điểm thận trọng hơn
Gracy Chen, CEO sàn Bitget, tỏ ra dè dặt hơn khi đánh giá liệu cuộc bỏ phiếu có làm dịch chuyển hoạt động thị trường sang châu Á hay không.
“Tôi không nhìn nhận việc khối lượng giao dịch đột ngột chuyển từ Mỹ sang châu Á chỉ vì một cuộc bỏ phiếu,” bà nói. “Crypto vốn dĩ là một thị trường toàn cầu, và nhà giao dịch sẽ tiếp tục tìm đến nơi có sản phẩm, thanh khoản và khả năng tiếp cận mà họ cần.”
Theo bà Chen, cuộc bỏ phiếu kéo dài thêm tình trạng bất định xung quanh cấu trúc thị trường Mỹ và cách đối xử với tài sản số. Tuy nhiên, kế hoạch của Bitget nhằm thâm nhập thị trường Mỹ với giấy phép và cấu trúc phù hợp không phụ thuộc vào việc dự luật có được thông qua hay không.
Với Matt Hougan, giám đốc đầu tư tại Bitwise Asset Management, cuộc bỏ phiếu thất bại giống một “gờ giảm tốc” hơn là một rào chắn.
“Sẽ tốt hơn nếu dự luật được thông qua,” Hougan nói. “Khi nó thất bại, tôi cho rằng con đường phía trước gập ghềnh hơn. Nhưng xu hướng vẫn tích cực, và tôi không nghĩ mọi thứ đã thay đổi quá nhiều so với hôm thứ Hai, trước cuộc bỏ phiếu.” Ông lưu ý rằng chính quyền thân thiện với crypto của Tổng thống Donald Trump còn hai năm rưỡi nữa, và còn rất nhiều điều có thể xảy ra.
Hougan cũng cho biết ông không kỳ vọng kết quả này sẽ ngăn nhà đầu tư cân nhắc các tài sản số nhỏ hơn nhưng có kinh tế học token (token economics) vững chắc và gắn với tài sản thực.
Tom Farley, CEO của Bullish – công ty mẹ sở hữu CoinDesk – cũng cho rằng thất bại của dự luật không phải là trở ngại không thể vượt qua.
“Một đạo luật bền vững sẽ mang lại sự chắc chắn lớn hơn cho ngành tài sản số. Nhưng kể cả khi có luật, công việc triển khai thực tế vẫn diễn ra ở các cơ quan quản lý, và các cơ quan này có thể hành động nhanh hơn,” ông viết trên X. Theo Farley, các quy định do SEC và CFTC ban hành có thể còn có tác động lớn hơn trong ngắn hạn đối với chứng khoán token hoá, bao gồm cách đối xử với tổ chức phát hành, đại lý chuyển nhượng và token do tổ chức phát hành tài trợ.
Nilmini Rubin, giám đốc chính sách tại Hedera, khẳng định cuộc bỏ phiếu không chấm dứt nỗ lực lập pháp.
“Chúng ta đã thấy các nhà hoạch định chính sách dành thời gian và công sức thực sự để nghiên cứu công nghệ nền tảng, và đó là bước đi tích cực đúng hướng,” bà nói. “Tôi cho rằng phần lớn ngành vẫn đầy tham vọng như trước rằng chúng ta sẽ đi đến đích cần đến.”
Tuy vậy, theo bà Rubin, năng lực cạnh tranh của Mỹ vẫn bị đe doạ chừng nào thị trường còn thiếu quy tắc rõ ràng.
“Người thua lớn nhất là năng lực cạnh tranh của Mỹ, bởi sự bất định đẩy đổi mới sáng tạo và mức độ chấp nhận tại Mỹ tụt lại phía sau các quốc gia khác,” bà nói. “Thị trường càng lâu thiếu quy tắc rõ ràng, việc bảo đảm Mỹ vẫn ở trung tâm của hệ thống này – thay vì ở rìa – càng trở nên khó khăn.”
Theo bà Rubin, stablecoin, token hoá và thanh toán xuyên biên giới sẽ tiếp tục tăng trưởng bất kể kết quả bỏ phiếu, trong khi người tiêu dùng Mỹ sẽ khó được bảo vệ hơn nếu không có khung luật định.
