Tóm tắt
Giá dầu diesel tại Mỹ đã tăng gần 80% trong năm nay lên mức kỷ lục 6,29 USD/gallon, do căng thẳng ở Trung Đông và công suất lọc dầu toàn cầu eo hẹp. Cú tăng này củng cố kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ còn nâng lãi suất thêm trong những tháng tới. Giới quan sát cho rằng các ngân hàng trung ương dường như vẫn kiên quyết nâng lãi suất ngay giữa lúc xảy ra cú sốc nguồn cung dầu, bất chấp cảnh báo rằng tăng lãi suất không thể khắc phục được tình trạng thiếu nhiên liệu. Bitcoin giảm gần 12% xuống 76.400 USD tính từ đầu năm, còn vàng gần như đi ngang sau khi thoái lui khỏi đỉnh lịch sử 5.600 USD. Fed đã nâng lãi suất 25 điểm cơ bản lên vùng 3,75%-4%, ECB cũng vừa tăng lãi suất và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) được dự báo sẽ hành động tương tự.
Nội dung chi tiết
Dầu diesel thiết lập đỉnh cao nhất mọi thời đại
Giá dầu diesel tại Mỹ đã vọt lên mức cao nhất mọi thời đại, đánh dấu lần bùng phát mới nhất trong một cú sốc năng lượng rộng lớn hơn đang làm nỗi lo lạm phát bùng trở lại trên khắp các thị trường toàn cầu.
Giá bán lẻ trung bình toàn quốc cho một gallon dầu diesel chạm mức kỷ lục 6,29 USD trong tuần này, tăng gần 80% từ đầu năm, theo dữ liệu của TradingView. Cùng khoảng thời gian đó, bitcoin giảm gần 12% xuống 76.400 USD, trong khi vàng gần như không đổi sau khi đã rút lui khỏi đỉnh cao lịch sử 5.600 USD thiết lập hồi đầu năm nay.
Lạm phát là hiện tượng mức giá chung của hàng hóa và dịch vụ tăng liên tục theo thời gian, khiến sức mua của đồng tiền bị bào mòn.
Chi phí đẩy, giá tiêu dùng theo sau
Những cú tăng giá tại trạm xăng như vậy thường lan truyền sang chi phí vận tải, chuỗi cung ứng và cuối cùng là giá cả tiêu dùng.
“Giá dầu diesel cao hơn có thể xuất hiện trong lạm phát thông qua chi phí doanh nghiệp trước tiên, rồi sau đó có thể ảnh hưởng tới giá tiêu dùng theo thời gian, tùy thuộc vào mức độ chuyển tiếp chi phí và nhu cầu,” JPMorgan cho biết trong một báo cáo hôm thứ Ba.
Thời điểm xảy ra cú tăng giá khó có thể tồi tệ hơn. Các ngân hàng trung ương vốn đã ở trạng thái cảnh giác cao độ và nghiêng về việc nâng lãi suất, khiến tín dụng trở nên đắt đỏ hơn, cho dù lãi suất cao khó có thể giải quyết được nguồn gốc chính của lạm phát: sự gián đoạn nguồn cung dầu từ các cuộc chiến ở Iran và Ukraine.
Vì sao giá dầu diesel tăng?
Dầu diesel tăng giá chủ yếu do căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông, bao gồm xung đột đang tiếp diễn giữa Mỹ – Israel với Iran, vốn đã làm gián đoạn dòng chảy dầu thô và đẩy phí rủi ro của các sản phẩm tinh chế lên cao. Công suất lọc dầu eo hẹp cùng nhu cầu mạnh mẽ từ cả lĩnh vực vận tải hàng hóa lẫn công nghiệp đã khuếch đại đà tăng, biến một cú sốc nguồn cung khu vực thành một cú tăng giá toàn cầu.
Việc Fed tăng lãi suất hôm thứ Tư là bằng chứng cho thấy các nhà hoạch định chính sách đang nghiêng về việc dùng biện pháp nâng lãi suất để đối phó với lạm phát phát sinh từ cú sốc nguồn cung dầu – theo một số nhà quan sát, đó là một sai lầm.
Sức ép lên vàng, bitcoin và cổ phiếu công nghệ
Giá dầu diesel kỷ lục vì thế trở thành lực cản đối với vàng, bitcoin và cổ phiếu công nghệ. Giống như vàng, bitcoin được nhiều người xem là một kho lưu trữ giá trị và một kênh phòng ngừa rủi ro mang tính chủ quyền.
