Tóm tắt
Hội đồng Ổn định Tài chính (FSB) – cơ quan giám sát tài chính của G20 – cảnh báo stablecoin có thể phơi bày những lỗ hổng trong các quy định tài chính xuyên biên giới khi thị trường rơi vào khủng hoảng, đồng thời cho đến nay vẫn chưa từng được kiểm chứng trong tình huống như vậy. FSB kêu gọi tăng cường chia sẻ thông tin, giám sát và lập kế hoạch xử lý khi stablecoin gặp khủng hoảng hoặc sụp đổ. Vốn hóa thị trường stablecoin đã tăng từ khoảng 206 tỷ USD vào đầu năm 2025 lên 306 tỷ USD, phần lớn neo vào đồng USD. Báo cáo đặc biệt lưu ý rủi ro của mô hình đa tổ chức phát hành, khi dự trữ có thể bị kẹt ở một khu vực tài phán trong lúc nhu cầu đổi tiền dồn vào khu vực khác. Giao dịch 24/7 trong khi thị trường tài sản bảo chứng chỉ hoạt động theo giờ ấn định, cộng với tính ẩn danh của giao dịch tiền mã hóa, làm gia tăng nguy cơ sốc hệ thống. Các khuyến nghị của FSB không có tính ràng buộc pháp lý, nhưng thành viên thường cam kết áp dụng ở cấp quốc gia. Báo cáo ra đời chỉ vài ngày trước cuộc họp G20 ngày 15/10.
Nội dung chi tiết
Stablecoin chưa từng trải qua khủng hoảng
Hội đồng Ổn định Tài chính (FSB) – cơ quan giám sát tài chính của G20 – cảnh báo rằng stablecoin có thể phơi bày những lỗ hổng trong các quy định tài chính xuyên biên giới khi thị trường rơi vào khủng hoảng, và cho đến nay vẫn chưa được kiểm chứng trong tình huống như vậy. Cơ quan này kêu gọi tăng cường chia sẻ thông tin xuyên biên giới, giám sát và lập kế hoạch cho tình huống stablecoin gặp khủng hoảng hoặc sụp đổ.
Stablecoin là loại tiền mã hóa có giá trị được neo vào một loại tiền pháp định, phổ biến nhất là đồng USD.
FSB (Financial Stability Board) là Hội đồng Ổn định Tài chính, cơ quan quốc tế giám sát và đưa ra khuyến nghị về rủi ro hệ thống trong hệ thống tài chính toàn cầu, hoạt động dưới sự uỷ nhiệm của G20.
Trong báo cáo, FSB cho biết các stablecoin toàn cầu chưa từng được kiểm chứng dưới áp lực nghiêm trọng hoặc trong tình trạng mất khả năng thanh toán, trong khi các khuôn khổ quản lý quốc gia đang phát triển với tốc độ khác nhau. Điều này làm dấy lên câu hỏi về việc người nắm giữ sẽ thu hồi tiền của mình như thế nào nếu tổ chức phát hành phá sản.
Mất khả năng thanh toán (insolvency) là tình trạng một tổ chức không còn đủ tài sản để trả các khoản nợ đến hạn.
Quy mô thị trường và tiềm năng thanh toán
Thị trường stablecoin khởi đầu năm 2025 với vốn hóa khoảng 206 tỷ USD và đã tăng lên 306 tỷ USD, phần lớn giá trị tập trung ở các stablecoin neo theo đồng USD. FSB cho biết dù phần lớn giá trị này chủ yếu được dùng để ra vào các khoản đầu tư crypto, những token này cuối cùng có thể cho phép thanh toán nhanh hơn, rẻ hơn, kể cả xuyên biên giới.
“Các thoả thuận stablecoin toàn cầu vốn mang tính xuyên biên giới, nhưng các quy định quốc gia đang được định hình với tốc độ khác nhau và hợp tác xuyên biên giới trong lĩnh vực này vẫn còn ở giai đoạn sơ khai.”
