Tóm tắt
Hàng loạt bên liên quan — trong đó có cựu Thượng nghị sĩ Chris Dodd, cựu Chủ tịch CFTC (và SEC) Gary Gensler, NFL, 39 bang cùng Quận Columbia và 145 bộ tộc — vừa gửi các bản trình bày lên Tòa án Tối cao Mỹ (SCOTUS), thúc giục tòa tiếp nhận vụ kiện về việc liệu các hợp đồng thị trường dự đoán gắn với thể thao có phải là “swap” hay không. Đa số các bản trình bày cho rằng đây thực chất là sản phẩm cá cược, phải do các bang quản lý chứ không phải CFTC. Cùng lúc, hôm thứ Sáu, CFTC công bố hai đề xuất — một trong đó đã có hiệu lực — nhằm làm rõ cách cơ quan này phân loại hợp đồng sự kiện, đồng thời muốn chính thức xếp thể thao, chính trị, văn hóa và thời tiết vào nhóm hợp đồng sự kiện được tính là swap. Hiện đã hình thành tình trạng chia rẽ giữa các tòa phúc thẩm: hai tòa cho rằng sản phẩm dự đoán liên quan thể thao là cá cược thuộc thẩm quyền bang, một tòa lại cho rằng đó là vấn đề của CFTC. Kalshi được gia hạn nộp phản hồi lên Tòa án Tối cao tới ngày 9/11/2026.
Nội dung chi tiết
Các bên dồn dập gửi bản trình bày lên Tòa án Tối cao
Tuần trước, nhiều bên đã nộp các bản trình bày của bên thứ ba lên Tòa án Tối cao Hoa Kỳ, đề nghị tòa tiếp nhận vụ việc xoay quanh câu hỏi: các hợp đồng trên thị trường dự đoán dựa trên thể thao có phải là swap hay không. Và hôm thứ Sáu, CFTC đưa ra hai đề xuất (một trong số đó hiện đã có hiệu lực) trình bày quan điểm của chính cơ quan này về vấn đề trên.
Bạn đang đọc State of Crypto, bản tin của CoinDesk về điểm giao thoa giữa tiền mã hóa và chính phủ.
Thị trường dự đoán (prediction market) là thị trường mà người tham gia mua bán các hợp đồng có giá trị phụ thuộc vào kết quả của một sự kiện trong tương lai, ví dụ đội nào thắng một trận đấu hay ứng viên nào đắc cử. Giá của hợp đồng phản ánh xác suất mà thị trường cho là sự kiện đó sẽ xảy ra.
Amicus brief (bản trình bày của bên thứ ba) là văn bản do cá nhân hoặc tổ chức không phải đương sự gửi lên tòa nhằm bổ sung lập luận, góc nhìn hoặc chuyên môn liên quan tới vụ việc.
Swap là hợp đồng phái sinh trong đó hai bên trao đổi dòng tiền hoặc nghĩa vụ tài chính dựa trên một tài sản cơ sở, chỉ số hay sự kiện; tại Mỹ, swap thuộc thẩm quyền quản lý của CFTC theo Đạo luật Giao dịch Hàng hóa (CEA).
Chris Dodd: “Thẳng thắn mà nói, là không”
Cựu Thượng nghị sĩ Chris Dodd, cựu Chủ tịch Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Hoa Kỳ (và cả Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ) Gary Gensler, Liên đoàn Bóng bầu dục Quốc gia (NFL), 39 bang (cùng Quận Columbia), 145 bộ tộc và nhiều bên khác đã nộp bản trình bày lên Tòa án Tối cao, đề nghị tòa tiếp nhận vụ việc này; nhiều bên lập luận rằng các sản phẩm thị trường dự đoán gắn với thể thao không phải là swap và không nên do CFTC quản lý.
Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Hoa Kỳ (CFTC) là cơ quan quản lý liên bang của Mỹ giám sát thị trường phái sinh, bao gồm hợp đồng tương lai và swap.
Ông Dodd — người gắn với Đạo luật Cải cách Phố Wall và Bảo vệ Người tiêu dùng Dodd–Frank năm 2010, vốn là tâm điểm của cuộc tranh luận này — nêu trong bản trình bày rằng đạo luật không nhằm trao cho CFTC quyền lấn át chính quyền các bang và quyền quản lý hoạt động cá cược của họ.
Văn bản này phản đối phán quyết của hội đồng xét xử Tòa phúc thẩm Vòng 3, nơi đã ra phán quyết với tỷ lệ 2-1 rằng CFTC có thẩm quyền với các swap và thị trường dự đoán liên quan tới thể thao, cho rằng cần phân biệt rõ giữa phái sinh với vai trò công cụ tài chính và hành vi cá cược thể thao.