Kho lưu trữ giá trị là loại tài sản được kỳ vọng giữ được sức mua hoặc giá trị theo thời gian; vàng là ví dụ truyền thống, còn bitcoin được một bộ phận nhà đầu tư xếp vào nhóm này.
Tuy nhiên, trong quá khứ, chi phí đi vay cao hơn thường đè nặng lên giá trị thị trường của đồng tiền mã hóa này, đúng như những gì đã diễn ra trong chu kỳ thắt chặt của Fed năm 2022.
Các ngân hàng trung ương đồng loạt thắt chặt
Hôm thứ Năm, Fed tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản, đưa chi phí vay chuẩn lên vùng 3,75%-4%. Goldman Sachs và Morgan Stanley dự báo sẽ có thêm một lần tăng 25 điểm cơ bản nữa vào tháng 10.
Điểm cơ bản (basis point) là đơn vị đo lãi suất, với 1 điểm cơ bản tương đương 0,01 điểm phần trăm; do đó mức tăng 25 điểm cơ bản tương ứng 0,25 điểm phần trăm.
Các ngân hàng trung ương khác cũng đang thắt chặt. Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) mới đây đã nâng lãi suất, và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) được kỳ vọng sẽ làm điều tương tự trong ngày thứ Sáu.
Các số liệu và mốc chính
- Giá dầu diesel trung bình toàn quốc tại Mỹ: 6,29 USD/gallon – mức cao nhất mọi thời đại, tăng gần 80% từ đầu năm.
- Bitcoin: giảm gần 12% tính từ đầu năm, giao dịch ở mức 76.400 USD.
- Vàng: gần như đi ngang, đã thoái lui khỏi đỉnh lịch sử 5.600 USD thiết lập hồi đầu năm.
- Fed: tăng lãi suất 25 điểm cơ bản, đưa lãi suất chuẩn lên vùng 3,75%-4%.
- Dự báo tiếp theo: Goldman Sachs và Morgan Stanley kỳ vọng thêm 25 điểm cơ bản vào tháng 10.
- ECB: vừa tăng lãi suất; BOJ dự kiến hành động tương tự trong ngày thứ Sáu.
Câu hỏi thường gặp
Giá dầu diesel Mỹ đã lên mức nào?
Giá bán lẻ trung bình toàn quốc một gallon dầu diesel đạt mức kỷ lục 6,29 USD trong tuần này, tăng gần 80% từ đầu năm, theo dữ liệu của TradingView.
Vì sao giá dầu diesel tăng mạnh như vậy?
Nguyên nhân chính là căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông, trong đó có xung đột giữa Mỹ – Israel với Iran làm gián đoạn dòng chảy dầu thô. Bên cạnh đó, công suất lọc dầu eo hẹp và nhu cầu mạnh từ vận tải hàng hóa lẫn công nghiệp càng đẩy giá lên cao.
Giá dầu diesel kỷ lục ảnh hưởng thế nào tới bitcoin và vàng?
Giá năng lượng tăng cao củng cố khả năng Fed tiếp tục nâng lãi suất, khiến chi phí đi vay đắt đỏ hơn – yếu tố thường gây bất lợi cho tài sản rủi ro. Bitcoin hiện giảm gần 12% xuống 76.400 USD tính từ đầu năm, còn vàng gần như đi ngang sau khi rời đỉnh 5.600 USD.
Fed đã tăng lãi suất bao nhiêu và dự báo ra sao?
Fed nâng lãi suất 25 điểm cơ bản, đưa lãi suất chuẩn lên vùng 3,75%-4%. Goldman Sachs và Morgan Stanley dự báo thêm 25 điểm cơ bản vào tháng 10; ECB cũng vừa tăng lãi suất và BOJ được kỳ vọng hành động tương tự.
Vì sao tăng lãi suất khó giải quyết lạm phát do nguồn cung dầu?
Vì nguồn gốc của lạm phát lần này là sự gián đoạn nguồn cung dầu từ các cuộc chiến ở Iran và Ukraine. Lãi suất cao hơn không thể sửa chữa được tình trạng thiếu hụt nhiên liệu, nên theo một số nhà quan sát, việc nâng lãi suất vào thời điểm này là một sai lầm.
Nguồn: CoinDesk Market
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 của Chính phủ về việc thí điểm triển khai thị trường tài sản số tại Việt Nam, Tienmahoa.Net hiện chỉ cung cấp thông tin cho độc giả quốc tế và không phục vụ người dùng tại Việt Nam cho đến khi có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng.