— Chủ tịch FSB Andrew Bailey viết trong lá thư kèm theo báo cáo.
Rủi ro tập trung ở mô hình đa tổ chức phát hành
Báo cáo chỉ ra rủi ro cao hơn ở cái gọi là cấu trúc đa tổ chức phát hành (multi-issuer).
Cấu trúc đa tổ chức phát hành (multi-issuer) là mô hình trong đó nhiều công ty có liên kết cùng phát hành một loại stablecoin và chia sẻ trách nhiệm đối với nó, nhưng tài sản dự trữ lại được giữ ở các khu vực tài phán khác nhau.
Các công ty liên kết có thể cùng phát hành một stablecoin và chia sẻ trách nhiệm, trong khi tài sản dự trữ nằm ở nhiều quốc gia khác nhau. Nếu người nắm giữ có thể đổi tiền tại bất kỳ tổ chức phát hành nào trong nhóm, nhu cầu có thể dồn hết vào một pháp nhân duy nhất, trong khi số tài sản cần thiết lại nằm ở nơi khác. FSB cảnh báo việc dịch chuyển số dự trữ đó có thể trở nên khó khăn hơn trong khủng hoảng. Các yêu cầu pháp lý cũng có thể trở nên mơ hồ nếu một tổ chức phát hành sụp đổ, bởi sẽ rất khó xác định quy định phá sản của quốc gia nào được áp dụng.
Lệch pha giờ giao dịch và nguy cơ lan sang thị trường truyền thống
Stablecoin có thể giao dịch suốt ngày đêm (24/7), trong khi thị trường của các tài sản bảo chứng cho chúng chỉ hoạt động theo giờ ấn định. Sự lệch pha này có thể trở nên đặc biệt quan trọng trong một đợt tháo chạy: nếu nhu cầu đổi tiền không theo kịp tốc độ bán, token có thể mất giá neo, theo báo cáo.
Tuy nhiên, FSB cũng lưu ý rằng các thị trường thứ cấp có thanh khoản sâu có thể giúp kéo token trở lại mức giá neo thông qua hoạt động chênh lệch giá.
Chênh lệch giá (arbitrage) là việc mua một tài sản ở nơi có giá thấp và bán lại ở nơi có giá cao hơn để hưởng phần chênh lệch, qua đó giúp giá giữa các thị trường xích lại gần nhau.
Việc buộc phải bán tài sản dự trữ và rút tiền gửi ngân hàng sau đó có thể lan truyền cú sốc sang các thị trường tài chính truyền thống khi nhà đầu tư đổ xô tìm thanh khoản.
Dữ liệu yếu và tính ẩn danh
FSB cũng chỉ ra vấn đề dữ liệu yếu, bởi tính ẩn danh của các giao dịch tiền mã hóa có thể khiến việc xác định người nắm giữ đang ở đâu và thuộc khu vực tài phán nào trở nên khó khăn.
Khuyến nghị và bối cảnh chính trị
FSB kêu gọi tăng cường chia sẻ thông tin xuyên biên giới, giám sát và lập kế hoạch cho tình huống stablecoin gặp khủng hoảng hoặc sụp đổ. Các khuyến nghị của cơ quan này không có tính ràng buộc pháp lý, nhưng các thành viên thường cam kết đưa những tiêu chuẩn đã thống nhất vào thực tiễn ở cấp quốc gia.
Ông Bailey, người đồng thời là Thống đốc Ngân hàng Trung ương Anh (Bank of England), trước đây từng cảnh báo rằng quá trình xây dựng quy định quốc tế cho stablecoin đang bị đình trệ. Báo cáo của FSB được công bố chỉ vài ngày trước cuộc họp ngày 15/10 của các bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương nhóm G20.
Những điểm chính cần nhớ
- FSB cảnh báo stablecoin toàn cầu và các quy định quốc gia vẫn chưa được kiểm chứng trong những cú sốc thị trường nghiêm trọng.
