TÓM TẮT: Cơ quan Chứng khoán và Thị trường châu Âu (ESMA) tuyên bố sẽ đưa trí tuệ nhân tạo (AI), token hóa và các công nghệ tài chính mới nổi khác trở thành ưu tiên giám sát bắt đầu từ năm 2027. Các nhà quản lý EU sẽ lập bản đồ cách doanh nghiệp tài chính sử dụng những công nghệ này trong các sản phẩm hướng tới khách hàng, sàng lọc một nhóm công ty bị ảnh hưởng nhiều nhất và đánh giá chất lượng quản trị, độ tin cậy của dữ liệu cùng kết quả dành cho khách hàng. Động thái này phản ánh bước chuyển của EU từ việc thiết lập khung pháp lý cho tiền mã hóa theo MiCA sang việc soi xét cách AI và token hóa được dùng trong toàn ngành chứng khoán. Trước đó, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cũng công bố nhiều động thái mới trong lĩnh vực token hóa và stablecoin, bao gồm kế hoạch đưa một phần nhỏ dự trữ vào chứng khoán được token hóa, cùng lời kêu gọi siết chặt hoạt động trả lợi suất stablecoin.
EU chuyển hướng giám sát sang AI và token hóa
Cơ quan Chứng khoán và Thị trường châu Âu (ESMA) cho biết sẽ đưa AI, token hóa và các công nghệ mới nổi liên quan tới tài chính trở thành ưu tiên giám sát mới kể từ năm 2027.
Token hóa là quá trình chuyển đổi quyền sở hữu một tài sản thực (như cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản) hoặc một giá trị tài chính thành token kỹ thuật số trên blockchain, cho phép tài sản đó được giao dịch và chia nhỏ theo cách thức mới.
“Các doanh nghiệp đang ngày càng sử dụng AI và các sản phẩm được token hóa trong hoạt động dịch vụ tài chính hằng ngày để giành thị phần”, cơ quan giám sát tài chính này viết trong một báo cáo công bố hôm thứ Tư, giải thích lý do ban đầu họ tập trung vào hai lĩnh vực này. “Đổi mới công nghệ mang lại lợi ích nhưng cũng kèm theo rủi ro”, báo cáo nêu thêm.
Điều gì sẽ diễn ra dưới chương trình giám sát mới?
Theo chương trình giám sát mới, ESMA và các cơ quan quản lý quốc gia trên khắp Liên minh châu Âu sẽ xem xét cách các doanh nghiệp được cấp phép sử dụng AI và các sản phẩm token hóa trong hoạt động cốt lõi của mình, thay vì chỉ ở các khâu vận hành hậu trường.
Sáng kiến mang tên “Đổi mới đi kèm bảo vệ nhà đầu tư” sẽ tập trung vào việc xây dựng năng lực giám sát công nghệ mới của cơ quan quản lý, đồng thời đảm bảo doanh nghiệp có hệ thống quản trị phù hợp, dữ liệu đáng tin cậy và kết quả hài hòa với lợi ích khách hàng.
ECB cũng đẩy mạnh các động thái liên quan token hóa và stablecoin
Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) gần đây cũng công bố nhiều động thái trong lĩnh vực token hóa và stablecoin của thị trường tiền mã hóa. Hồi đầu tuần, ECB cho biết dự định đầu tư một phần nhỏ dự trữ vào chứng khoán được token hóa, qua đó có tiếp xúc trực tiếp với các thị trường tài chính dựa trên blockchain.
Stablecoin là loại tiền mã hóa được neo giá ổn định vào một tài sản tham chiếu, thường là đồng tiền pháp định như USD hoặc EUR.
Thông báo đó diễn ra sau màn ra mắt Pontes – nền tảng bán buôn mới của ECB, kết nối hạ tầng thị trường công nghệ sổ cái phân tán (DLT) với hạ tầng thanh toán truyền thống của mình, nhưng tách biệt với dự án thử nghiệm đồng euro kỹ thuật số dành cho bán lẻ dự kiến vào năm 2027.
ECB và 27 ngân hàng trung ương quốc gia thành viên trong tuần này cũng kêu gọi mở rộng lệnh cấm đối với khả năng của các nền tảng tiền mã hóa trong việc cung cấp lợi suất, phần thưởng hoặc lợi nhuận từ stablecoin. Họ cho rằng tài sản kỹ thuật số neo theo tiền pháp định là tiền, chứ không phải tài khoản tiết kiệm.
