Tóm tắt
Ngân hàng Trung ương Thụy Điển (Riksbank) đang kêu gọi các nhà lập pháp xem xét lại kế hoạch phát hành đồng krona kỹ thuật số (e-krona), với cảnh báo rằng stablecoin neo theo ngoại tệ và đồng euro số trong tương lai có thể làm xói mòn vai trò của đồng nội tệ trong thanh toán. Theo Riksbank, e-krona là công cụ then chốt để bảo đảm hệ thống thanh toán quốc gia và duy trì quyền kiểm soát chính sách tiền tệ. Phó Thống đốc Per Jansson nhấn mạnh nếu tiền mặt trở nên số hóa mà krona không có dạng số hữu dụng, đồng tiền này sẽ khó cạnh tranh với các công cụ thanh toán xuyên biên giới tiện lợi hơn. Lượng tiền mặt sử dụng tại Thụy Điển đã giảm mạnh, chỉ còn 5% người được khảo sát dùng tiền mặt cho lần mua sắm gần nhất. Riksbank chưa chốt quan điểm có phát hành hay không, nhưng muốn quốc hội bắt đầu chuẩn bị khung pháp lý ngay, bởi quá trình này mất ít nhất 5 năm. Thụy Điển có thể tận dụng hạ tầng của đồng euro số, vốn có thể ra mắt năm 2029 nếu EU thông qua các quy định cần thiết.
Nội dung chi tiết
Riksbank cảnh báo nguy cơ bị lấn át trong thanh toán
Ngân hàng Trung ương Thụy Điển đang thúc giục các nhà lập pháp cân nhắc lại việc phát hành đồng krona kỹ thuật số, kèm cảnh báo rằng các stablecoin gắn với ngoại tệ và kế hoạch đồng euro số có thể làm suy yếu vai trò của đồng krona trong hoạt động thanh toán.
e-krona là phiên bản kỹ thuật số của đồng krona Thụy Điển do ngân hàng trung ương phát hành, cho phép công chúng tiếp cận tiền của ngân hàng trung ương dưới dạng điện tử thay vì chỉ tiền giấy và tiền xu.
Một e-krona sẽ mang lại cho người dân quyền truy cập vào tiền ngân hàng trung ương ở dạng kỹ thuật số. Một cuộc điều tra của chính phủ năm 2023 từng kết luận rằng nhu cầu về e-krona là chưa đủ lớn, nhưng Riksbank cho rằng những thay đổi trong thói quen thanh toán của người dân cùng các rủi ro an ninh ngày càng gia tăng có thể là lý do để tiến hành một đợt rà soát mới.
“Krona có thể không cạnh tranh được”
“Nếu tiền mặt của chúng ta trở nên số hóa mà đồng krona Thụy Điển lại không có sẵn ở một dạng số hữu dụng, thì đồng krona có thể không cạnh tranh nổi với những công cụ thanh toán số tiện lợi hơn, dễ dàng sử dụng xuyên biên giới”, Phó Thống đốc Per Jansson nói với Reuters bên lề một hội nghị.
Riksbank chưa đưa ra quan điểm về việc có phát hành e-krona hay không, nhưng muốn các nhà lập pháp bắt đầu chuẩn bị hành lang pháp lý ngay từ bây giờ, bởi công việc này sẽ mất ít nhất 5 năm.
Stablecoin là loại tiền mã hóa được thiết kế để giữ giá ổn định, thường neo 1:1 vào một đồng tiền pháp định như USD hoặc EUR, nhờ đó hạn chế biến động giá mạnh so với các loại tiền mã hóa khác.
Trong một lá thư gần đây, ngân hàng trung ương cảnh báo rằng các stablecoin gắn với ngoại tệ có thể làm giảm nhu cầu nắm giữ đồng krona. Cơ quan này đánh giá rủi ro trong ngắn hạn là nhỏ, nhưng cho rằng mối đe dọa dài hạn vẫn hiện hữu.
Tiền mặt gần như biến mất khỏi đời sống thanh toán
Việc sử dụng tiền mặt tại Thụy Điển đã giảm mạnh. Theo dữ liệu của Riksbank được trích dẫn trong báo cáo, chỉ 5% người Thụy Điển được khảo sát cho biết đã dùng tiền mặt cho lần mua sắm gần nhất. Việc người dân rời xa đồng krona có thể khiến ngân hàng trung ương khó điều hành nền kinh tế và bảo vệ ổn định tài chính hơn.
