Tóm tắt nhanh
Phân tích dữ liệu công khai của CoinDesk cho thấy một số lượng nhỏ các lệnh giao dịch có giá trị USD cố định, lặp đi lặp lại, đang chiếm hơn một nửa khối lượng giao dịch trên thị trường hợp đồng vĩnh viễn bitcoin và ether của sàn Kalshi. Cụ thể, các lệnh có giá trị chênh lệch trong khoảng 2 USD quanh mốc 5.499 USD chiếm 7,7 triệu USD, tương đương 57% trong tổng số 13,5 triệu USD giao dịch ether mà CoinDesk khảo sát từ ngày 17 đến 20/9. Với bitcoin, hai mức giá trị lặp lại khoảng 2.500 USD và 5.000 USD chiếm 54% trong 8,5 triệu USD được lấy mẫu cùng kỳ. Mô hình này đã xuất hiện ở 43 trong 46 mẫu kể từ ngày 19/6, gợi ý khả năng có chương trình giao dịch tự động tham gia và làm dấy lên lo ngại rằng một số ít người tham gia có thể đang tạo ra phần lớn hoạt động được báo cáo. Dữ liệu công khai của Kalshi không tiết lộ danh tính các nhà giao dịch và cũng không chứng minh có hành vi sai phạm nào; sàn này chưa trả lời các câu hỏi của CoinDesk.
Nội dung chi tiết
Một vài mức lệnh lặp lại chiếm hơn nửa khối lượng giao dịch
Chỉ một số ít mức giá trị lệnh lặp đi lặp lại đã chiếm hơn một nửa giá trị giao dịch trên thị trường hợp đồng vĩnh viễn bitcoin và ether của Kalshi, theo phân tích của CoinDesk dựa trên hồ sơ giao dịch công khai của sàn này.
Hợp đồng vĩnh viễn (perpetual futures) là loại hợp đồng phái sinh theo dõi giá của một tài sản cơ sở nhưng không có ngày đáo hạn, cho phép nhà giao dịch giữ vị thế trong thời gian dài thay vì phải đảo vị thế định kỳ.
Khối lượng giao dịch (volume) là tổng giá trị hoặc tổng số hợp đồng được mua bán trong một khoảng thời gian nhất định, và là một trong những chỉ số đầu tiên mà nhà giao dịch dùng để đánh giá mức độ sôi động của thị trường.
Trên thị trường ether, các lệnh có giá trị nằm trong khoảng 2 USD quanh mốc 5.499 USD chiếm 7,7 triệu USD, tương đương 57% trong tổng số 13,5 triệu USD giao dịch mà CoinDesk phân tích từ ngày 17 đến 20/9. Với bitcoin, hai mức giá trị lệnh lặp lại khoảng 2.500 USD và 5.000 USD chiếm 54% trong 8,5 triệu USD dữ liệu được lấy mẫu trong cùng giai đoạn.
- Ether: các lệnh quanh mốc 5.499 USD chiếm 7,7 triệu USD, tương đương 57% trong 13,5 triệu USD được khảo sát.
- Bitcoin: hai mức lệnh khoảng 2.500 USD và 5.000 USD chiếm 54% trong 8,5 triệu USD được lấy mẫu.
- Thời gian khảo sát: từ ngày 17 đến 20/9.
Vì sao khối lượng giao dịch lại quan trọng?
Khối lượng là một trong những thước đo đầu tiên mà nhà giao dịch dùng để đánh giá mức độ hoạt động và tính thanh khoản của một thị trường — nói cách khác, là liệu họ có thể mua hoặc bán mà không làm giá biến động đáng kể hay không. Khối lượng cao cũng có thể khiến một thị trường mới trông như được sử dụng rộng rãi hơn thực tế. Vì vậy, nếu phần lớn hoạt động đến từ cùng những mức giá trị lệnh lặp lại, việc hiểu ai hoặc cái gì đang tạo ra các lệnh đó trở nên quan trọng để đánh giá khối lượng thực sự đại diện cho điều gì.