Kế hoạch cụ thể của EU trong năm tới
Các cơ quan quản lý của EU sẽ lập bản đồ trong năm tới về nơi các doanh nghiệp tài chính đã hoặc đang dự kiến sử dụng AI và token hóa trong các sản phẩm, quy trình ảnh hưởng trực tiếp đến khách hàng. Họ cũng sẽ bắt đầu các đợt kiểm tra ban đầu với một nhóm doanh nghiệp bị ảnh hưởng nặng nhất, đồng thời xác định những điểm token hóa đang thực sự xuất hiện trên thực tế.
EU đang chuyển từ giai đoạn đặt ra quy tắc cho tài sản tiền mã hóa theo khung Markets in Crypto-Assets (MiCA) – vốn có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 – sang việc xem xét cách tài chính token hóa và AI được sử dụng trong toàn ngành chứng khoán rộng lớn hơn.
MiCA là khung pháp lý của Liên minh châu Âu nhằm quản lý tài sản tiền mã hóa, đặt ra các yêu cầu về cấp phép, công bố thông tin và bảo vệ nhà đầu tư cho các nhà phát hành và nhà cung cấp dịch vụ tiền mã hóa hoạt động trong khối.
Các mốc và sự kiện chính
- ESMA đưa AI, token hóa và công nghệ tài chính mới nổi vào nhóm ưu tiên giám sát từ năm 2027.
- EU sẽ lập bản đồ việc dùng AI và token hóa trong sản phẩm, quy trình ảnh hưởng trực tiếp tới khách hàng.
- Các cơ quan quản lý sẽ kiểm tra ban đầu một nhóm doanh nghiệp bị ảnh hưởng nhiều nhất.
- Sáng kiến mới mang tên “Đổi mới đi kèm bảo vệ nhà đầu tư”.
- ECB dự kiến đầu tư một phần nhỏ dự trữ vào chứng khoán được token hóa.
- ECB ra mắt nền tảng bán buôn Pontes kết nối hạ tầng DLT với thanh toán truyền thống.
- ECB và 27 ngân hàng trung ương thành viên kêu gọi mở rộng lệnh cấm lợi suất, phần thưởng và lợi nhuận từ stablecoin.
- Khung MiCA có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7.
Câu hỏi thường gặp
ESMA là cơ quan nào và có vai trò gì?
ESMA là Cơ quan Chứng khoán và Thị trường châu Âu, đóng vai trò giám sát và điều phối hoạt động của thị trường chứng khoán cũng như các doanh nghiệp tài chính trong Liên minh châu Âu. Cơ quan này phối hợp với các nhà quản lý quốc gia để đảm bảo tính ổn định và minh bạch của thị trường.
Vì sao ESMA lại chọn AI và token hóa làm ưu tiên giám sát từ năm 2027?
ESMA cho biết các doanh nghiệp ngày càng dùng AI và sản phẩm token hóa trong dịch vụ tài chính hằng ngày để giành thị phần. Cơ quan này nhìn nhận đổi mới công nghệ mang lại lợi ích nhưng cũng kèm theo rủi ro, nên cần giám sát để vừa thúc đẩy đổi mới vừa bảo vệ nhà đầu tư.
Chương trình giám sát mới sẽ tập trung vào những nội dung gì?
Chương trình mang tên “Đổi mới đi kèm bảo vệ nhà đầu tư” sẽ xem xét cách doanh nghiệp dùng AI và sản phẩm token hóa trong hoạt động cốt lõi, đồng thời đảm bảo doanh nghiệp có hệ thống quản trị phù hợp, dữ liệu đáng tin cậy và kết quả hài hòa với lợi ích khách hàng.
ECB đã có động thái gì liên quan tới token hóa và stablecoin?
ECB cho biết dự định đầu tư một phần nhỏ dự trữ vào chứng khoán được token hóa để tiếp xúc trực tiếp với thị trường tài chính dựa trên blockchain, sau khi ra mắt nền tảng bán buôn Pontes. ECB và 27 ngân hàng trung ương thành viên cũng kêu gọi mở rộng lệnh cấm các nền tảng tiền mã hóa cung cấp lợi suất, phần thưởng hoặc lợi nhuận từ stablecoin.
MiCA là gì và vì sao EU chuyển hướng khỏi MiCA?
MiCA là khung pháp lý của EU quản lý tài sản tiền mã hóa, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7. EU đang chuyển từ việc đặt quy tắc cho tài sản tiền mã hóa theo MiCA sang xem xét cách tài chính token hóa và AI được sử dụng trong toàn ngành chứng khoán rộng lớn hơn.
Nguồn: CoinDesk Policy
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 của Chính phủ về việc thí điểm triển khai thị trường tài sản số tại Việt Nam, Tienmahoa.Net hiện chỉ cung cấp thông tin cho độc giả quốc tế và không phục vụ người dùng tại Việt Nam cho đến khi có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng.