Riksbank cũng xem e-krona là phương án thanh toán dự phòng trong trường hợp mất điện hoặc gián đoạn viễn thông, trong đó thanh toán ngoại tuyến (offline) là một trong những tính năng tiềm năng.
CBDC (tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương) là hình thức tiền pháp định được phát hành và bảo chứng bởi ngân hàng trung ương dưới dạng kỹ thuật số, khác với tiền gửi thương mại hay tiền mã hóa tư nhân.
Thụy Điển có thể tận dụng hạ tầng của đồng euro số để xây dựng hệ thống của mình, trong khi loại CBDC này có thể ra mắt vào năm 2029 nếu các nhà lập pháp EU thông qua những quy định cần thiết.
Các mốc và số liệu đáng chú ý
- 5%: tỷ lệ người Thụy Điển được khảo sát dùng tiền mặt cho lần mua sắm gần nhất.
- 2023: năm một cuộc điều tra của chính phủ kết luận nhu cầu về e-krona là chưa đủ lớn.
- Ít nhất 5 năm: thời gian cần thiết để triển khai e-krona kể từ khi có quyết định.
- 2029: thời điểm đồng euro số có thể ra mắt nếu EU thông qua các quy định cần thiết.
- Chưa được phê duyệt: các nhà lập pháp Thụy Điển vẫn chưa thông qua e-krona.
Câu hỏi thường gặp
E-krona là gì và vì sao Riksbank muốn khởi động lại cuộc tranh luận?
E-krona là phiên bản kỹ thuật số của đồng krona do ngân hàng trung ương Thụy Điển phát hành, cho phép công chúng tiếp cận tiền ngân hàng trung ương dưới dạng điện tử. Riksbank muốn khởi động lại cuộc tranh luận vì lo ngại stablecoin neo ngoại tệ và đồng euro số trong tương lai có thể làm xói mòn vai trò của đồng krona trong thanh toán, đặc biệt khi việc dùng tiền mặt tại nước này đã giảm mạnh.
Riksbank đã quyết định phát hành e-krona chưa?
Chưa. Riksbank chưa đưa ra quan điểm về việc có phát hành e-krona hay không, và các nhà lập pháp Thụy Điển cũng chưa phê duyệt. Tuy nhiên, ngân hàng trung ương muốn quốc hội bắt đầu chuẩn bị hành lang pháp lý ngay vì quá trình triển khai sẽ mất ít nhất 5 năm.
Stablecoin gây rủi ro gì cho đồng krona Thụy Điển?
Theo Riksbank, các stablecoin gắn với ngoại tệ có thể làm giảm nhu cầu nắm giữ đồng krona. Cơ quan này đánh giá rủi ro trong ngắn hạn là nhỏ nhưng vẫn coi đây là mối đe dọa dài hạn đối với vai trò của đồng nội tệ trong thanh toán và khả năng điều hành chính sách tiền tệ.
Người dân Thụy Điển còn dùng tiền mặt nhiều không?
Rất ít. Theo dữ liệu của Riksbank, chỉ 5% người Thụy Điển được khảo sát cho biết đã sử dụng tiền mặt cho lần mua sắm gần nhất. Việc rời xa tiền mặt và đồng krona có thể khiến ngân hàng trung ương khó điều hành nền kinh tế và bảo vệ ổn định tài chính hơn.
E-krona có thể tận dụng hạ tầng nào và khi nào đồng euro số ra mắt?
Thụy Điển có thể dựa vào hạ tầng của đồng euro số để xây dựng hệ thống e-krona. Đồng euro số – một dạng CBDC của EU – có thể ra mắt vào năm 2029 nếu các nhà lập pháp EU thông qua các quy định cần thiết. Ngoài ra, e-krona còn được xem là phương án thanh toán dự phòng khi mất điện hoặc gián đoạn viễn thông, với tính năng thanh toán ngoại tuyến tiềm năng.
Dịch và biên tập lại theo nguồn: CoinDesk Finance
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 của Chính phủ về việc thí điểm triển khai thị trường tài sản số tại Việt Nam, Tienmahoa.Net hiện chỉ cung cấp thông tin cho độc giả quốc tế và không phục vụ người dùng tại Việt Nam cho đến khi có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng.