“Các cược liên hoàn (parlay) gộp nhiều lệnh cược lại với nhau — thường là vào tỷ lệ chấp hoặc phong độ của cầu thủ ở những trận khác nhau, tại các thành phố khác nhau, ở những môn thể thao khác nhau — không tạo điều kiện cho việc phòng ngừa rủi ro hay khám phá giá,” bản trình bày viết, dẫn ra một ví dụ về sản phẩm dự đoán liên quan thể thao đang phổ biến. “Chúng cũng không ‘gắn với’ loại ‘hệ quả tài chính, kinh tế hoặc thương mại tiềm tàng’ cần thiết để được coi là swap theo CEA.”
Cược liên hoàn (parlay) là hình thức cá cược kết hợp nhiều lệnh cược riêng lẻ thành một vé duy nhất, trong đó người chơi phải thắng tất cả các lệnh cược mới được nhận thưởng.
Bản trình bày của ông Dodd sau đó phản bác lập luận của CFTC rằng cơ quan này có “thẩm quyền độc quyền” với các sản phẩm trên. “Việc CEA trao ‘thẩm quyền độc quyền’ cho CFTC cũng không phải là một điều khoản thay thế luật rõ ràng, miễn trừ mọi hợp đồng được niêm yết trên một DCM khỏi luật bang và luật bộ tộc vốn vẫn được áp dụng. Thay vào đó, điều khoản đó xác định CFTC là cơ quan quản lý liên bang đối với các công cụ tài chính thuộc phạm vi điều chỉnh,” văn bản nêu.
Cựu Chủ tịch CFTC Gary Gensler, người cũng đóng vai trò quan trọng trong việc soạn thảo các quy định triển khai Dodd–Frank, cũng lập luận tương tự rằng đạo luật không trao cho CFTC quyền thay thế luật cá cược của các bang. Ông cũng đã đưa ra lập luận như vậy trong một vụ án phúc thẩm.
NFL cho rằng mình có quyền lợi trực tiếp gắn với kết quả vụ việc, xét tầm quan trọng của cá cược thể thao đối với chính thể thao. Giải đấu này chỉ trích cái mà họ gọi là cách tiếp cận “tự do buông lỏng” của CFTC với vấn đề này, cũng như khoảng cách ngày càng lớn giữa cách các bang quản lý công ty cá cược và cách CFTC quản lý các thị trường hợp đồng được chỉ định — loại giấy phép mà các nhà cung cấp thị trường dự đoán đang nắm giữ.
Thị trường hợp đồng được chỉ định (DCM) là loại giấy phép do CFTC cấp, cho phép một sàn được niêm yết và giao dịch các hợp đồng phái sinh theo các quy tắc liên bang.
Tại sao vụ việc quan trọng
Bản tin này đã đề cập khả năng Tòa án Tối cao can thiệp vào lĩnh vực thị trường dự đoán từ một tháng trước. Cục diện đó không thay đổi; hiện đã có một tình trạng chia rẽ lớn giữa các tòa phúc thẩm, khi hai tòa phúc thẩm phán quyết rằng thị trường dự đoán liên quan tới thể thao thực chất là sản phẩm cá cược và nên do các bang quản lý, còn một tòa phúc thẩm lại cho rằng đây là vấn đề thuộc CFTC.
Chia rẽ giữa các tòa phúc thẩm (circuit split) là tình trạng các tòa phúc thẩm liên bang khác nhau đưa ra phán quyết trái ngược nhau về cùng một vấn đề pháp lý, tạo ra sự thiếu nhất quán trên toàn quốc và thường là lý do để Tòa án Tối cao tiếp nhận vụ việc.
Hầu hết các bản trình bày nộp tuần trước kêu gọi Tòa án Tối cao đứng về phía các bang, tức phán quyết rằng ít nhất các thị trường dự đoán liên quan thể thao thực chất là sản phẩm cá cược, nên được quản lý ở cấp bang thay vì cấp liên bang.
CFTC công bố hai đề xuất
Hôm thứ Sáu, CFTC đề xuất một quy định trung gian có hiệu lực cuối cùng và một đề xuất riêng nhằm làm rõ cách cơ quan này diễn giải việc các sản phẩm trên thuộc định nghĩa “swap” như thế nào. Cơ quan này cho rằng cá cược kiểu sòng bạc nằm ngoài định nghĩa swap của mình, nhưng hợp đồng sự kiện vẫn nằm trong định nghĩa đó. Cơ quan quản lý cũng muốn chính thức đưa các sự kiện thể thao, chính trị, văn hóa và thời tiết vào nhóm hợp đồng sự kiện được tính là swap.