Ví dụ, nếu một cổ phiếu niêm yết công bố khối lượng giao dịch hàng triệu USD mỗi ngày, nhà đầu tư có thể mặc định rằng có rất nhiều người mua và người bán ở cả hai phía, khiến cổ phiếu đó đáng để giao dịch. Tuy nhiên, chỉ riêng con số đó không cho biết có bao nhiêu nhà giao dịch khác nhau đã tạo ra hoạt động ấy. Trong trường hợp này, phần lớn khối lượng của Kalshi đến từ cùng một nhóm mức lệnh lặp lại, khiến việc hiểu điều gì đứng sau mô hình đó trở nên cần thiết.
Mô hình đã tồn tại từ trước giai đoạn khảo sát 4 ngày
Mô hình này không chỉ xuất hiện trong mẫu 4 ngày nói trên. Trong 43 trên 46 mẫu một giờ mà CoinDesk kiểm tra từ ngày 19/6 đến ngày 20/9, các lệnh ether liên tục tập trung quanh những mốc giá trị USD cụ thể lặp lại. Mức lệnh phổ biến nhất chiếm khoảng 45% giá trị trên toàn bộ các mẫu đó và chiếm hơn một nửa giá trị trong 15 ngày.
Số lượng hợp đồng trong mỗi lệnh thay đổi khi giá ether biến động, trong khi giá trị tính bằng USD gần như giữ nguyên. Mô hình này tương thích với việc một hoặc nhiều chương trình giao dịch tự động thực thi những khoản tiền định trước, hay còn được giới giao dịch gọi là clip.
Clip là cách giới giao dịch gọi những lệnh có giá trị USD cố định, thường được chia nhỏ và khớp tự động bởi thuật toán nhằm giữ đúng quy mô mong muốn.
Bản thân mốc mục tiêu cũng thay đổi theo thời gian:
- Ngày 19/6, tức ba tuần sau khi Kalshi ra mắt hợp đồng vĩnh viễn tiền mã hoá, các lệnh trị giá gần đúng 4.999 USD chiếm 37% giá trị hợp đồng ether mà CoinDesk lấy mẫu trong giờ đó.
- Ngày 28/6, các lệnh quanh mốc 9.999 USD chiếm 72% giá trị được lấy mẫu.
- Ngày 10/8, mốc lặp lại 3.999 USD xuất hiện lần đầu.
- Ngày 18/8, mốc 4.499 USD xuất hiện.
- Ngày 24/8, mốc 5.499 USD xuất hiện.
Dữ liệu cho thấy điều gì
Kalshi chia mức tiếp xúc thành các hợp đồng nhỏ, giao dịch quanh mức 2,70 USD mỗi hợp đồng trong ngày thứ Hai. CoinDesk đã phân tích 3.450 lệnh hợp đồng vĩnh viễn ether qua 23 mẫu một giờ trong giai đoạn 4 ngày, sử dụng bộ dữ liệu API công khai của sàn. Trong số đó, 1.406 lệnh nằm trong khoảng 2 USD quanh mốc 5.499 USD.
Mốc 5.499 USD lặp lại gần như cố định ngay cả khi số lượng hợp đồng cần thiết để đạt mốc đó thay đổi theo giá ether. Ether đã tăng từ khoảng 1.700 USD lên 2.500 USD trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 9, buộc số hợp đồng trong mỗi lệnh phải liên tục thay đổi trong khi mốc USD gần như đứng yên. Một lệnh trong nhóm tháng 7 gồm khoảng 2.800 hợp đồng, so với khoảng 2.200 hợp đồng vào tháng 9.
Bitcoin cũng cho thấy mô hình tương tự
Hai mức lệnh lặp lại trên bitcoin di chuyển song hành khi giá bitcoin thay đổi, trong đó lệnh lớn hơn giữ mức gần như đúng gấp đôi lệnh nhỏ hơn. Lệnh lớn đúng bằng hai lần lệnh nhỏ trong 9 trên 22 mẫu có chứa cả hai. Ở 13 mẫu còn lại, lệnh lớn chỉ cao hơn mức gấp đôi đúng một hợp đồng, chênh lệch tương thích với việc làm tròn.
- Khi bitcoin giao dịch quanh mức 76.300 USD, cặp lệnh này là 327 và 655 hợp đồng.