- FSB kêu gọi tăng cường chia sẻ thông tin xuyên biên giới, giám sát và lập kế hoạch cho tình huống stablecoin khủng hoảng hoặc sụp đổ.
- Vốn hóa thị trường stablecoin: khoảng 206 tỷ USD vào đầu năm 2025, tăng lên 306 tỷ USD, phần lớn neo theo đồng USD.
- Mô hình đa tổ chức phát hành có thể khiến dự trữ bị kẹt ở một khu vực tài phán trong khi nhu cầu đổi tiền dồn vào khu vực khác.
- Giao dịch 24/7 và tính ẩn danh của giao dịch làm tăng rủi ro sốc hệ thống; bán dự trữ và rút tiền gửi có thể lan cú sốc sang thị trường truyền thống.
- Khuyến nghị của FSB không ràng buộc pháp lý; báo cáo ra đời trước cuộc họp G20 ngày 15/10.
Câu hỏi thường gặp
FSB cảnh báo điều gì về stablecoin?
FSB cảnh báo các stablecoin toàn cầu và các quy định quốc gia vẫn chưa được kiểm chứng trong những cú sốc thị trường nghiêm trọng, tiềm ẩn rủi ro chậm trễ trong việc đổi tiền và tiếp cận dự trữ. Cơ quan này kêu gọi tăng cường chia sẻ thông tin xuyên biên giới, giám sát và lập kế hoạch cho tình huống stablecoin gặp khủng hoảng hoặc sụp đổ.
Vì sao mô hình đa tổ chức phát hành lại rủi ro hơn?
Trong mô hình đa tổ chức phát hành, nhiều công ty liên kết cùng phát hành một stablecoin và chia sẻ trách nhiệm, nhưng tài sản dự trữ lại được giữ ở các khu vực tài phán khác nhau. Nếu người nắm giữ có thể đổi tiền tại bất kỳ tổ chức nào trong nhóm, nhu cầu có thể dồn vào một pháp nhân duy nhất trong khi tài sản cần thiết nằm ở nơi khác, và việc dịch chuyển dự trữ có thể trở nên khó khăn hơn trong khủng hoảng.
Quy mô thị trường stablecoin hiện nay ra sao?
Thị trường stablecoin khởi đầu năm 2025 với vốn hóa khoảng 206 tỷ USD và đã tăng lên 306 tỷ USD, phần lớn giá trị nằm ở các stablecoin neo theo đồng USD. Phần lớn giá trị này hiện được dùng để ra vào các khoản đầu tư crypto, nhưng có thể hỗ trợ thanh toán nhanh hơn, rẻ hơn trong tương lai.
Khuyến nghị của FSB có tính ràng buộc pháp lý không?
Không. Các khuyến nghị của FSB không có tính ràng buộc pháp lý, nhưng các thành viên thường cam kết đưa những tiêu chuẩn đã thống nhất vào thực tiễn ở cấp quốc gia.
Vì sao giao dịch 24/7 lại làm tăng rủi ro?
Stablecoin có thể giao dịch suốt ngày đêm trong khi thị trường của các tài sản bảo chứng chỉ hoạt động theo giờ ấn định. Sự lệch pha này có thể trở nên nghiêm trọng trong một đợt tháo chạy: nếu nhu cầu đổi tiền không theo kịp tốc độ bán, token có thể mất giá neo; việc bán dự trữ và rút tiền gửi sau đó có thể lan cú sốc sang thị trường tài chính truyền thống.
Dịch và biên tập lại theo nguồn: CoinDesk Policy
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 của Chính phủ về việc thí điểm triển khai thị trường tài sản số tại Việt Nam, Tienmahoa.Net hiện chỉ cung cấp thông tin cho độc giả quốc tế và không phục vụ người dùng tại Việt Nam cho đến khi có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng.