Dù vậy, vẫn có tia hy vọng ở Mỹ. Nhiều lãnh đạo ngành tài sản số cho rằng SEC và CFTC sẽ thực hiện đúng cam kết ban hành các quy tắc.
Hoặc như luật sư Mỹ Richard B. Levin, chủ nhiệm mảng FinTech và quy định tại Taft Stettinius & Hollister LLP, nói trong một phiên thảo luận tại Hội nghị Blockchain châu Âu 2026 ở Barcelona:
“Bạn có thể tin chắc rằng người Mỹ sẽ làm sai hoàn toàn cho đến khi cuối cùng họ làm đúng.”
Các số liệu và mốc thời gian đáng chú ý
- Thượng viện Mỹ không thúc đẩy được Clarity Act trong ngày thứ Ba, khiến ngành crypto Mỹ tiếp tục không có khung pháp lý liên bang tổng thể.
- Coinbase Global (COIN) được giao dịch quanh mức 173,96 USD và Circle Internet (CRCL) quanh 85,28 USD, sau khi cả hai giảm khoảng 10% sau cuộc bỏ phiếu.
- Liên minh châu Âu thông qua bộ quy định MiCA năm 2023 và bộ này có hiệu lực đầy đủ từ tháng 7.
- Anh dự kiến bộ quy định đầy đủ cho ngành chỉ có hiệu lực từ năm sau.
- SEC công bố “miễn trừ đổi mới sáng tạo” cho giao dịch chứng khoán token hoá vào thứ Năm.
- Chính quyền của Tổng thống Donald Trump còn khoảng hai năm rưỡi nhiệm kỳ.
- CoinDesk tổ chức hội nghị thượng đỉnh về Chính sách và Quy định vào ngày 22/9 tại Washington, D.C.
Câu hỏi thường gặp
Clarity Act là gì và vì sao nó quan trọng với ngành crypto Mỹ?
Clarity Act là dự luật về cấu trúc thị trường nhằm phân định rõ tài sản số nào do SEC quản lý và tài sản nào do CFTC quản lý, đồng thời đặt ra quy tắc cho sàn giao dịch và tổ chức phát hành. Dự luật này được xem là nền tảng cho một khung pháp lý liên bang toàn diện, giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư có cơ sở chắc chắn để hoạt động.
Việc Clarity Act không được thúc đẩy ảnh hưởng thế nào tới cổ phiếu Coinbase và Circle?
Ngay sau cuộc bỏ phiếu, các doanh nghiệp hạ tầng crypto gắn với thị trường Mỹ bị bán tháo. Coinbase Global (COIN) và Circle Internet (CRCL) đều giảm khoảng 10%, với giá giao dịch quanh 173,96 USD và 85,28 USD.
SEC và CFTC có thể tự ban hành quy định thay cho luật không?
Có, hai cơ quan này có thể ban hành quy định riêng, như việc SEC công bố “miễn trừ đổi mới sáng tạo” cho giao dịch chứng khoán token hoá. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, quy định của cơ quan không thể thay thế luật, đặc biệt với những doanh nghiệp đang cân nhắc đầu tư, ra mắt sản phẩm và chi phí tuân thủ trong nhiều năm.
Những thị trường nào có thể hưởng lợi từ sự bế tắc tại Mỹ?
Các trung tâm crypto ở nước ngoài, đặc biệt là châu Á và châu Âu – nơi bộ quy định MiCA đã có hiệu lực đầy đủ – có thể mở rộng thị phần nhanh hơn. Những người thắng ngắn hạn được cho là các nhà cung cấp dịch vụ tài sản số có giấy phép tại các thị trường nước ngoài được quản lý.
Xu hướng dài hạn của ngành crypto Mỹ có bị đảo chiều?
Nhiều chuyên gia cho rằng thất bại này giống một “gờ giảm tốc” hơn là rào chắn. Chính quyền của Tổng thống Donald Trump còn khoảng hai năm rưỡi nhiệm kỳ, và giới phân tích vẫn kỳ vọng SEC cùng CFTC sẽ sớm ban hành các quy tắc cụ thể cho ngành.
Nguồn: CoinDesk Policy
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 của Chính phủ về việc thí điểm triển khai thị trường tài sản số tại Việt Nam, Tienmahoa.Net hiện chỉ cung cấp thông tin cho độc giả quốc tế và không phục vụ người dùng tại Việt Nam cho đến khi có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng.