- Vào ngày thứ Hai, cặp lệnh là 307 và 614 hợp đồng.
Tỷ lệ vòng quay bất thường
Hợp đồng vĩnh viễn ether của Kalshi cũng cho thấy mức giao dịch dày đặc bất thường so với vị thế còn để mở. Một bản chụp nhanh vào ngày thứ Hai cho thấy khoảng 93 triệu hợp đồng khối lượng trong 24 giờ, so với 1,5 triệu hợp đồng lợi ích mở (số vị thế đang tồn đọng), tạo ra tỷ lệ khối lượng trên lợi ích mở là 61. Nghĩa là trong ngày, khoảng 61 hợp đồng đổi chủ cho mỗi hợp đồng mà nhà giao dịch còn giữ lại. Đây là tỷ lệ cao thứ hai trong số 20 thị trường vĩnh viễn của Kalshi có lợi ích mở, so với mức trung vị khoảng 8. Tỷ lệ của hợp đồng bitcoin là 26. Dù vậy, cần lưu ý rằng vòng quay cao tự nó không đồng nghĩa với giao dịch không minh bạch.
Lợi ích mở (open interest) là tổng số hợp đồng đang được nắm giữ và chưa được tất toán hay đóng lại tại một thời điểm.
Kalshi chưa phản hồi
CoinDesk đã hỏi Kalshi liệu một hay nhiều người tham gia đã tạo ra các mức lệnh ether và bitcoin lặp lại, liệu các lệnh đó có nằm trong thoả thuận tạo lập thị trường hay ưu đãi nào không, và liệu sàn có phát hiện hiện tượng tự khớp lệnh hoặc cùng chủ sở hữu giữa các tài khoản hay không. Kalshi chưa trả lời tính đến thời điểm bài viết được đăng.
Những mức lệnh lặp lại như vậy thường là đặc điểm của một chiến lược thuật toán nhắm tới một giá trị USD cố định và tính lại số hợp đồng khi giá biến động — một cơ chế thực thi được trình bày chi tiết trong các tài liệu định lượng về mở rộng vị thế linh hoạt, chẳng hạn công trình Algorithmic and High-Frequency Trading của Cartea, Jaimungal và Ricci. Các bot điều chỉnh báo giá và quy mô hợp đồng một cách linh hoạt để phòng ngừa biến động giá bất lợi và kiểm soát mức rủi ro, một khái niệm được chứng minh bởi mô hình Avellaneda-Stoikov.
Trong trường hợp của Kalshi, việc dịch chuyển từ khoảng 4.999 USD sang 3.999, 4.499 rồi 5.499 USD cho thấy các tham số quy mô danh nghĩa của chiến lược đã được điều chỉnh định kỳ. Tuy nhiên, dữ liệu sổ lệnh công khai không thể xác định liệu hoạt động này phản ánh giao dịch hợp pháp hay hành vi trục lợi từ hoàn phí.
Lo ngại từ giới phê bình
Chi phí giao dịch trở nên đặc biệt rẻ đối với một số công ty tự tất toán giao dịch trực tiếp với Kalshi ngay trước khi giai đoạn lấy mẫu 4 ngày của CoinDesk bắt đầu.
Một chương trình hoàn phí nộp lên CFTC đã có hiệu lực từ ngày 16/9, cắt giảm phí cho các công ty này xuống 0,003% và trả cho nhà tạo lập thị trường khoản hoàn phí có giá trị tương đương. Chương trình bắt đầu một ngày trước giai đoạn lấy mẫu 4 ngày, nhưng lại gần một tháng sau khi các lệnh 5.499 USD xuất hiện lần đầu. Điều đó có nghĩa chương trình này không giải thích được sự xuất hiện của các mức lệnh lặp lại, dù nó có thể ảnh hưởng đến kinh tế giao dịch trong giai đoạn lấy mẫu sau đó.
Rebate farming (trục lợi từ hoàn phí) là việc đặt lệnh với khối lượng lớn chủ yếu để thu về khoản hoàn phí từ sàn, thay vì nhằm kiếm lợi nhuận từ biến động giá.