Hợp đồng sự kiện (event contract) là hợp đồng phái sinh mà khoản thanh toán phụ thuộc vào việc một sự kiện cụ thể có xảy ra hay không, ví dụ một trận đấu, một cuộc bầu cử hoặc một chỉ số thời tiết.
Kalshi đã đề nghị và được chấp thuận gia hạn thời gian nộp phản hồi lên Tòa án Tối cao. Hạn mới của công ty này là ngày 9/11/2026.
Các mốc và số liệu chính
- Tuần trước: nhiều bên nộp amicus brief lên Tòa án Tối cao Mỹ về vấn đề hợp đồng thị trường dự đoán thể thao có phải là swap.
- Các bên tham gia nộp bản trình bày: cựu Thượng nghị sĩ Chris Dodd; cựu Chủ tịch CFTC/SEC Gary Gensler; NFL; 39 bang và Quận Columbia; 145 bộ tộc; cùng nhiều bên khác.
- Tòa phúc thẩm Vòng 3: phán quyết 2-1 rằng CFTC có thẩm quyền với các swap và thị trường dự đoán liên quan thể thao.
- Hai tòa phúc thẩm khác: cho rằng thị trường dự đoán liên quan thể thao là sản phẩm cá cược thuộc thẩm quyền của bang.
- Thứ Sáu: CFTC công bố một quy định trung gian có hiệu lực cuối cùng (đã có hiệu lực) và một đề xuất quy định riêng.
- Hạn nộp phản hồi của Kalshi lên Tòa án Tối cao: 9/11/2026.
- Tuần này: không có phiên điều trần nào tại Quốc hội được bản tin theo dõi.
Nếu bạn có ý kiến hoặc câu hỏi về những gì nên bàn trong tuần tới, hãy gửi email tới nik@coindesk.com hoặc tìm tác giả trên Bluesky @nikhileshde.bsky.social. Bạn cũng có thể tham gia thảo luận nhóm trên Telegram.
Câu hỏi thường gặp
Thị trường dự đoán là gì?
Đây là thị trường nơi người tham gia mua bán các hợp đồng có giá trị phụ thuộc vào kết quả của một sự kiện trong tương lai, chẳng hạn đội nào thắng một trận đấu. Giá hợp đồng phản ánh xác suất mà thị trường cho là sự kiện đó sẽ xảy ra.
Vì sao Tòa án Tối cao Mỹ được yêu cầu tiếp nhận vụ việc này?
Vì đã xuất hiện tình trạng chia rẽ giữa các tòa phúc thẩm: hai tòa phán quyết rằng thị trường dự đoán liên quan thể thao thực chất là cá cược và thuộc thẩm quyền của các bang, trong khi một tòa lại cho rằng đây là vấn đề thuộc CFTC. Nhiều bên đã nộp amicus brief đề nghị Tòa án Tối cao tiếp nhận để giải quyết sự bất nhất này.
Chris Dodd và Gary Gensler lập luận điều gì?
Cả hai cho rằng Đạo luật Dodd–Frank năm 2010 không nhằm trao cho CFTC quyền lấn át chính quyền các bang và quyền quản lý cá cược của họ. Ông Dodd nhấn mạnh cần phân biệt phái sinh là công cụ tài chính với hành vi cá cược thể thao, và rằng thẩm quyền độc quyền của CFTC không phải là điều khoản thay thế luật bang hay luật bộ tộc.
CFTC đã đề xuất những gì?
Hôm thứ Sáu, CFTC công bố một quy định trung gian có hiệu lực cuối cùng và một đề xuất riêng nhằm làm rõ cách cơ quan này phân loại các sản phẩm trên là swap. CFTC cho rằng cá cược kiểu sòng bạc nằm ngoài định nghĩa swap, nhưng hợp đồng sự kiện vẫn thuộc định nghĩa này, và cơ quan muốn chính thức đưa thể thao, chính trị, văn hóa cùng thời tiết vào nhóm hợp đồng sự kiện được tính là swap.
Bước tiếp theo của vụ việc là gì?
Kalshi đã được gia hạn nộp phản hồi lên Tòa án Tối cao, với hạn mới là ngày 9/11/2026. Hiện vẫn chưa rõ Tòa án Tối cao có tiếp nhận vụ việc hay không.
Dịch và biên tập lại theo nguồn: CoinDesk Market
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 của Chính phủ về việc thí điểm triển khai thị trường tài sản số tại Việt Nam, Tienmahoa.Net hiện chỉ cung cấp thông tin cho độc giả quốc tế và không phục vụ người dùng tại Việt Nam cho đến khi có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng.