Nhà giao dịch ẩn danh có tên Beni đã nêu bật các mức lệnh lặp lại trên X trong dịp cuối tuần và cáo buộc Kalshi thổi phồng khối lượng tiền mã hoá của mình. Người đứng đầu mảng tiền mã hoá của Kalshi, hoạt động dưới tên IcoBeast, đã phản bác một phần lập luận của Beni, cho rằng biểu đồ thị phần khối lượng mà Beni dẫn ra liên quan tới các thị trường dự đoán chứ không phải hợp đồng vĩnh viễn. Ông nói thêm rằng Kalshi không trả hoàn phí cho các thị trường dự đoán tiền mã hoá và phải công khai mọi ưu đãi được đưa ra trên sàn phái sinh được quản lý của mình.
Thị trường dự đoán (prediction market) là nơi người tham gia mua bán các hợp đồng dựa trên xác suất xảy ra của một sự kiện trong tương lai, ví dụ kết quả bầu cử hoặc một mốc số liệu kinh tế.
Phản hồi của Kalshi không nêu rõ ai đã tạo ra các lệnh ether vĩnh viễn lặp lại, cũng không giải thích vì sao mốc giá trị USD cố định lại thay đổi theo thời gian.
Câu hỏi thường gặp
Kalshi là sàn gì và hợp đồng vĩnh viễn bitcoin được đưa lên khi nào?
Kalshi là sàn phái sinh của Mỹ do Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) quản lý, nổi tiếng nhất với các thị trường dự đoán. Sàn này bổ sung hợp đồng vĩnh viễn bitcoin, tức hợp đồng theo dõi tài sản mà không đáo hạn, vào cuối tháng 5.
Các lệnh lặp lại chiếm bao nhiêu phần trăm khối lượng giao dịch?
Trên thị trường ether, các lệnh có giá trị trong khoảng 2 USD quanh mốc 5.499 USD chiếm 7,7 triệu USD, tương đương 57% trong tổng số 13,5 triệu USD mà CoinDesk khảo sát từ ngày 17 đến 20/9. Trên thị trường bitcoin, hai mức lệnh khoảng 2.500 USD và 5.000 USD chiếm 54% trong 8,5 triệu USD được lấy mẫu cùng kỳ.
Điều này có nghĩa Kalshi gian lận hoặc giao dịch bất hợp pháp không?
Không. Dữ liệu công khai của Kalshi không tiết lộ danh tính các nhà giao dịch và không chứng minh bất kỳ hành vi sai phạm nào. CoinDesk đã gửi câu hỏi cho Kalshi nhưng sàn chưa trả lời tính đến thời điểm bài viết được đăng. Vòng quay cao tự nó cũng không đồng nghĩa với giao dịch không minh bạch.
Vì sao mốc giá trị mục tiêu của các lệnh lại thay đổi theo thời gian?
Sự dịch chuyển từ khoảng 4.999 USD sang 3.999, 4.499 rồi 5.499 USD cho thấy các tham số quy mô danh nghĩa của chiến lược thuật toán đã được điều chỉnh định kỳ. Việc số hợp đồng thay đổi theo giá trong khi giá trị USD gần như cố định là dấu hiệu điển hình của bot giao dịch nhắm tới một khoản tiền định trước.
Chương trình hoàn phí mới có phải nguyên nhân gây ra các lệnh lặp lại?
Không. Chương trình hoàn phí có hiệu lực từ ngày 16/9, tức một ngày trước giai đoạn lấy mẫu 4 ngày nhưng gần một tháng sau khi các lệnh 5.499 USD xuất hiện lần đầu, nên nó không giải thích được sự xuất hiện của các mức lệnh lặp lại, dù có thể ảnh hưởng đến kinh tế giao dịch trong giai đoạn lấy mẫu sau đó.
Nguồn: CoinDesk Market
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 của Chính phủ về việc thí điểm triển khai thị trường tài sản số tại Việt Nam, Tienmahoa.Net hiện chỉ cung cấp thông tin cho độc giả quốc tế và không phục vụ người dùng tại Việt Nam cho đến khi có hướng dẫn chính thức từ cơ quan chức năng.
